Thủy sản Việt nguy cơ mất thị trường Mỹ



Thời gian cách đây không lâu các loại thủy hải sản của Việt Nam vào thị phần Mỹ liên tục gặp cạnh tranh khi Bộ Thương mại Mỹ (DOC) coi xét mức thuế chống bán phá giá với cá, tôm tăng cao kỷ lục.

Là tổ chức được chọn là bị đơn đề nghị độc nhất trong đợt coi xét hành chính lần thứ 12 -POR12 (từ 1/2/2016- 31//1/2017) đối với hàng hóa tôm, Công ty cổ phần thủy sản Sao Ta (Fimex) bị coi xét áp mức thuế chống bán phá giá 25,39%. Đây cũng là mức thuế cao kỷ lục, gấp 21 lần so với trước đó. Mức thuế trên cũng được ứng dụng cho các tổ chức khác khi vào thị phần này.

Doanh nghiệp tôm cho rằng, DOC đang tính toán sai.

Doanh nghiệp tôm cho biết đủ hạ tầng để chứng minh DOC đang tính toán sai.

Bà Dương Ngọc Kim, Phó tổng giám đốc tổ chức cho biết rất đột ngột với kết quả này, và nhận định có thể DOC đã tính toán sai, nhưng đây mới chỉ là quy chế sơ bộ và tổ chức có thời cơ để chứng minh vì sao mức phí trên không chính xác.

“Chúng tôi đã từng bị 1 lần và đã có tất cả hồ sơ để cứng cáp các quan chức DOC đang bị lầm lẫn”, bà Kim kể và cho biết, đáng lý sẽ có 1 xác minh với các quan chức của DOC vào tháng Giêng, nhưng việc xác minh đã bị trì hoãn do sự cố đóng cửa chính phủ Mỹ. Việc xác minh đã được dời lại vào tháng 7 năm nay.

Sau khi coi xét chi tiết, Fimex phát hiện ra rằng đã có sự lầm lẫn khi áp các hệ số chuyển đổi từ tôm nguyên con sang tôm bóc vỏ bỏ đầu trong chương trình tính toán biên độ khiến cho cho kết quả sơ bộ bị méo mó đáng kể. Nếu hệ số chuyển đổi được ứng dụng chính xác, biên độ phá giá của tổ chức sẽ chỉ là 1,19% thay vì mức 25,39% như đã ban bố.

Mặc dù kết quả sơ bộ chưa có hiệu lực và chưa được ứng dụng cũng như có thể đổi thay trong kết quả chung cuộc, nhưng theo Hiệp hội thủy sản Việt Nam (VASEP), kết quả đã tác động không nhỏ đến tâm lý của các nhà nhập cảng tại Mỹ và sẽ tác động rất lớn đến hoạt động xuất khẩu tôm vào Mỹ của các tổ chức Việt Nam; tác động đến các đàm phán mua bán giữa hai bên, đặc trưng là trong thời kì chờ chực Bộ Thương mại Mỹ ban bố kết quả chung cuộc… Và chẳng hạn DOC không chịu điều chỉnh thì tổ chức Việt có nguy cơ phải rời bỏ thị phần Mỹ.

Không dừng lại ở thuế chống bán phá giá tôm, vừa qua, Bộ Thương mại Mỹ lại đưa ra quy chế sơ bộ thuế chống bán phá giá của đợt coi xét hành chính lần thứ 13 (POR13) đối với hàng hóa cá tra phi lê đông lạnh từ Việt Nam công đoạn từ 1/8/2015 đến 31/7/2016. Theo đó, hai bị đơn đề nghị của Việt Nam trong đợt coi xét lần này là Cadovimex II Seafoods và Hoang Long Seafoods chịu mức thuế chống bán phá giá ở mức 7,74 USD 1 kg. Các tổ chức còn lại chịu thuế 3,78 USD 1 kg. Đây là mức thuế chống bán phá giá áp cho cá tra Việt Nam cao nhất từ trước đến nay.

Lãnh đạo 1 tổ chức cá tra ở Đồng Tháp cho hay, đây được coi là mức thuế “không tưởng”. Nếu Mỹ áp mức thuế này thì cá tra Việt Nam hết con đường xuất khẩu sang thị phần này vì ngày nay giá xuất đã là 3,5-5 USD 1 kg, khi mà thuế chống bán phá giá cao gấp đôi.

Cũng đồng tình với lãnh đạo tổ chức trên, ông Nguyễn Văn Đạo, Tổng giám đốc Godaco, cho rằng, tổ chức Việt có nhẽ sẽ phải tậu thị phần mới thích hợp hơn. Hiện tại tổ chức ông đã khai thác sang các thị phần khác như châu Âu, Trung Quốc…

Lãnh đạo VASEP cho biết, mức thuế chung 3,78 USD 1 kg gần tương đương với giá cá tra đang xuất khẩu vào Mỹ. Bộ Thương mại Mỹ đã tiêu dùng mức thuế tính theo các nguyên tố bất lợi có sẵn để tính mức thuế làng nhàng cho các tổ chức được hưởng thuế suất riêng rẽ khác, khi mà các tổ chức này đã cung cấp tất cả hồ sơ dữ liệu theo đúng thời hạn và bắt buộc của DOC. Đây là 1 việc chưa có tiền lệ, mô tả sự áp đặt chủ quan thiếu hạ tầng của DOC trong công đoạn coi xét.

Trong 1 ban bố mới nhất, VASEP và các tổ chức phản đối quy chế thiếu công bằng của DOC cho biết đang coi xét tiến hành các hồ sơ pháp lý không thể thiếu để khiếu kiện lên Tòa án Thương mại Quốc tế Hoa Kỳ (CIT) trong thời kì sớm nhất để đảm bảo lợi quyền cho các tổ chức Việt Nam.

“Chúng tôi bắt buộc DOC phải coi xét 1 cách kỹ lưỡng các hồ sơ, dữ liệu tất cả mà tổ chức Việt Nam đã cung cấp để khiến cho hạ tầng tính toán và đưa ra mức thuế chính xác và hợp lý cho các tổ chức tham dự đợt coi xét hành chính lần thứ 13 này” – ban bố nêu rõ.

Còn với tôm, VASEP cũng đã bắt buộc DOC coi xét lại kết quả sơ bộ và thực hành các điều chỉnh hợp lý cho Fimex và các nhà xuất khẩu tôm Việt Nam.

Thi Hà