Những nước cấm quảng cáo bia rượu trên thế giới



Uống bia rượu là chọn lựa của mỗi tư nhân. Tuy nhiên, Irish Times cho rằng ở góc độ cộng đồng, tiêu thụ lượng lớn đồ uống có cồn sẽ có ảnh hưởng không chủ động lên không mệt mỏi, xã hội và kinh tế. Các Chính phủ đều nhìn thấy họ chẳng thể chỉ dựa vào tinh thần tư nhân để hạn chế những hậu quả, giá thành và ảnh hưởng từ tiêu thụ quá mức đồ uống có cồn. Cấm truyền bá mặt hàng này đang là 1 khuynh hướng trên toàn cầu. Hàng chục đất nước tại châu Âu, châu Á và châu Mỹ đã vận dụng giải pháp này.

Tháng 7/2012, Nga cấm truyền bá đồ uống có cồn trên TV, radio, Internet, công cụ liên lạc công cộng và biển truyền bá ngoài trời. Với báo in, lệnh cấm này được vận dụng chậm hơn nửa năm. Trong thời kì chuyển tiếp, họ cũng chỉ được đặt truyền bá ở các trang trong. Dù vậy, các shop và kios vẫn có thể truyền bá, BBC cho biết.

Lệnh cấm khi đó được thẩm định mạnh tay, nhưng không được lãng quên. Việc này nhằm khắc phục hiện trạng người Nga tiêu thụ đồ uống có cồn gấp đôi mức ngừng của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO). Lệnh cấm này, cùng việc kinh tế Nga sau đó đi xuống, đã làm cho thị phần bia nước này lao dốc năm 2013.

Pháp đã cấm quảng cáo bia rượu gần 30 năm nay. Ảnh: Reuters

Pháp đã cấm truyền bá bia rượu gần 30 năm nay. Ảnh: Reuters

Trong khi đó, tại Pháp, theo luật Evin năm 1991, các truyền bá về đồ uống có cồn (nồng độ trên 1,2%) không được phép xuất hiện trên TV hay rạp chiếu phim. Với các hình thức khác, truyền bá phải đi kèm thông điệp lạm dụng đồ uống có cồn gây nghiêm trọng cho không mệt mỏi. Quảng cáo không được nhằm đến giới trẻ.

Các công ty cung cấp cũng bị cấm tài trợ các sự kiện thể thao hoặc văn hóa, theo France24. Việc này đã làm cho nhà sản xuất bia Mỹ – Anheuser Busch chẳng thể tài trợ cho France 98, dù đã vận động hành lang rất hăng hái với Chính phủ Pháp.

Tại Thái Lan, việc truyền bá được quy định trong Đạo luật Kiểm soát Đồ uống có cồn năm 2008. Theo đó, truyền bá có thể bị cấm giả thử trực tiếp hoặc gián tiếp kể đến lợi ích hoặc khuyến khích tiêu thụ. Sản phẩm hoặc nhãn mặt hàng cũng không được để lộ. Người vi phạm có thể bị phạt đến 1 năm tù hoặc nộp phạt hơn 14.000 USD, theo Xinhua. Năm 2015, nước này còn ra quy chế cấm bán đồ uống có cồn trong 5 ngày lễ tín ngưỡng tại Thái Lan.

Giới chức Iceland cũng cấm truyền bá đồ uống có cồn, đồng thời nâng ngừng tuổi được mua mặt hàng này lên 20. Ấn Độ cấm truyền bá, nhưng không cấm tài trợ. Còn tại Na Uy, lệnh cấm trên truyền hình đã còn đó từ năm 1972 và hiện mặt hàng này bị cấm truyền bá, tài trợ trên mọi kênh. Thổ Nhĩ Kỳ năm 2014 ra quy định tương tự. Thụy Điển, Lithuana cũng không nằm ngoài khuynh hướng này.

Các giải pháp trên đã được chứng minh là có tác dụng. Tiêu thụ đồ uống có cồn của Pháp đã giảm 25% diễn ra từ khi vận dụng. Na Uy và Iceland cũng giảm được nhanh và đáng kể việc uống bia rượu của người trẻ. Tại Iceland, tỷ lệ say xỉn giảm tới 90% trong 15 năm.

Dù vậy, tùy diễn biến thực tại, các chính sách trên sau này vẫn có thể được sửa đổi cho thích hợp. Đầu tháng 4 năm nay, Nga cho biết sẽ nới lỏng lệnh cấm truyền bá, cho đến hết World Cup mà họ là nước chủ nhà. Nga dự trù chi khoảng 20 tỷ USD cho sự kiện này. Vì vậy, nới lỏng sẽ giúp họ hưởng lợi từ giá thành marketing mạnh tay của nhà sản xuất bia AB InBev – nhà tài trợ bia chính thức của giải đấu.

Sự đổi thay này cho phép bia và đồ uống có bia được truyền bá trên TV và báo in, miễn là nội dung liên đới đến thể thao. Các đối thủ của AB InBev, như Heineken hay Carlsberg cũng được dự đoán hưởng lợi. “Động thái trên sẽ lôi kéo thêm doanh số tài trợ để hỗ trợ việc công ty và lớn mạnh các sự kiện thể thao tại Nga”, Thượng viện Nga cho biết.

Còn tại Pháp, 1 số quy định trong luật Evin cũng đã đổi thay, như được phép truyền bá trên các biển truyền bá ngoài trời, thậm chí tại 1 số điểm thi đấu thể thao. Tháng 6/2015, Quốc hội nước này cũng đã bỏ thăm phê chuẩn 1 số sửa đổi khác. Những người ủng hộ cho rằng lệnh cấm đã đe dọa “văn hóa rượu nho lâu đời” của nước này. Họ muốn giới truyền thông được quyền “nguồn tin” về rượu nho cho công chúng, với bởi vì đây là 1 trong những điểm quyến rũ khách du hý và người mua nước ngoài.

Sửa đổi này nằm trong lực lượng chính sách được ngoài mặt để kích thích nền kinh tế. Dù vậy, đến tháng 8, Hội đồng Hiến pháp – cơ quan có quyền cao nhất về hiến pháp tại đây – đã bác bỏ các sửa đổi trên, với bởi vì “không thích hợp”.

Liên quan đến hoạt động truyền bá, tiếp thị bia, rượu tại Việt Nam, công trình luật phòng, chống tác hại rượu, bia của Bộ Y tế cách đây không lâu được xem là sẽ ảnh hưởng mạnh đến các công ty trong ngành nghề. Theo đó, dự thảo yêu cầu cấm khuyến mại rượu bia trực tiếp cho người tiêu dùng; cấm tiêu dùng rượu bia làm cho giải thưởng cho các cuộc thi; cấm cung cấp rượu bia không thu tiền. Đồng thời, ngăn cấm truyền bá, giới thiệu rượu bia từ 15 độ trở lên. Loại dưới 15 độ thì cấm truyền bá trên công cụ liên lạc, công cụ truyền bá ngoài trời, kênh truyền hình, phim… có đối tượng người xem là trẻ em. Cấm truyền bá bia trên mạng xã hội.

Dự thảo luật cũng đưa ra 3 phương án về thời kì cấm bán rượu, bia. Phương án 1 là chỉ được bán rượu, bia vào 11-14h và 17-22h thường ngày; trừ trường hợp bán tại bản đồ bay quốc tế và bản đồ, tuyến phường chuyên buôn bán ẩm thực, relax, du hý.

Phương án 2: Chỉ được bán rượu, bia 6-22h hằng ngày, trừ bản đồ bay quốc tế và tuyến phường chuyên buôn bán ẩm thực, relax, du hý. Phương án 3 là thời kì không được bán rượu, bia thực hành theo lịch trình quy định của Chính phủ.

Bộ Y tế cũng yêu cầu các công ty cung cấp, nhập cảng đóng góp để lập Quỹ tăng tiến không mệt mỏi (từ quỹ phòng chống tác hại thuốc lá) nhằm có kinh phí cho các hoạt động phòng chống tác hại của rượu bia. Trong khi đó, đại diện công ty rượu bia không đồng tình với yêu cầu lập quỹ này; đồng thời cho rằng sản lượng rượu bia thời kì qua giảm, đang có khuynh hướng chững lại chứ không tăng.

Hà Thu(tổng hợp)