‘Việt Nam đang giống Nhật Bản giai đoạn 1950’



Cải thiện năng suất cần lao là 1 trong hai hội thảo quốc tế nằm trong phạm vi “Diễn đàn kinh tế Việt Nam năm 2018” đơn vị sáng nay (11/1).

Với tham luận mở màn, Giáo sư Trần Văn Thọ (Đại học Waseda, Nhật Bản), người tham gia đội căn dặn Thủ tướng cho rằng, những con số về kinh tế của Việt Nam trong những năm cách đây không lâu tương đối tương đồng với Nhật Bản trước thời kỳ bùng nổ kinh tế. Điều này vừa là thời cơ, nhưng cũng trở thành thách thức.

“Nhật Bản thời kỳ đó cũng tương đồng với Việt Nam, ngoài ra điều kiện thậm chí còn kém hơn. Nhưng sau 20 năm tăng trưởng liên tục với tốc độ tăng trưởng có những thời kỳ lên tới 10% mỗi năm, Nhật Bản đã trở thành 1 trong những cường quốc”, Giáo sư từ Đại học Waseda giám định.

Theo Giáo sư Thọ, câu chuyện của Việt Nam, vẫn là vấn đề được đề cập đến trong nhiều năm cách đây không lâu, là đề xuất dịch chuyển cần lao giữa những những địa bàn, đẩy mạnh kinh tế tư nhân và cải thiện năng suất cần lao, đặc thù là năng suất các nguyên tố độing hợp (TFP). Hay nhắc cách tương đốic, là vấn đề tận dụng nguồn lực của đất nước.

Khu vực tư nhân còn yếu là một trong những nguyên nhân được các chuyên gia đánh giá tác động đến việc cải thiện năng suất lao động.

Khu vực tư nhân còn yếu là 1 trong những xuất xứ được các chuyên gia giám định ảnh hưởng đến việc cải thiện năng suất cần lao.

Lợi thế và cũng là thời cơ của Việt Nam là lượng cần lao dồi dào nhưng quy tụ cốt yếu ở địa bàn nông thôn, nông nghiệp. Chiếm hơn 50% lượng cần lao nhưng địa bàn này chỉ đóng góp 1 phần nhỏ vào cơ cấu GDP. Trong khi đó, việc dịch chuyển cần lao từ địa bàn này sang công nghiệp – nhà sản xuất, lĩnh vực có năng suất cần lao cao hơn, vẫn còn chậm.

Một phần xuất xứ theo vị chuyên gia này còn đến từ ngay nội tại của địa bàn tư nhân. “Việt Nam là đất nước đi sau, nhưng đi sau cũng có lợi thế là tận dụng được kỹ thuật kỹ thuật của những đất nước đi trước. Tuy nhiên địa bàn tư nhân vẫn còn quá yếu, quy mô nhỏ, năng suất phải chăng để có thể tận dụng điều này”.

“Đây là vấn đề hai chiều, muốn đẩy nhanh việc cải thiện năng suất cần lao, 1 mặt cần đẩy mạnh địa bàn đơn vị tư nhân trong nước tăng trưởng để tăng nhu cầu cần lao, 1 mặt cần tạo ra sự dịch chuyển cơ cấu hợp lý hơn”, ông Thọ nhắc.

Cùng quan niệm này, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Kinh tế và Chính sách (VEPR), TS Nguyễn Đức Thành cho rằng, ngày nay lượng cần lao dôi dư tại địa bàn nông nghiệp với lao suất phải chăng đang rất cần có nguồn kết nạp. Nhưng vấn đề ở chỗ, địa bàn công nghiệp của Việt Nam nổi trội nhất lại là đội ngũ đơn vị có vốn đầu tư nước ngoài (FDI), khi mà đội ngũ đơn vị tư nhân còn yếu.

“Rõ ràng có sự lệch lạc trong tăng trưởng giữa các đội ngũ trong cùng địa bàn kinh tế. Doanh nghiệp FDI ngày 1 tăng trưởng mạnh, giờ đã chiếm hơn 70% kim ngạch xuất khẩu, còn địa bàn kinh tế tư nhân thì ngày 1 yếu”, ông Thành nhắc và nhấn mạnh để cải thiện năng suất cần lao chung, kết nạp nguồn cần lao dôi dư của địa bàn nông nghiệp thì địa bàn tư nhân cần tăng trưởng mạnh hơn nữa.

Ông Kenichi Ohno, Viện Nghiên cứu chính sách đất nước Nhật Bản cũng giám định, tăng trưởng của Việt Nam trong kí vãng là do nguyên tố chính là số lượng thay vì quan hệ lâu dài. Trong đó, 1 phần xuất xứ do quan hệ lâu dài chính sách của Việt Nam vẫn còn phải chăng so với các nền kinh tế có năng suất cao ở Đông Á.

“Dưới con mắt của nhà nghiên cứu thì năng suất của Việt Nam quá phải chăng. Việt Nam mới chú trọng vào GDP mà chưa chú trọng năng suất cần lao”, ông Ohno nhận xét.

Vị giáo sư này ví Việt Nam như “người đến sau” so với các nước tăng trưởng trên toàn cầu. Cũng như giám định của Giáo sự Thọ, ông Ohno cho rằng “người đến sau” có thể tăng thu nhập làng nhàng bằng cách tự do hóa, tư nhân hóa và hội nhập, nhưng chỉ riêng thị phần thì chẳng thể đem đến thu nhập cao. Vì vậy, 1 chính phủ khôn ngoan, theo giám định của vị chuyên gia này cần phải vun đắp chính sách nguồn nhân công, các đơn vị và các lĩnh vực 1 cách hiệu quả hơn.

Minh Sơn