Toan tính đằng sau quyết định rút lui của Uber



Uber Technologies vừa ra ban bố công nhận bán mảng buôn bán tại Đông Nam Á cho đối thủ Grab, đánh dấu sự tháo lui thứ 2 tại châu Á. Theo hợp đồng, Uber sẽ bán đầy đủ mảng buôn bán tại thị phần 620 triệu dân này, đề cập cả nhà sản xuất giao đồ ăn Uber Eats cho Grab. Đổi lại, họ sẽ nhận 27,5% cổ phần trong Grab.

“27,5% cổ phần tại 1 tổ chức đang tăng trưởng được định giá 6 tỷ USD, là cái giá hời cho Uber sau khi đã đầu tư 700 triệu USD vào thị phần Đông Nam Á sau 5 năm”, Techcrunch nhận định về thương vụ gần đây từ Uber. Họ cho biết số cổ phần mà Uber nhận được từ Grab ước tính hơn 1,6 tỷ USD.

Rút khỏi Đông Nam Á là lần thứ 3 Uber chọn cách bán lại mảng buôn bán để đổi lấy cổ phần của đối thủ.

Rút khỏi Đông Nam Á là lần thứ 3 Uber chọn cách bán lại mảng buôn bán để đổi lấy cổ phần của đối thủ.

Với Uber, thương vụ đánh đổi lấy cổ phần của tổ chức đối thủ không chỉ thuần tuý là quy chế tháo lui khỏi 1 thị phần yếu thế. “Việc mọi người nghi vấn thống nhất liệu có phải là chỉ tiêu hiện giờ của Uber không, cũng là điều dễ hiểu. Và câu giải đáp là không”, CEO Uber – Dara Khosrowshahi viết trong email gửi các viên chức.

Từ khi nhậm chức năm ngoái, Khosrowshahi luôn bị thúc giục lấy lại hình ảnh của tổ chức bằng việc làm cho đẹp số liệu nguồn vốn và văn hóa tổ chức, để chuẩn bị cho việc IPO vào năm tới. Theo báo cáo nguồn vốn năm 2017, mức lỗ của đơn vị đi chung xe này đạt 4,5 tỷ USD, tăng 61% so với năm 2016, theo các số liệu của The Information. “Rút chân khỏi các thị phần như Đông Nam Á sẽ giúp tăng lợi nhuận cho họ”, Bloomberg nhận định.

Từ khi thành lập cách đây 9 năm, Uber đã tiêu tốn 10,7 tỷ USD. Riêng gianh giới Đông Nam Á, áp dụng gọi xe này đã “đốt” khoảng 700 triệu USD.

Một số chuyên gia cho rằng, giả thử tiếp diễn dồn lực vào 1 thị phần yếu thế, số tiền mà Uber phải tiêu tốn sẽ gia tăng lên rất nhiều. Và các cổ đông lớn lại không thích điều này.

Trước khi vụ chuyển nhượng này được quy chế, dự đoán về sự sáp nhập tại thị phần khó khăn ác liệt như châu Á đã nổi lên sau khi SoftBank Group rót hàng tỷ USD vào Uber. SoftBank là cổ đông lớn của cả Grab, Uber cũng như áp dụng đi chung xe Trung Quốc – Didi Chuxing. Họ đã liên tục thúc đẩy thương vụ này, nhằm cải thiện lợi nhuận cho Uber.

Techcrunch ước tính 27,5% cổ phần mà Uber nhận được trong Grab có trị giá khoảng 1,6 tỷ USD, hơn gấp đôi so với số tiền mà Uber đã đổ vào thị phần Đông Nam Á sau 5 năm hoạt động. Nhưng đây vẫn chưa phải phần nhiều. Sở hữu cổ phần tại tổ chức đối thủ, nhường như là cách hợp lý để Uber “đi cùng” với sự bùng nổ của thị phần đi chung xe.

Báo cáo của Temasek ước tính thị phần đi chung xe của Đông Nam Á có thể tăng gấp 4 lần về trị giá sau 7 năm tới, đạt khoảng 20 tỷ USD vào năm 2025. Grab đang là cái tên đứng đầu tại gianh giới này với chừng độ bao phủ tại 198 tỉnh thành.

“Uber có thể tiếp diễn gia tăng đầu tư và đạt được những thành công nhất mực ở Đông Nam Á, nhưng hài lòng hợp đồng này có thể giúp di chuyển nguồn lực sang các thị phần trọng tâm khác”, Techcrunch nhận định.

Và Uber cũng đang có nhiều việc phải làm cho để củng cố hoạt động buôn bán tại những thị phần cốt lõi. “Một trong những mối nghiêm trọng tiềm ẩn trong chỉ tiêu toàn cầu hóa của chúng tôi là phải chiến đấu trên quá nhiều chiến trận với nhiều đối thủ khó khăn”, CEO Uber thẩm định.

Sự phân tán nguồn lực khiến cho Uber trở thành yếu thế hơn tại những thị phần có những tên tuổi lớn mang tính địa phương. Năm 2016, Uber đã phải bán mảng buôn bán tại Trung Quốc cho đối thủ Didi Chuxing để đổi lấy 17,5% cổ phần trong tổ chức này. Sau đó, mảng buôn bán tại Nga cũng bị bán cho Yandex. Còn lần này đến lượt Đông Nam Á – thị phần đã được thẩm định là “sân nhà” của Grab ngay từ khi áp dụng ra mắt năm 2012.

Tại châu Á, Uber còn nhiều thị phần mấu chốt khác, là Nhật Bản và Ấn Độ. Trong chuyến thăm châu Á vào tháng trước, CEO Uber từng khẳng định sẽ vẫn giữ hai thị phần này. Tuy nhiên, cuộc chiến tại đây cũng chẳng hề thuận tiện.

Didi Chuxing – đối thủ đã đánh bật Uber khỏi thị phần Trung Quốc, và có cùng cổ đông là SoftBank, đang biểu hiện rõ tham vọng toàn cầu hóa và đe dọa đến 1 số thị phần trọng tâm của Uber. Công ty này đã kiểm soát áp dụng gọi xe 99 – đối thủ chính của Uber ở thị phần Brazil và đang tuyển dụng nhân công cho tiêu chí mở mang tại Mexico. Với sự hỗ trợ của SoftBank, Didi cũng đặt chỉ tiêu tiến vào Nhật Bản.

Còn tại Ấn Độ, Uber đang trong “cuộc chiến” kéo dài nhiều năm với Ola, 1 tổ chức khởi nghiệp có trụ sở tại Bangalore. Tuy nhiên, Ola cũng không phải cái tên thuần tuý. Công ty này cũng được hỗ trợ bởi SoftBank. Ứng dụng này đã có hơn 1 triệu tài xế tại Ấn Độ và hoạt động tại 110 tỉnh thành.

Minh Sơn