Trump cân nhắc quay lại TPP để đối phó Trung Quốc



Tổng thống Mỹ – Donald Trump vừa tuyên bố trước các nghị viên nước này rằng ông đang cân nhắc tái gia nhập Hiệp định Đối tác Xuyên Thái Bình Dương (TPP) – giao kèo chính ông đã rút ra từ đầu năm ngoái. Trump cho biết đã chỉ định cố vấn kinh tế Larry Kudlow và Đại diện Thương mại Robert Lighthizer coi xét việc trở lại TPP.

Việc này sau đó được Thượng nghị viên Ben Sasse thông báo với giới truyền thông. “Ông ấy nhiều lần khẳng định TPP giờ có thể dễ gia nhập hơn rồi”, Sasse cho biết.

Nhà Trắng cũng công nhận tin tức này. “Tổng thống vẫn luôn đề cập linh động với những hiệp nghị thực thụ tốt”, người phát ngôn Nhà Trắng – Lindsay Walters cho biết trong 1 thông báo. “Vì thế, ông ấy đã đề nghị Lighthizer và Kudlow coi xét lại liệu có thể thương lượng để đi đến 1 hiệp nghị tốt hơn hay không”.

Ông Trump trong cuộc họp hôm qua với các nghị sĩ phụ trách nông nghiệp. Ảnh: NYT

Ông Trump trong cuộc họp bữa qua với các nghị viên cáng đáng nông nghiệp. Ảnh: NYT

Động thái của ông Trump cũng gây sửng sốt cho cả những cố vấn thân cận nhất. Nó được thông báo khi Chính phủ Mỹ đối mặt với sự phản đối cứng rắn từ các nghị viên đảng Cộng hòa, dân cày và nhiều công ty. Nhóm này lo ngại việc Mỹ đe dọa đánh thuế du nhập và các rào cản thương nghiệp tương đốic sẽ khiến cho họ thiệt hại về kinh tế.

Trên New York Times, Kudlow cho biết đề nghị trở lại TPP được đưa ra tương đối đột ngột. “Chẳng có thời hạn nào cả. Chúng tôi sẽ lập 1 hàng ngũ khiến việc với nhau. Thực ra là còn chưa lập nữa. Ý tôi là việc này mới xảy ra vài giờ trước thôi”, ông đề cập.

Việc ông Trump quy định rời khỏi TPP và dọa kết thúc Hiệp định Thương mại Tự do Bắc Mỹ (NAFTA) là thực hành đúng xin hứa tranh cử trước đây. Ông luôn chỉ trích các hoạt động thương nghiệp mình cho là bất công, lấy mất việc khiến của người Mỹ. Nếu Mỹ trở lại TPP, đây sẽ là sự đổi thay lớn về vận mệnh với nhiều ngành nghề công nghiệp Mỹ có thể hưởng lợi từ hiệp nghị này. TPP được thương lượng dưới thời cựu Tổng thống Barack Obama và thường được coi là công cụ đối trọng với Trung Quốc.

Nhiều nhà kinh tế cho rằng cách tốt nhất để ngăn Trung Quốc gia tăng tác động, và gây sức ép buộc họ mở cửa thị phần là phê chuẩn các hiệp nghị thương nghiệp đa phương, như TPP. “Mục tiêu của TPP là thiết lập 1 khung quy định mà Trung Quốc rốt cuộc cũng phải chịu thích ứng”, David Autor – nhà kinh tế học tại M.I.T cho biết.

Nông dân các nước sẽ hưởng lợi từ việc có thêm thị phần mới, giả thử Mỹ trở lại. Michael Miller – Chủ tịch Hiệp hội Lúa mỳ Mỹ – cho biết tái gia nhập TPP sẽ giúp ngành nghề của ông khó khăn tốt hơn với Australia và Canada – những nước cũng thuộc TPP.

Tuy nhiên, người ta cũng chưa biết ông Trump nghiêm trang đến mức nào về việc tái gia nhập. Trước đây, ông từng thực hành nhiều chính sách có vẻ trái ngược với ý kiến ban sơ, như kết hợp với đảng Dân chủ về quy định điều hành nhập cư và quyền sử dụng súng, rồi sau đó mau chóng bác bỏ.

“Những gì ông ấy đề cập với mọi người trong phòng để khiến họ vui vẻ không phải lúc nào cũng thành chính sách thật”, Phil Levy – nhà nghiên cứu tại Hội đồng Vấn đề Toàn cầu Chicago – cho biết.

Nhà Trắng đang cố sử dụng thuế du nhập để buộc Bắc Kinh mở cửa thị phần. Tuy nhiên, nhiều người lại cho rằng hậu quả từ chiến tranh thương nghiệp có thể còn khiến cho Mỹ thiệt hại nặng hơn. Trung Quốc đã đáp tư vấn đe dọa của Mỹ bằng cách áp thuế lên hàng loạt hàng hóa của nước này.

Một số cố vấn kinh tế Mỹ, trong đó có Kudlow, cho biết những thuế này có thể không bao giờ có hiệu lực. Và chúng cốt yếu đóng vai trò mở màn thương lượng với Trung Quốc. Tuyên bố này của ông đã giúp bình ổn thị phần chứng khoán toàn cầu.

Dù vậy, quan chức Nhà Trắng cho biết việc thu hẹp dị đồng với Trung Quốc vẫn chưa có tiến triển. Một số cuộc trò chuyện đã diễn ra, nhưng chúng không được coi là thương lượng chính thức. Nông dân Mỹ cho biết những lời đe dọa của ông Trump đã khiến cho họ thiệt hại rồi, vì giá giao kèo ngày mai đã giảm. Họ khẳng định cách tốt nhất giúp mình hiện giờ là cứ giảm thiểu chiến tranh thương nghiệp với Trung Quốc trước đã.

Thượng nghị viên Joni Ernst của bang Iowa giám định cuộc họp bữa qua với ông Trump là “rất có kết quả”. Bà đã giục Tổng thống tham dự lại việc thương lượng với các nước TPP. “Nông dân Iowa không cần 1 chương trình trợ giá nữa. Họ muốn thị phần mới”, bà đề cập. “Điều tốt nhất Mỹ có thể khiến để ứng phó Trung Quốc hiện giờ là dẫn đầu 11 nước trong TPP – những nước tin vào tự do thương nghiệp và bộ máy quy định”, Sasse kết luận.

Hà Thu(theo NYT/Bloomberg)