‘VICEM không nên tăng sản lượng xi măng bằng mọi giá’



Bộ trưởng, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ Mai Tiến Dũng, Tổ trưởng Tổ công việc của Thủ tướng vừa dẫn đầu đoàn rà soát diễn biến thực hành các nhiệm vụ do Chính phủ, Thủ tướng giao tại Tổng tổ chức công nghiệp Xi măng Việt Nam (VICEM).

Lãnh đạo VICEM cho biết, năm 2017, tổ chức này đã cung cấp được 19,3 triệu tấn xi măng, tiêu thụ 26,6 triệu tấn. Doanh thu đạt 34.100 tỷ đồng, dù chỉ bằng 94,7% năm 2016 nhưng lợi nhuận trước thuế tăng 7,1%, đạt 2.850 tỷ đồng.

Lắng nghe tại cuộc khiến cho việc, ông Nguyễn Đình Cung – Viện trưởng Viện nghiên cứu Kinh tế chủa quản Trung ương cương trực nhắc: “Tuy nhiên, tôi và các bạn cứ ngồi thế này, nhìn các con số. Đó chính là sự dị biệt giữa tổ chức nhà nước và tư nhân”.

Theo ông Cung, điều này cần phải được đổi thay từ lâu, không phải bữa nay mới bàn đến. Báo cáo kết quả buôn bán của tổ chức nhà nước vẫn thấy dáng dấp của hành chính, tiêu chí hóa tụ họp, phân tách các chỉ số vốn đầu tư rất thiếu, yếu.

Một dây chuyền sản xuất xi măng của VICEM. Ảnh: Vicem

Một dây chuyền cung cấp xi măng của VICEM. Ảnh: Vicem

Ông chỉ rõ, báo cáo nhắc đến việc VICEM tăng sản lượng trong năm 2018, song không huấn luyện vì sao cần tăng. Trong khi đó, chuyên gia này cho rằng, câu chuyện tăng lượng trong ngành nghề xi măng cũng đồng nghĩa đất nước mất tài nguyên. Vì vậy, cần phải coi xét có tỷ lệ thuận với việc tăng lợi nhuận, tiền lương của người cần lao hay không.

“Đóng góp vào sự tăng trưởng chung phải là tăng hiệu quả. Đó mới là tăng trưởng của nền kinh tế, chứ không phải là tăng bao lăm tấn. Hơn nữa, báo cáo chỉ ra thách thức của ngành nghề xi măng là đang cung vượt cầu, giá thành thì đang rẻ hơn so với các nước nhưng vẫn tiếp diễn tăng sản lượng”, ông Cung chỉ rõ.

Chuyên gia Trần Đình Thiên cũng cho rằng, cung cầu trong ngành nghề xi măng liên tục có vấn đề nhiều năm vừa mới đây. Chính vì vậy, các đất nước khác trên toàn cầu có thiên hướng đóng cửa nhà máy xi măng còn Việt Nam cứ mở liên tục. Chính vì vậy ông cho rằng, ở tầm tiêu chí vĩ mô, Việt Nam nên có sự cân nhắc khi tiếp diễn mở mang duyệt các công trình đầu tư trong lĩnh vực này.

“Giá xi măng bằng 1 nửa Indonesia, Philippines. Tại sao giá rẻ như thế mà vẫn bán, buộc phải bán, khôn ngoan ở đâu. Liệu có phải ta nhường nhịn lợi ích tài nguyên bán giá rẻ cho họ”, ông Thiên nêu.

Ông cũng cho rằng, bây giờ có câu chuyện là xuất khẩu clinker chiếm tỷ trọng lớn, khi mà đó xi măng thì ít. Vậy thắc mắc là vì sao lại bán thô tương tự? Theo ông, đây không chỉ vấn đề của VICEM mà là của ngành nghề xi măng, của đất nước và Chính phủ cần lưu tâm.

Ông Lương Quang Khải – Chủ tịch Hội đồng thành viên VICEM cũng nhấn mạnh sẽ không tăng sản lượng tràn lan mà tăng trị giá gia tăng, hiệu quả. Ông cũng cho biết kế quả kinh doanh vừa mới đây không tăng song lợi nhuận 4 năm qua thêm 20% mỗi năm.

Tại buổi khiến cho việc, lãnh đạo VICEM cũng có những huấn luyện về kết luận của Thanh tra Bộ Xây dựng về VICEM liên đới đến công nợ nội bộ còn cao. Vị này thừa nhận ít nhiều còn trạng thái chiếm dụng vốn lẫn nhau. Sau khi có kết luận của cơ quan thanh tra, VICEM đã thiết lập lại kỷ cương và giảm được công nợ nội bộ. Từ nợ nội bộ hơn 900 tỷ đến nay chỉ còn hơn 300 tỷ.

Lãnh đạo VICEM cũng huấn luyện về kết luận liên đới đến việc chủa quản và tiêu dùng vốn Nhà nước, trong đó nhắc đến việc 1 số tổ chức lỗ lũy kế như Xi măng Tam Điệp, Xi măng Hạ Long. Xi măng Tam Điệp trước đây được chuyển từ Ninh Bình về VICEM, chính yếu là vốn vay. Thương hiệu của đơn vị yếu nên nhiều năm lỗ, trong đó lỗ chính yếu do giá thành vốn đầu tư. Hiện VICEM đã thiết lập lại thị phần, cơ cấu vốn đầu tư và tiếp diễn cơ cấu xi măng Tam Điệp trong đề án cổ phần hóa VICEM.

Xi măng Hạ Long là đơn vị do Tổng tổ chức Sông Đà nắm cổ phần chi phối. Năm 2015, VICEM được Chính phủ, Bộ Xây dựng giao nhiệm vụ tiếp cận và tái cơ cấu toàn diện Xi măng Hạ Long trên ý thức “đơn vị tự tái cấu trúc”. Trước đây Xi măng Hạ Long thua lỗ nhiều năm do cung cấp, thị phần và cơ cấu vay nợ lớn. Sau khi VICEM tiếp quản, tổ chức này đã có lãi, đủ dòng tiền trả nợ cho nước ngoài. Tổng tổ chức cũng cơ cấu vốn chủ sở hữu chuẩn y hình thức phát hành cổ phiếu, tăng vốn điều lệ để trả cho Bộ Tài chính các khoản mà cơ quan này trả nợ thay.

“Nhiều năm Xi măng Hạ Long mới bù hết lỗ lũy kế nhưng từ khi về VICEM, tổ chức đã cung cấp và buôn bán vượt công suất ngoại hình, có đủ dòng tiền trả nợ”, lãnh đạo VICEM cho hay.

Chỉ đạo tại buổi khiến cho việc, Bộ trưởng Văn phòng Chính phủ Mai Tiến Dũng cho rằng, kế bên việc tăng tiến hiệu quả buôn bán, VICEM cần quan tâm đến công việc củng cố hệ thống, quản trị, sắp đặt cần lao, hướng tới hiệu quả và không tốn nhân lực, nguồn lực, tinh giảm hệ thống.

“Ví dụ, bây giờ bình quân 1 cần lao tại VICEM cung cấp mỗi ngày 7,5 tấn xi măng, 1 năm là 2.430 tấn. Như vậy 1 đơn vị của VICEM cung cấp 3,6 triệu tấn mỗi năm thì cần tới gần 1.500 người. Trong khi đó, 1 đơn vị liên doanh mỗi người cung cấp được 11 tấn, nghĩa là không tốn được 433 người”, Tổ trưởng Tổ công việc nêu rõ.

Cùng với đó, Bộ trưởng cho rằng công việc chủa quản cần chặt chẽ hơn để tăng tiến hiệu quả đầu tư, quan tâm việc trả nợ vốn vay để quay vòng vốn hiệu quả, không tốn giá thành.

Nguyễn Hà