Nông dân bán mía phải nhận đường vì nhà máy nợ hơn 100 tỷ đồng



Những tháng qua, người dân trồng mía ở miền Tây khốn đốn khi giá mía giảm sâu. Nhiều cánh đồng mía bị bỏ chết khô. Ngoài ra, nhà máy chậm trả tiền khiến cho dân cày chẳng thể tái sản xuất, nhiều người phải nhận các con phố để trừ nợ.

Cử người canh nhà máy như ‘canh trộm’

Đứng chờ người lao động đưa hơn 30 tấn các con phố vào kho vừa mới thuê, anh Trần Minh Trí, 1 thương lái tại xã Lương Hòa (Bến Lức, Long An) lắc đầu bảo, số các con phố này anh lấy để trừ nợ, do nhà máy các con phố Nivl đã mất kỹ năng kỹ sảo chi trả.

“Mua mía đã 20 năm, những năm trước họ có thiếu tiền gối đầu của người dân nhưng vẫn trả dần bằng tiền mặt. Năm nay, họ bảo hết tiền nên chúng tôi phải lấy các con phố trừ nợ với giá quy đổi 12.000-13.000 đồng 1 kg”, anh Trí nhắc và cho biết, hiện nhà máy còn nợ anh khoảng 8 tỷ đồng, giả tỉ quy ra các con phố, anh phải nhận hàng trăm tấn.

Ông Nguyễn Huệ, người trồng hơn 10 ha mía cũng cho biết, vụ này, sau khi bán, nhà máy giao lại cho ông hơn 300 tấn các con phố để trừ nợ. Do lượng các con phố lớn, chẳng thể nhận 1 lần, nên ông và các dân cày khác phải thuê kho, người giữ và cả người “canh” nhà máy, để họ không tẩu tán các con phố ra ngoài, tốn thêm hàng chục triệu đồng mỗi tháng.

Nông dân Long An lấy đường từ nhà máy để trừ nợ. Ảnh: Hoàng Nam

Nông dân Long An lấy các con phố từ nhà máy để trừ nợ. Ảnh: Hoàng Nam.

Với lượng các con phố đồ sộ nhận được, họ phải đem bán buôn cho quán ăn, tiệm tạp hóa với giá bọt bèo, 9.000-10.000 đồng 1 kg vì không có hóa đơn, do nhà máy còn nợ tiền thuế.

Ông Cao Văn Tạo – Cục trưởng Cục thuế tỉnh Long An tin tức, nhà máy các con phố Nivl nhiều năm nợ tiền thuế, đến nay đã hơn 110 tỷ đồng. “Do họ không có kỹ năng kỹ sảo chi trả nên chúng tôi phải bắt buộc giới hạn cung cấp hóa đơn biên lai, giới hạn hoạt động”, ông Tạo nhắc.

Tại Sóc Trăng, nhiều hộ dân trồng mía ở thị xã Cù Lao Dung cũng đang trong cảnh khốn đốn, vì hơn 3 tháng qua họ bị Nhà máy Đường Sóc Trăng nợ hàng trăm triệu đồng bạc thu mua mía nguyên liệu.

Hiện giá mía thu mua tại ruộng chỉ còn khoảng 400 đồng 1 kg, giảm khoảng 200 đồng so với thông thường. Riêng các nơi khó vận tải, giá còn được thương lái hạ xuống rẻ hơn. Với mức giá này, sau khi trừ đi hầu hết giá thành, người trồng mía thua lỗ, khi mà còn bị nợ tiền nên không có vốn tái đầu tư vụ tới.

Ông Tô Thanh Xuân, Phó chánh văn phòng UBND Cù Lao Dung cho biết, vừa qua, hơn 100 người dân kéo đến thị xã nhờ can thiệp, giúp đòi nợ Nhà máy Đường Sóc Trăng. Tại cuộc hội thoại, đại diện doanh nghiệp thừa nhận đang nợ tiền tài người dân và các đại lý, thương lái khoảng 100 tỷ đồng, xin hứa sẽ trả dứt điểm trong tháng 7 tới.

Khó “giải cứu” các con phố

Cánh đồng mía 2 ha của ông Huỳnh Văn Hiền (Lương Hòa, Bến Lức) thời điểm này đã hết vụ, nhưng chủ ruộng không thu hoạch, mà bỏ chết khô. “Nhà máy mua 650.000 đồng 1 tấn, nhưng giá thành nhân lực và vận tải đã mất phân nửa. Mấy tháng nay, do nhà máy nợ dằng dai, dân cày không có tiền trả nhân lực nên đành bỏ ruộng, vì thu hoạch thì cầm chắc lỗ”, ông Hiền nhắc.

Theo nhiều dân cày, giá thành cho 1 ha mía tơ khoảng 40 triệu đồng. Năm nay, năng suất mía bình quân khoảng 70 tấn mỗi ha. Ước tính, mỗi ha mía họ lỗ khoảng 30 triệu đồng.

Anh Huỳnh Văn Hiền thất thần bên ruộng mía bỏ chết khô vì thu hoạch lỗ công. Ảnh: Hoàng Nam.

Ông Huỳnh Văn Hiền bên ruộng mía bỏ chết khô vì thu hoạch lỗ công. Ảnh: Hoàng Nam.

Bà Đinh Thị Phương Khanh – Phó giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Long An cho hay, năm nay, toàn tỉnh có hơn 8.000 ha mía, tụ họp cốt yếu tại thị xã Bến Lức. Hiện, nhà máy các con phố Nivl đã nợ dân cày trên 100 tỷ đồng.

“Ngành nông nghiệp đang bắt buộc tỉnh quy hoạch lại vùng nguyên liệu mía, chuyển đổi 1 số diện tích mía sang các loại cây trồng khác như chanh, thanh long, mãng cầu, ổi, khóm”, bà Khanh nhắc.

Ông Phạm Văn Cảnh, Phó người đứng đầu UBND Long An cho biết, hiện giám đốc Công ty Cổ phần Nivl người Ấn Độ không còn ở Việt Nam. Từ đầu vụ đến nay, tỉnh cũng đã tính đến phương án hỗ trợ người dân bán các con phố. Tuy nhiên, do thương lượng giữa người dân hiện giờ không có thủ tục rõ ràng, dễ xảy ra tranh chấp, nên phương án này rất khó khả thi.

“Về lâu dài, lĩnh vực nông nghiệp và người dân nên ngồi lại tậu phương án như chuyển đổi cây trồng, chứ chẳng thể cứ khiến cho ra mặt hàng rồi đợi mong giải cứu mãi”, ông Cảnh nhìn nhận.

Theo Phòng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn thị xã Cù Lao Dung (Sóc Trăng), trước diễn biến nhà máy nợ tiền, trong số hơn 5.400 ha quy hoạch trồng mía, hiện người dân mới chỉ trồng khoảng 3.000 ha. Số diện tích còn lại bị bỏ trống hoặc chuyển qua trồng cây ăn trái.

Hoàng Nam – Phúc Hưng