Viện Kinh tế: Ngăn cản Uber, Grab cho thấy tầm nhìn hạn hẹp



Viện Nghiên cứu Kinh tế và Chính sách (VEPR) vừa thông báo “Báo cáo kinh tế Việt Nam Quý III” với 1 đôi quan ngại về chính sách. Cơ quan này cho rằng, tình hình kinh tế quý vừa rồi tiếp diễn diễn tả những vấn đề về cấu trúc dài hạn của nền kinh tế.

Trong đó, do thiếu động lực thông minh, biện pháp tăng trưởng thường chú trọng vào nhân tố ngắn hạn, thỉnh thoảng đi kèm với mệnh lệnh hành chính, nhằm đạt được tiêu chí nhất thời.

Vì sự thông minh bao giờ cũng đi kèm với sự phá hủy kỹ thuật cũ và những cấu trúc liên đới, lực cản từ sự chống đối của lực lượng lợi ích có nguy cơ bị thiệt thòi rất cao. VEPR đưa ra ví dụ điển hình là áp lực gia tăng từ các đơn vị taxi truyền thống đối với nền móng kỹ thuật mới như Uber, Grab.

“Việc các chính quyền địa phương ứng xử mang tính ngăn cản đối với sự vững mạnh của các kỹ thuật mới, 1 mặt cho thấy họ có tầm nhìn chính sách eo hẹp, mặt khác cho thấy năng lực bị chi phối bởi các lực lượng lợi ích trong cấu trúc kinh tế cũ. Điều này phát đi những dấu hiệu bất lợi cho sự nhập cảng kỹ thuật mới”, bản báo cáo nhận định.

vien-kinh-te-ngan-can-uber-grab-cho-thay-tam-nhin-han-hep

Một cách bức xúc của taxi truyền thống đối với Uber, Grab thời kì qua.

Nhìn rộng hơn, cấu trúc thiết chế kinh tế chưa đủ vững vàng trong tiến trình hội nhập kinh tế, đặc thù trong bối cảnh bùng nổ cuộc Cách mạng kỹ thuật 4.0. Tiến trình đổi thay tích cực thiết chế kinh tế chậm, chưa kích thích được sự thông minh đổi thay tích cực sâu rộng trở thành nền móng tăng trưởng lâu dài.

Các nhà nghiên cứu của VEPR cũng cho rằng, Việt Nam vẫn đang ở mức phải chăng trong chuỗi trị giá toàn cầu. Giá trị gia tăng của mặt hàng xuất khẩu phải chăng vì dựa chính yếu vào mức thâm dụng cần lao giá thấp và hầu như chơi dựa vào tiến bộ kỹ thuật trên hạ tầng nghiên cứu và vững mạnh. Yếu tố này tiếp diễn giúp Việt Nam trở thành điểm đến cho giai đoạn gia công mặt hàng, thay thế cho 1 số nước đang chuyển lên nấc thang cao hơn như Trung Quốc, Thái Lan.

Tuy nhiên, cấu trúc dân số vàng của Việt Nam đang qua đi, với sự gia tăng của tỷ trọng người già trên tổng dân số, lợi thế về nguồn cung cần lao có thể mau chóng mất đi. Không có chính sách chuyển đổi, tăng tiến kỹ năng và năng suất cần lao kịp thời, Việt Nam sẽ mất các lợi thế về giá tiền cung cấp.

Theo TS Nguyễn Đức Thành – Viện trưởng VEPR, nền kinh tế có xu thế phụ thuộc ngày 1 nhiều vào bản đồ FDI. Trong khi đó, chi đầu tư công tiếp diễn chỉ chiếm tỷ trọng hơi khiêm tốn so với chi thường xuyên và trả lãi và nợ gốc trong tổng chi ngân sách.

Một trong các biện pháp mà cơ quan này đưa ra là đẩy mạnh đổi thay tích cực thiết chế, chở che quyền sở hữu và nhà đầu tư, tạo môi trường phát huy sự thông minh kỹ thuật.

“Về căn bản, chính sách cần hướng tới khai thác những tiềm năng của cuộc cách mệnh kỹ thuật 4.0 đang diễn ra, giảm thiểu xu hướng bức xúc chống đối giai đoạn ‘phá hủy thông minh’ của các ngành nghề mới và kỹ thuật mới. Nếu thành công, đổi thay tích cực đó sẽ góp phần tạo ra 1 bản đồ kinh tế tư nhân năng động, hướng tới giảm sự phụ thuộc quá cao của tăng trưởng kinh tế vào bản đồ kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài“, báo cáo nêu.

VEPR dự đoán, tiến trình hội nhập kinh tế quốc tế sẽ mạnh mẽ hơn dựa trên nền móng của cuộc cách mệnh kỹ thuật 4.0 và tuân thủ nghiêm chỉnh quy định, pháp luật quốc tế trong hội nhập. Bối cảnh này đang đặt ra buộc phải về sự đổi thay tầm nhìn của những nhà khiến chính sách.

Viễn Thông