Xếp hàng 4 giờ không rút nổi một USD ở Venezuela



Stefano Pozzebon đã chuyển tới đây 1,5 năm trước để đưa tin về cuộc khủng hoảng kinh tế tại đây, trong vai trò phóng viên tự do. Pozzebon biết mọi chuyện rất tồi tệ, nhưng không tưởng tượng được ngày nào cũng phải chật vật thế này, dù là với những việc thuần tuý nhất. Trên CNN, anh đã nhắc lại trải nghiệm khi rút tiền tại đây.

Khi Venezuela chìm trong khủng hoảng, báo giá khởi đầu tăng vọt và đồng bolivar rất nhiều chẳng còn trị giá. Siêu thị và các ngân hàng lúc nào cũng có cảnh tượng hỗn loạn. Người dân luôn câu hỏi: Liệu bữa nay có mở cửa không? Có tiền hay thức ăn không? Mình sẽ lấy được bao lăm? Lạm phát thì quá cao. Có người kể năm ngoái lên hơn 4.000% rồi. Thế nên thu nhập của người dân cũng chẳng còn là bao.

Khi tôi viết bài này, 1 đôla Mỹ đổi được 191.000 bolivar, theo tỷ giá chợ đen mà ai cũng sử dụng. Nhưng cách đó 1 năm thôi, con số này còn là 3.100 bolivar. Đồng tiền này mất giá từng ngày từng giờ.

Người dân xếp hàng chờ rút tiền tại Venezuela. Ảnh: CNN

Người dân xếp hàng chờ rút tiền tại Venezuela. Ảnh: CNN

Giới chức ngân hàng Venezuela hàng tháng đều công bố cho các ngân hàng, về việc người sử dụng rằng được rút bao lăm mỗi lần. Tuy nhiên, con số này lại không được công khai. Khi đồng bạc ngày 1 mất giá, các ngân hàng cũng trở thành hỗn loạn. Khách hàng chờ hàng dài bên ngoài. Một số ngân hàng thì không trả tiền mặt và chỉ cho phép các đàm phán điện tử.

Tôi đã thử rút đủ số bolivar để đổi được 1 đôla. Nhưng đã chiến bại. Tôi đến ngân hàng ban đầu lúc 9h30 sáng. Hàng chục người đã ở đó xếp hàng rồi. Họ đợi rút tiền như người Mỹ xếp hàng mua xổ số khi jackpot lên kỷ lục vậy.

Bên trong, 5 ATM bị bỏ hoang – ký hiệu cho thấy chúng đã hết tiền. Lựa chọn duy nhất là ra quầy. Tôi đếm được 21 người đang chờ và chỉ có 1 viên chức làm cho việc. “Ai cũng phải đợi ít ra 1 giờ”, người đàn ông đứng trước kể ngay khi tôi vừa đến.

Thế là tôi quy chế sang chỗ tương đốic. Ngân hàng thứ 2 cách đó vài tòa nhà, đi bộ 1 lát là tới. Đây chính là điều xa xỉ ở thủ đô Caracas. Vì ở nông thôn Venezuela, tiền mặt luôn là thứ thế tất, nhưng các ngân hàng lại cách nhau rất xa.

Tại đây, các ATM cũng đã hết tiền. Nhưng trong hàng chỉ có 10 người. Vì thế, tôi quy chế xếp hàng. Người đứng ngay cạnh tôi – Gustavo Vasquez cho biết ông chỉ cần 30.000 bolivar (18 cent) để mua túi đồ hỗ trợ, gồm 1 gói thức ăn và đồ sử dụng trong nhà xý mà Chính phủ cung cấp cho người nghèo mỗi tháng với giá ưu đãi. Gần đây, những chiếc túi này ngày 1 bé lại, hoặc bị cấp muộn hơn, khi thêm nhiều người rơi vào cảnh nghèo túng, còn Chính phủ cũng cạn tiền du nhập mặt hàng không thể bỏ qua.

Vasquez cũng từng có công việc ổn định và cuộc sống về hưu nhàn hạ. Tuy nhiên, lạm phát đã khiến cho mọi chuyện xáo trộn. Vì thế, các chương trình hỗ trợ của chính phủ giờ là đồn đãi cứu sinh cho ông cùng cả gia đình.

Nhiều người chỉ trích cho rằng những chương trình này là vũ khí chính trị mà Tổng thống Venezuela – Nicolas Maduro tiêu sử dụng để giành phiếu bầu của người dân. Tuy vậy, Vasquez không quan tâm. Ông chỉ cần có tiền để mua đồ sử dụng không thể bỏ qua.

“Ở đây, họ chỉ cho anh rút 5.000 mỗi ngày. Tôi phải làm cho gì hiện nay? Mở 6 trương mục ở 6 ngân hàng à? Thật ngớ ngẩn”, ông than thở. Khi đến lượt tôi, viên chức ngân hàng lại kể tôi phải trình ra 1 tấm séc để rút tiền. Cô ấy không cho sử dụng thẻ ghi nợ. Quá bực mình, tôi bỏ đi.

Dù vậy, sau khi xẹp qua 2 ngân hàng nữa, tôi quy chế đầu hàng và về nhà lấy sổ séc. Đến trưa, tôi trở lại ngân hàng ban đầu, chờ thêm 2 giờ nữa. Xung vòng vèo, mọi người đều tương đối yên ắng và tĩnh tâm, như thể chẳng còn cách nào tương đốic ngoài chấp thuận.

Đến 1h23 chiều, tôi chung kết cũng chìa được séc ra và lấy 10.000 bolivar, tương đương 6 cent. Nhân viên ngân hàng kể rằng cứ mỗi sáng, họ sẽ được giám đốc công bố mỗi người có thể rút bao lăm, tùy theo số tiền họ được Ngân hàng Trung ương Venezuela cung cấp. Vì thế, có ngân hàng cho phép rút 5.000, 10.000 hoặc thậm chí 30.000 bolivar, tùy từng ngày. Nó thực thụ là 1 canh bạc

Với 10.000 bolivar có được sau 4 giờ, tôi hứa gặp 1 người bạn ở quán cà phê. Và cốc cappuccino tôi gọi hôm đó có giá 35.000 bolivar.

Hà Thu(theo CNN)