Viện phó CIEM: Đã có 8/10 dấu hiệu của bong bóng bất động sản



Nỗi lo về 1 bong bóng đất đai như 10 năm trước vừa được giới chuyên gia nói tại Diễn đàn với chủ đề “Thị trường đất đai 2018: Tác động từ chính sách“. Ông Trần Kim Chung – Phó viện trưởng Viện Nghiên cứu, Quản lý kinh tế trung ương cương trực cho rằng, hiện Việt Nam đã có 8 trên 10 ám hiệu của bong bóng đất đai.

Theo ông Chung, các ám hiệu như: thương lượng, mức giá, số lượng các công trình khởi công, gianh giới triển khai tăng, chủ thể tham dự thị phần, quy mô, trị giá công trình, nguồn tiền vào các công trình đất đai, đều đang tăng, cho thấy nguy cơ về 1 đợt khủng hoảng.

Ông nhận định chỉ còn 2 ám hiệu nữa là thị phần sẽ chạm ảnh hưởng vào khủng hoảng 2008-2009 là đầu tư công và nguồn vốn vun đắp nhà đất cũng tăng. Tuy nhiên, theo ông, hai nguồn này đang kéo ngược thị phần đất đai nên vẫn có thể chưa xảy ra cảnh huống xấu.

Một dự án khu đô thị tại Hà Đông, Hà Nội. Ảnh minh họa: Nguyễn Hà

Một công trình khu thành thị tại Hà Đông, Hà Nội. Ảnh: Nguyễn Hà

Cũng theo chuyên gia này, kinh nghiệm cho thấy thị phần đất đai có chu kỳ cứ 10 năm lại quay vòng: bình phục – tăng trưởng – suy thoái – khủng hoảng.

“Trên thực tiễn, từ năm 2011-2013, thị phần nằm ở đáy khủng hoảng, 2014 bình phục, năm 2015 – 2017 đạt mức khởi đầu tăng. Năm 2018 tôi kỳ vọng không trở lại vòng quay của thị phần”, ông kể và cho rằng đây là thời điểm cực kỳ mẫn cảm với các nhà đầu tư trong việc quy định có nên mua hay không.

Ông Nguyễn Mạnh Hà, Chủ tịch Hội Môi giới đất đai Việt Nam cũng đồng tình với quan niệm này. Ông Hà nhận định, trạng thái sốt đất nền trong những tháng đầu năm tuy chưa lan sang chung cư, nhưng nếu không kềm chế sẽ gây bong bóng đất nền, ảnh hưởng xấu tới thị phần như đã xảy ra năm 2008, 2009.

Tại diễn đàn, ông Vũ Văn Phấn, Phó cục trưởng Cục Quản lý nhà và Thị trường Bất động sản, Bộ Xây dựng cũng phân tách tương đối chi tiết về cơn sốt đất diễn ra ở 1 số gianh giới trong những tháng đầu năm 2018.

Với cơn sốt tại vùng ven TP HCM, phi trường Long Thành, theo ông, giới đầu tư, những người cò mồi lợi dụng các nguồn tin về quy hoạch và các tin đồn để đẩy giá đất lên cao thu lợi bất chính. Những nhà đầu tư thứ cấp cũng theo tâm lý đám đông mua gom, chờ lên giá tạo nên cơn sốt ảo tại các gianh giới này.

Ông cũng nói tới cơn sốt tại các gianh giới được kỳ vọng trở thành đặc khu như Vân Đồn (Quảng Ninh), Vân Phong (Khánh Hòa), Phú Quốc (Kiên Giang).

Theo ông, những tháng cuối năm 2017, tại Vân Đồn giá đất 1 số gianh giới tăng 100- 200% chỉ sau vài tháng. Hiện tượng giá đất tăng đột biến làm cho người dân có đất tại gianh giới chuyển đổi, tách thửa để bán tăng cao. Cùng với đó, hiện tượng đầu tư, thương lượng, tách thửa phân lô mua bán đất rừng, đất nông nghiệp cũng mạnh.

Tại Vân Phong, sau khi có nguồn tin thành lập đặc khu kinh tế Bắc Vân Phong, việc mua bán, sang nhượng đất đai tại gianh giới này tăng làm cho giá đất lên cao. Tại 1 số gianh giới xuất hiện trạng thái tách thửa để nhận tái định cư khi quy hoạch đặc khu, phá rừng chiếm đất trên đảo trái quy định luật pháp và mua bán đất nông nghiệp không dùng vào mục đích phân phối nông nghiệp, nuôi trồng thủy sản.

Tình trạng tương tự cũng diễn ra tại Phú Quốc với cảnh xây nhà không phép, san lấp, phân lô bán nền diễn ra trên diện rộng.

“Giới đầu tư ngang nhiên hoạt động phân lô bán nền, hình thành các khu dân cư tự phát, dựng biển truyền bá công trình nguồn tin không đúng sự thật để đẩy giá lên cao, kiếm lời bất chính, môi trường cảnh quan tình cờ bị tàn phá, quy hoạch bị phá vỡ”, ông Phấn biểu lộ.

Nhận định về trạng thái này, ông Phấn cho rằng cốt yếu do trạng thái đầu tư đất đai, giới đầu tư tư nhân tung tin không đúng để trục lợi, thổi giá đất lên cao lợi dụng nguồn tin chuẩn bị thành lập 3 đặc khu kinh tế. Cùng với đó, theo ông, thời kì này, chính quyền địa phương thả lỏng công việc chủa quản dùng đất đai…

Nguyễn Hà