Nhiều tập đoàn, tổng công ty mắc kẹt trong khối nợ nghìn tỷ



Tại báo cáo tổng hợp kết quả Kiểm toán Nhà nước gửi Quốc hội, cơ quan kiểm toán cho biết toàn bộ các tập đoàn, tổng tổ chức Nhà nước mắc sơ sót trong bút toán kế toán quản trị, kê khai thiếu doanh số, xác định sai giá bán… Từ đó tính thiếu thuế trị giá gia tăng, thu nhập công ty và lợi nhuận còn lại phải nộp ngân sách.

Báo cáo kiểm toán nêu chính danh các tập đoàn, tổng tổ chức điều hành nợ chưa chặt dẫn tới khoản phải thu quá hạn, khó đòi lớn như Vinaconex (541 tỷ đồng), Vinachem (753 tỷ đồng), hay Tổng tổ chức hàng không Việt Nam (gần 304 tỷ).

Một số công ty có hệ số nợ phải trả trên vốn chủ sở hữu cao, buôn bán chính yếu dựa vào vốn vay nhà băng, dẫn tới tiềm ẩn rủi ro mất cân đối nguồn vốn, thậm chí rơi vào hiện trạng buộc phải giám sát nguồn vốn đặc thù như Vinachem, Công ty cổ phần vận chuyển thuỷ – Vinacomin…

Cũng vì o bế cho tổ chức con, tổ chức cháu nên công ty mẹ cũng phải gánh những khoản thua lỗ lớn, nổi trội là Đạm Ninh Bình lỗ luỹ kế đến 31/12/2016 gần 3.200 tỷ đồng và âm vốn chủ sở hữu 968 tỷ đồng; Công ty cổ phần Phân đạm và Hoá chất Hà Bắc gần 1.721 tỷ đồng; Công ty cổ phần DAP số 2 – Vinachem 1.066 tỷ và Công ty cổ phần DAP – Vinachem 462 tỷ đồng…

Kiểm toán Nhà nước chỉ nhiều sai sót trong vận hành, đầu tư của các tập đoàn, tổng công ty.

Kiểm toán Nhà nước chỉ nhiều sơ sót trong vận hành, đầu tư của các tập đoàn, tổng tổ chức.

Tại các báo cáo kiểm toán trước đây, nhiều lần cơ quan kiểm toán nêu và kiến nghị các công ty lớn giải quyết, song ở báo cáo lần này hiện trạng dùng vốn công trình sai mục đích, đối tượng vẫn tái diễn, ví dụ công trình Đường ống Nam Côn Sơn 2 – thời kỳ 1 của Tổng Công ty Khí Việt Nam (PVGas).

Dự án Cảng nhập than Trung tâm điện lực Vĩnh Tân giám định, chuẩn y khi chưa có báo cáo thẩm định tác động môi trường, quan điểm tham dự của Bộ Quốc phòng về tác động đến an ninh, quốc phòng; Bộ Nông nghiệp & Phát triển Nông thôn về sự thích hợp với quy hoạch vùng nuôi trồng thủy sản và dự tính quy hoạch các khu bảo tàng biển.

Còn công trình tổ hợp bô xít nhôm Lâm Đồng của Tập đoàn Công nghiệp than khoáng sản Việt Nam (TKV) là công trình được cơ quan kiểm toán xác định đã làm cho trái với chỉ đạo Thủ tướng khi chuẩn y nâng công suất từ 600.000 tấn 1 năm lên 650.000 tấn. Quyết định này cũng không đúng với quy hoạch ngành nghề.

Ngoài ra, TKV ứng dụng chọn lọc nhà thầu không đúng quy định và hợp đồng hợp đồng vượt giá gói thầu, ký trị giá hợp đồng EPC vượt tổng mức đầu tư. “Hợp đồng EPC nhà máy Alumin 466 triệu USD nhưng tổng mức đầu tư công trình chưa được điều chỉnh tại thời điểm đó là 6.220 tỷ đồng, tương đương 387,5 triệu USD”, báo cáo nêu.

Cũng tại công trình này, kiểm toán phát hiện hợp đồng EPC được ký vượt giá gói thầu, làm cho tăng giá bán đầu tư 113 triệu USD. Dự án cũng bị chậm tiến độ gần 4 năm so với chỉ tiêu (tháng 6/2016 mới vận hành thương nghiệp) và hai lần điều chỉnh trị giá làm cho tăng hơn 9.100 tỷ vốn đầu tư.

Là công trình do Tổng tổ chức Điện lực dầu khí Việt Nam (PVPower) làm cho chủ đầu tư, công trình đầu tư vun đắp thủy điện Đakđrinh đã không huy động đủ vốn để thực hành công trình, phải dùng vốn phân phối buôn bán không có trong phương án nguồn vốn được chuẩn y chi trả gần 148 tỷ đồng cho thời kỳ đầu tư nhưng chưa được cấp thẩm quyền ưng ý. Dự án này đã 1 lần điều chỉnh tăng 1.488 tỷ đồng và đang xin tăng vốn đầu tư tiếp lần 2 lên 5.887 tỷ.

Trước những sai phép của các tập đoàn, tổng tổ chức, Kiểm toán Nhà nước yêu cầu Chính phủ, Thủ tướng chỉ đạo Bộ Tài chính, các bộ, ngành nghề, cơ quan Trung ương, địa phương, tổ chức được kiểm toán thực hành rất nhiều, kịp thời các kiến nghị xử lý nguồn vốn hơn 91.300 tỷ đồng.

Số tiền này bao gồm các khoản tăng thu 19.100 tỷ đồng của 1 số “ông lớn” như Sabeco 2.600 tỷ đồng, Habeco là 1.800 tỷ, Tổng tổ chức cảng hàng không Việt Nam (ACV) 1.700 tỷ….Ngoài ra còn khoản giảm chi 18.400 tỷ; tăng trị giá công ty, vốn Nhà nước tại các công ty trước khi cổ phần hóa 9.639 tỷ đồng…

Hoài Thu