Vì sao Kho bạc Nhà nước phải gửi 160.000 tỷ ở ngân hàng?



Báo cáo diễn biến vĩ mô của Uỷ ban Giám sát vốn đầu tư đất nước cho biết, huy động vốn 8 tháng đầu năm toàn bộ máy nguồn vốn vay có đóng góp không nhỏ từ 160.000 tỷ đồng bạc gửi của Kho bạc Nhà nước. Lượng tiền gửi của cơ quan này vào các nhà băng thương nghiệp tăng 68% so với đầu năm.

Nguyên nhân chính khiến Kho bạc Nhà nước “thừa” tiền phải đem đi gửi là sự chậm trễ trong giải ngân vốn đầu tư công hiện tại. Tiền gửi của Kho bạc Nhà nước tại nhà băng khởi đầu tăng mạnh từ tháng 5/2017, ở mức 143.000 tỷ đồng, tăng 50,2% so với đầu năm. Báo cáo vừa mới đây nhất của Bộ Tài chính cho biết, sau 8 tháng, vốn đầu tư vun đắp basic giải ngân được 43,8% dự toán. Vốn trái phiếu Chính phủ giải ngân đến nay chỉ đạt gần 2.500 tỷ đồng, bằng 4,9% dự toán Quốc hội quyết định, bằng 47,3% dự toán đã giao.

vi-sao-kho-bac-nha-nuoc-phai-gui-160000-ty-o-ngan-hang

Ngân sách huy động vào nhưng lại đang chẳng thể giải ngân. Ảnh: Anh Quân.

Trao đổi với VnExpress, Tiến sĩ Nguyễn Đức Độ (Phó Viện trưởng Viện Kinh tế Tài chính, Học viện Tài chính) cũng nhìn nhận đây là hiện tượng mới xảy ra vừa mới đây, cốt yếu vì ngân sách đang gặp vấn đề “bí” đầu ra. “Nhiệm vụ của Bộ Tài chính là phải huy động đủ tiền để có thể giải ngân, tiêu dùng vốn bất cứ lúc nào cần, còn việc tiêu dùng vốn lại phụ thuộc tương đối nhiều tổ chức và nguyên tố tương đốic”, ông Độ kể.

Thực tế, cách đây hơn 1 tháng, Thủ tướng cũng phê bình 13 bộ, ngành nghề, địa phương có tỷ lệ giải ngân vốn đầu tư công rẻ, trong đó có Bộ Kế hoạch & Đầu tư, Bộ Ngoại giao, Bộ Y tế, Hà Nội, TP HCM, Đà Nẵng… Thống kê đến giữa tháng 6, tổng số vốn trả tiền là 85.000 tỷ đồng, mới đạt 24% tổng mục tiêu năm 2017 và 28% mục tiêu vốn được Quốc hội phân bổ và Thủ tướng giao.

Theo ông Nguyễn Đức Độ, đây là 1 “hiệu ứng phụ” mà ngân sách chẳng phải ước ao. Ưu điểm của việc này là bộ máy nhà băng có thêm lượng tiền gửi dồi dào, có thể lãi suất rẻ bởi nhiều khoản tiền gửi của Kho bạc Nhà nước chẳng thể gửi kỳ hạn dài do từ nay đến cuối năm chỉ còn vài ba tháng, bất cứ lúc nào cũng có thể cần đến.

“Nói chung lãi suất sẽ chẳng thể cao hơn lãi đi vay và mức giá trả không cân bằng này ngân sách phải chịu”, ông kể.

Một chuyên gia vốn đầu tư tương đốic cũng đặt lo ngại về khoản không cân bằng lãi suất Kho bạc Nhà nước nhận được khi gửi nhà băng có thể rẻ hơn nhiều so với mức giá ngân sách huy động qua các kênh trước đó (phát hành trái phiếu Chính phủ…).

Việc chậm trễ trong giải ngân vốn đầu tư công được cho là điểm nghẽn với tăng trưởng kinh tế và trái lại còn khiến Chính phủ phải gánh lãi vay của dân.

Tại 1 cuộc khiến việc của Tổ công việc Thủ tướng vừa mới đây, Bộ trưởng – Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ Mai Tiến Dũng cũng kể thẳng: “Tiền để trong két không tiêu được, khi mà tôi và các bạn vẫn phải trả lãi, đó là vung phí”. Một trong những nguyên nhân giải ngân chậm theo Bộ trưởng Mai Tiến Dũng chính từ lãnh đạo các bộ ngành nghề, địa phương để còn đó nhiều vấn đề giấy má, chỉ đạo không quyết liệt, kỹ năng kỹ sảo tổ chức thi công…

Thanh Thanh Lan