Trung Quốc chịu trận vì đòn trừng phạt Triều Tiên



Tại Hồn Xuân, đô thị thuộc Cát Lâm (Trung Quốc) với khoảng 230.000 dân gần vùng giáp danh Triều Tiên và Nga, nhiều cuộc bạo động đã nổ ra tháng trước, sau khi Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc xét duyệt các lệnh trừng trị cấm Triều Tiên xuất khẩu hải sản và nhiều sản phẩm khác. Hàng chục shop đã phải đóng cửa, khiến cho các nhà sản xuất đóng gói, sản xuất, tài xế và nhà hàng cũng ảnh hưởng theo.

“Rất nhiều người đang thất nghiệp”, Liu Guanghua (41 tuổi) – chủ 1 trong những công ty vẫn còn mở cửa tại đây cho biết, “Các lệnh trừng trị này nhằm vào Chính phủ Triều Tiên, nhưng lại ảnh hưởng lên người dân Triều Tiên và Trung Quốc”.

trung-quoc-chiu-tran-vi-don-trung-phat-trieu-tien

Phố hải sản ở đô thị Hồn Xuân (Cát Lâm, Trung Quốc). Ảnh: Bloomberg

Các phố phía đông nam Trung Quốc vốn đang chật vật vì sự xuống dốc của ngành nghề công nghiệp nặng, như luyện thép hay khai mỏ. Giờ họ lại trở thành nơi hứng chịu hậu quả từ các lệnh cô lập Triều Tiên. Rủi ro từ bất ổn xã hội do thiếu việc khiến là 1 vấn đề mẫn cảm với Chủ tịch Trung Quốc – Tập Cận Bình.

Đó cũng là ngulặng nhân dù Tổng thống Mỹ Donald Trump dọa gây chiến tranh thương nghiệp chẳng hạn ông Tập không sử dụng quyền lực kinh tế để khiên chế tham vọng hạt nhân của Triều Tiên, giới chức Bắc Kinh vẫn phải cân nhắc cái giá mà các lệnh trừng trị này ảnh hưởng lên kinh tế trong nước.

Công cuộc tậu kiếm cỗ máy tăng trưởng mới của tỉnh Cát Lâm và Liêu Ninh chưa có nhiều kết quả, sau khi Bắc Kinh khởi đầu giảm hỗ trợ cho công ty nhà nước từ thập niên 90, để được gia nhập Tổ chức Kinh tế Thế giới (WTO) năm 2011. Bất chấp các hỗ trợ từ Chính phủ suốt thập kỷ qua, rất ít nhà máy mở ra để thay thế các xưởng đóng tàu và nhà máy hóa chất từng là cỗ máy tăng trưởng tại đây.

Giới chức Liêu Ninh từng thừa nhận khiến giả số liệu kinh tế trong nhiều năm. Năm ngoái, GDP tỉnh này giảm 2,5%. Việc này góp phần kéo tăng trưởng của Trung Quốc xuống 6,7% – chậm nhất trong 25 năm qua.

Tại 1 khu công nghiệp ở Thẩm Dương, rất nhiều nhà máy đã đóng cửa, các người lao động thì tràn ra ngồi vệ trục đường, cầm biển tậu việc khiến.

“Thất thoát trong thương lượng vùng giáp danh có thể gây đảo lộn mục tiêu mục tiêu của Trung Quốc nhằm hồi sinh các ngành nghề công nghiệp tại vùng đông nam. Đây là mục tiêu mà họ không cho phép bị phá quấy bởi các vấn đề bên ngoài. Duy trì sự ổn định tại vùng đông nam rất thiết yếu với chính phủ Trung Quốc”, Lyu Chao – nhà nghiên cứu các vấn đề vùng giáp danh tại Học viện Khoa học Xã hội Liêu Ninh cho biết.

Dù Bắc Kinh đã gia nhập nỗ lực của cộng đồng quốc tế, phản đối các vụ thử hạt nhân và phóng hoả tiễn của Triều Tiên, họ đích thực không muốn có chiến tranh trên bán đảo Triều Tiên, hoặc chính quyền Kim Jong Un toang hoang. Một trọng hai sự kiện này xảy ra đều sẽ khiến cho làn sóng dân tỵ nạn tràn sang Trung Quốc và binh sĩ Mỹ có thể tiến sát vùng giáp danh, gây bất ổn xã hội và càng khiến suy giảm thương nghiệp.

Theo số liệu của Observatory of Economic Complexity – công trình thuộc Học viện Công nghệ Massachusetts, Trung Quốc cung cấp khoảng 85% trong 3,47 tỷ USD hàng nhập cảng của Triều Tiên năm 2015 và đóng góp tỷ lệ tương tự với 2,83 tỷ USD hàng xuất khẩu.

Tháng này, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc – Hua Chunying cũng cho nước này đã “hy sinh rất nhiều và phải trả giá quá đắt” để tuân thủ các lệnh trừng trị của Liên hợp quốc.

Một tiểu thương ở Đan Đông – đô thị 2,4 triệu dân nằm ở vùng giáp danh Trung Triều cho biết hồi thập niên 90, ông kinh doanh mọi thứ, từ vải dệt đến lốp xe giữa hai đất nước, sau khi bị 1 nhà máy quốc doanh thải hồi. “Giờ tôi lại phải ở nể. Những thương lái như tôi đều mất tiền vì các lệnh trừng trị”, Wang cho biết.

*Việc kinh doanh giữa hai nước ở Đan Đông (Trung Quốc)

Rất nhiều bằng cớ cho thấy trước đây, giới chức các vùng vùng giáp danh vẫn duy trì sự thăng bằng giữa tuân thủ đề nghị từ trung ương với đùm bọc kinh tế địa phương, Zhao Tong – nhà nghiên cứu tại Trung tâm Chính sách toàn cầu Carnegie-Tsinghua cho biết.

Tuy nhiên, việc đó đang đổi thay: “Vì chính phủ giờ đã không thay đổi quan điểm hơn rất nhiều và bằng lòng hy sinh kinh tế trong nước, giới chức địa phương cũng phải khiến theo”.

Người dân dọc vùng giáp danh thì không mấy lo ngại về việc ông Trump đe dọa sử dụng sức mạnh quân sự với Triều Tiên. “Chỗ này lặng bình lắm”, Fang Hexiang (37 tuổi) – 1 người bán rượu tại Đan Đông cho biết, “Chúng tôi ở đây từ khi còn nhỏ. Đã có chiến tranh đâu”.

Piao Zhongzhe – chủ 1 nhà hàng Hàn Quốc tại Hunchun cũng tự tín ông Kim Jong Un sẽ không nhắm hoả tiễn vào Trung Quốc. “Họ chỉ khiến thế với Mỹ thôi, không phải Trung Quốc đâu”, ông nhận xét.

Li cho biết dù nhiều hàng quán xung kể quanh đã đóng cửa, ông vẫn tiếp diễn kinh doanh. Lần này, ông sẽ nhập hải sản từ Nga.

“Giới chức địa phương không khiến gì được đâu”, Liu kể, “Lúc đầu, tôi cũng rất phản ứng, nhưng tức giận cũng chẳng để khiến gì”.

Hà Thu (theo Bloomberg)