Tranh cãi nảy lửa chuyện ‘xe nhập hết cửa về Việt Nam’



Cuộc họp về dỡ gỡ khó khăn với ôtô du nhập theo quy định Nghị định 116 và Thông tư 03 ngày 26/2 “nóng” với những quan niệm trái ngược nhau của đại diện tổ chức cung cấp, lắp ráp ôtô trong nước và tổ chức có vốn đầu tư nước ngoài.

Từng 4 lần gửi thư tới Chính phủ phản biện về quy định mới tại Nghị định 116 đang làm khó xe du nhập, ông Toru Kinoshita – Chủ tịch Hiệp hội các nhà cung cấp ôtô Việt Nam (VAMA), Tổng giám đốc Công ty Toyota Việt Nam tỏ bày “quan ngại sâu sắc khi Nghị định 116 không tuân thủ quy định quốc tế, dẫn tới thực tại từ đầu năm 2018 đến nay không 1 chiếc xe nào được du nhập vào Việt Nam”.

Đại diện VAMA nhắc lại 4 trở lực làm tuyến phố về của xe du nhập bị chặn lại, gồm: giấy chứng thực có bảo hành lâu dài kiểu loại xe nhập vào Việt Nam; rà soát thử nghiệm từng lô xe du nhập; quy định tuyến phố thử xe với các nhà cung cấp và hồ sơ tờ khai thương chính…. Ông Konishita khẳng định, Hiệp hội này ủng hộ định hướng vững mạnh công nghiệp ôtô, công nghiệp phụ trợ của Chính phủ Việt Nam, nhưng chính sách tốt phải bảo đảm tiếp diễn mở mang thị phần, cải thiện năng lực khó khăn và lôi kéo đầu tư.

Bộ trưởng Mai Tiến Dũng khẳng định, quan điểm của Chính phủ là tạo cơ chế chính sách cho các nước xuất khẩu ôtô vào Việt Nam nhưng cũng phải có chính sách đảm bảo nền sản xuất trong nước vì lợi ích 100 triệu dân. Ảnh: Hoài Thu

Bộ trưởng Mai Tiến Dũng khẳng định Chính phủ sẽ lắng nghe quan niệm các tổ chức và sửa đổi cho thích hợp. Ảnh: Hoài Thu

Ông Phạm Văn Dũng – Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty Ford Việt Nam nêu thực tại, các nước không cấp giấy chứng thực cho xe xuất khẩu mà chỉ cấp cho xe cung cấp trong nước. Tại châu Âu, 1 số nước cấp giấy chứng thực có bảo hành lâu dài nhưng chỉ xe nhập vào nước họ với tiêu chí khí thải Euro 6, khi mà Việt Nam mới đáp ứng Euro 4 và sẽ “rất tốn kém, phức tạp” để có được giấy má này.

Yêu cầu rà soát từng lô đặt ra trong Nghị định 116 cũng được lãnh đạo Ford Việt Nam tỏ bày quan ngại. Ông cho biết, tổ chức đang có 1 lô xe 100 chiếc nhập từ Mỹ bị “ách” lại ở cảng và mỗi ngày phải chi khoảng 1.000 USD mà không dám nhập vào Việt Nam do vướng quy định và lo ngại rủi ro không đạt đề nghị. “Muốn kiểm nghiệm lô hàng tổ chức có thể phải mất đến 2 tháng, giá thành 5.000-10.000 USD”, ông đề cập.

Với những quy định hành chính còn gây tranh luận, đại diện Amcham, Eurocham… 1 lần nữa buộc phải lùi thời hạn vận dụng Nghị định 116. Tuy nhiên quan niệm này tức khắc bị các tổ chức cung cấp, lắp ráp ôtô trong nước bác bỏ.

Đại diện cho tổ chức cung cấp, lắp ráp trong nước, ông Trần Bá Dương – Chủ tịch Tập đoàn Trường Hải (Thaco) không đồng tình. “Quy định tại Nghị định 116 không ưu tiên, bảo hộ cung cấp, lắp ráp ôtô trong nước. Chúng tôi cũng không xin ưu đãi, ngay những lô hàng tổ chức nhập về vẫn bị rà soát từng chiếc, từng lô”, ông Dương đề cập.

Chủ tịch Thaco ví giấy chứng thực có bảo hành lâu dài kiểu loại xe như “lý lịch” của chiếc xe, trong đó nhắc tới tính năng, kỹ thuật cung cấp xe… Ông Dương san sớt, bối cảnh trong nước chưa đủ điều kiện kiểm định, hiểu biết của người dân về xe chưa cao và công nghiệp ôtô đổi thay liên tục…, biết rõ lý lịch xe khi mua là đòi hỏi chính đáng của người sử dụng. Quy định từ năm 2006 và các doanh nghiệp cung cấp trong nước chấp hành nghiêm chỉnh, không gặp bất kỳ trở lực nào khi xin những giấy má này từ các đơn vị.

Ông Dương đưa tới cuộc họp chứng cớ việc Thaco đã nhận được loại giấy má này từ phía các thương hiệu xe mà tổ chức này cung cấp tại Việt Nam như KIA (Hàn Quốc), Peugeot (Pháp)… nhiều năm nay.

Riêng về thực tại thiếu hụt xe du nhập từ đầu năm 2018, ông Dương cho rằng, do mục tiêu của các nhà cung cấp lắp ráp ôtô đổi thay khi chuyển 1 phần từ cung cấp lắp ráp sang du nhập. “Cái này do chính các anh gây ra. Nếu làm nhanh, ngay cả Ford Việt Nam, trong tháng 4 cũng có thể nhập được xe về”, vị này đề cập thêm.

Ông Trần Bá Dương - Chủ tịch Thaco mang tới cuộc họp tập tài liệu giấy chứng nhận chất lượng kiểu loại xe mà doanh nghiệp này xin được từ các hãng. Ảnh: Hoài Thu

Ông Trần Bá Dương – Chủ tịch Thaco mang tới cuộc họp tập tài liệu chứng thực có bảo hành lâu dài kiểu loại xe mà tổ chức này xin được từ các đơn vị. Ảnh: Hoài Thu

Một trong những tranh luận khác tại cuộc họp liên đới tới quy định tuyến phố thử xe là 800m, thay vì 500m như trước. Theo Chủ tịch Thaco Trần Bá Dương, quy định hiện đã quá lỗi thời, kỹ thuật xe tương đối đổi thay chóng vánh nên tuyến phố thử xe phải có tiêu chí mới để phát hiện ra lỗi mặt hàng trước khi xuất xưởng.

Tuy nhiên, ông Phạm Văn Dũng lại cho rằng, không có mối địa chỉ nào về tuyến phố thử với có bảo hành lâu dài xe. Với những tổ chức đã đầu tư vài chục năm sẽ gặp khó khăn về quỹ đất cho công đoạn đầu tư, mở mang này.

Không đồng tình “tuyến phố thử không liên đới tới có bảo hành lâu dài xe”, ông Lê Ngọc Đức – Tổng giám đốc Tập đoàn Thành Công phản bác, tuyến phố thử tối thiểu 800m không phải điều kiện quá khó khi đây là khâu rút cuộc rà soát sơ sót xe trước khi bán ra thị phần. “Không thể lấy bởi vì thiếu quỹ đất mà không xây được tuyến phố thử, giả tỉ tổ chức không làm cho thấy họ thiếu bảo đảm làm ăn lâu dài tại Việt Nam”, ông Đức nêu quan niệm.

Ông Lê Đình Thọ – Thứ trưởng Bộ Giao thông Vận chuyển vận training thêm, việc mở mang tuyến phố thử thêm 300m so với quy định trước đây không quá khó với tổ chức đã đầu tư. “Sợ nhất là tổ chức chưa làm gì thời giờ mới là vấn đề”, ông đề cập.

Có mặt tại cuộc họp, Bộ trưởng Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ Mai Tiến Dũng lắng nghe và biên chép kỹ những vướng mắc đại diện các tổ chức cung cấp ôtô trong nước và FDI đưa ra. Ông khẳng định, quan niệm của Chính phủ tạo cơ chế chính sách cho các nước xuất khẩu ôtô vào Việt Nam nhưng cũng phải có chính sách bảo đảm nền cung cấp trong nước vì lợi ích 100 triệu dân.

“Rất mong các tổ chức ủng hộ chủ trương của Chính phủ là vững mạnh lĩnh vực công nghiệp ôtô để dần từng bước tự chủ, tăng nhanh nội địa hoá bằng các cơ chế chính sách, thuế thay vì tiêu dùng hồ sơ hành chính bất hợp lý để tạo ra rào cản, co kéo lợi ích”, Bộ Dũng đề cập.

Ông cũng cho biết, cuộc họp không có kết luận nhưng mọi kiến nghị của tổ chức đều được biên chép, lắng nghe và thu nạp nghiêm chỉnh. “Cuối tuần này, hoặc đầu tuần sau các Bộ, lĩnh vực liên đới sẽ họp để coi xét từng góc cạnh vấn đề, buộc phải Thủ tướng sửa đổi, bổ sung hợp lý. Chính phủ hành động, kiến tạo nên Thủ tướng chỉ đạo quyết liệt, sáng tỏ chứ không phải hứa hẹn để đó, mà đề cập là làm”, Bộ trưởng Mai Tiến Dũng chốt lại.

Nguyễn Hoài