Nhiều phi công Vietnam Airlines xin thôi việc



Trong tháng 5, 1 lực lượng phi công Vietnam Airlines (VNA) đã gửi kiến nghị đến Phó thủ tướng Trương Hòa Bình về các nội dung của thông tư 41 và thông tư 21 của Bộ Giao thông vận tải.

Trong đơn kiến nghị, các phi công đã phân tách những bất cập trong Thông tư 41 của Bộ Giao thông Vận vận tải vi phạm Luật Lao động, gây khó dễ cho những người muốn xin thôi việc. Cụ thể, thông tư 41 và thông tư 21 có nội dung quy định “viên chức hàng không khoa học cao” muốn thôi việc phải báo trước 120 ngày; khi chuyển đổi nhà khai thác phải kết thúc giao kèo. Người cần lao phải thực hiện toàn bộ các nghĩa vụ (giả thiết có) đối với người khai thác tàu bay, đơn vị bảo trì tàu bay hiện nay.

Trong khi đó, Bộ Luật Lao động quy định: “Người cần lao khiến cho việc theo giao kèo cần lao không xác định thời hạn có quyền đơn phương kết thúc giao kèo cần lao, nhưng phải báo cho người dùng cần lao biết trước ít ra 45 ngày”. Ngoài ra, quy định “Chi phí giải thích bao gồm các khoản chỉ có chứng chỉ hợp thức về giá thành trả cho người dạy, tài liệu học tập, trường lớp, máy, thiết bị, nguyên liệu thực hiện, các giá thành hơic hỗ trợ cho người học và tiền lương, tiền đóng cho người học trong thời kì đi học…”.

Đơn kiến nghị nêu: “Dựa vào hai thông tư của Bộ Giao thông, Vietnam Airlines đã đưa ra những khoản bồi hoàn vô lý và quá lớn so với người cần lao (từ 2 tỷ đến 3,5 tỷ đồng) nhưng không có những hóa đơn hợp thức để chứng minh theo quy định của Bộ Luật Lao động. Cùng với đó, phi công thôi việc phải báo trước 120 ngày.

Sau khi nhận đơn kiến nghị của phi công Vietnam Airlines, ngày 18/5, Văn phòng Chính phủ đã chuyển đơn đến Bộ Giao thông để khắc phục theo thẩm quyền.

Theo 1 lãnh đạo Vietnam Airlines, trong tháng 5, đơn vị đã ghi nhận có 7 phi công nộp đơn xin thôi việc. Đây đều là những người được giải thích theo chế độ của nhà nước, không những thế mức bồi hoàn của từng người là hơic nhau theo từng chương trình học ở nước ngoài. Mức phải chăng nhất mà phi công phải bồi hoàn là khoảng 200 triệu đồng.

“Chúng tôi thực hiện các quy định khi phi công thôi việc theo thông tư của Bộ Giao thông, phi công được nhà nước đầu tư giải thích thì có nghĩa vụ bồi hoàn khi kết thúc giao kèo”, ông này cho biết.

Trong buổi họp mặt phi công với ban lãnh đạo Tổng đơn vị sáng 30/5 để khắc phục những vướng mắc, ông Phạm Tiến Ngà, thầy giáo giải thích, kiêm cơ trưởng lái máy bay A350, cho biết đã khiến cho việc tại Vietnam Airlines lâu năm nhưng mức lương mà đơn vị chi trả cho ông chưa tương xứng. So với các đơn vị hơic, mức này đang phải chăng nhất trong 3 đơn vị hàng không tại Việt Nam. Không chỉ ông, các phi công tại đây cũng đang chịu mức lương phải chăng hơn nhiều so với phi công nước ngoài. Cũng chính vì lương thưởng không tương xứng nên hiện nhiều phi công đã nộp đơn xin thôi việc.

Máy bay Airbus A350-900 của Vietnam Airlines.

Máy bay Airbus A350-900 của Vietnam Airlines.

“Trong lực lượng A320 do tôi chủa quản có 12 cơ phó nộp đơn thôi việc, tương đương sẽ có 2 tàu bay chẳng thể bay. Tôi dù chưa nộp đơn nhưng giả thiết lãnh đạo không có biện pháp tốt, tôi sẽ nộp và chịu bồi hoàn”, ông Ngà đề cập và bắt buộc lãnh đạo đơn vị cần vun đắp chính sách dài hạn, đưa ra mức lương thưởng đột phá để giữ chân tài năng.

Là thầy giáo giải thích kiêm cơ trưởng lái máy bay 787, ông Nguyễn Anh Tuấn cho rằng đang bị thiệt thòi khi mức lương được chi trả chỉ bằng 60-70% phi công nước ngoài. “Có những tháng tôi bay tới 120 giờ, không có thời kì coi sóc gia đình nhưng lương chỉ bằng hai phần ba phi công nước ngoài. Làm việc cho đơn vị hàng không 4 sao nhưng thu nhập thua xa các đơn vị hơic. Nếu đơn vị không có chính sách đột phá thì nguồn nhân công của đơn vị sẽ rời khỏi đây ngày 1 nhiều”, ông Tuấn đề cập và tỏ bày rằng Nhà nước đã cho phi công của đơn vị đi giải thích ở những trọng tâm tốt, nhưng cũng nên có chính sách trả lương 1 cách công bằng.

Trao đổi với VnExpress về những phản ứng trên, ông Dương Trí Thành, Tổng giám đốc Vietnam Airlines giảng giải, việc các phi công của đơn vị so sánh mức lương với các đơn vị cùng ngành nghề hơic là chưa chính xác và thuyết phục. Bởi lẽ, ngoài mức lương, đơn vị còn có nhiều chính sách đãi ngộ đặc trưng. Thêm vào đó, đơn vị là đơn vị Nhà nước, thuộc chủa quản của Bộ Giao thông vận tải nên điều chỉnh lương cần phải có lịch trình. Hiện, trong thời kỳ xét duyệt lương, mức lương dành cho phi công đang được ưu ái nhất và được điều chỉnh liên tục. 1/6 là đợt điều chỉnh mạnh nhất của đơn vị. Tất cả viên chức đều được ứng dụng chế độ lương mới, trong đó, phi công có người được tăng tới 20%, có thể tăng thêm tới 40 triệu đồng 1 tháng 1 người với tư nhân có khoa học cao.

Đối với phi công nước ngoài, sở dĩ họ có mức lương cao hơn người Việt là vì giá thành dùng, vật giá đất nước họ ở cao, đồng thời, nảy sinh nhiều giá thành hơic khi khiến cho việc xa quê hương.

“Hãng luôn tôn trọng quy chế của phi công. Họ sẽ được ưng ý thôi việc khi hoàn tất toàn bộ nghĩa vụ theo Thông tư 21. Vì hàng không là ngành nghề đặc trưng nên quy định báo trước 120 ngày để đơn vị có thể sắm và bố trí nguồn nhân công thay thế. Phi công không giống các nghề hơic, cứ nghỉ là có người bù đắp vào ngay mà phải đòi hỏi khoa học và tay nghề cao. Nhiều đối tượng giải thích thời kì dài nhưng vẫn không đạt”, ông Thành đề cập, đồng thời cũng san sẻ, nhiều phi công cho rằng, mức bồi hoàn khi rời bỏ đơn vị là cao. Tuy nhiên, thực tại, mỗi phi công sẽ bồi hoàn mức hơic nhau tùy vào thâm niên, và thời kỳ giải thích. Có phi công chỉ bồi hoàn vài trăm triệu, người hơic thì hơn tỷ đồng. Và đây là số tiền không lớn, bởi lẽ, 1 phi công tự đắc đi học trên toàn cầu có thể lên đến vài tỷ đồng, đó là chưa đề cập các giá thành sinh hoạt…

Lý giải thêm vấn đề tiền lương, tại buổi họp mặt, ông Trần Thanh Hiền, Kế toán trưởng Vietnam Airlines cho biết, trong quỹ tiền lương thì đơn vị đã dành tới 39% để trả cho phi công. Từ 2008 đến nay đơn vị đã tái cơ cấu tiền lương vào bốn đợt. Đợt nhanh nhất 2008 – 2010, đơn vị dành 51% độing quỹ lương canh tân để trả thêm cho phi công. Đợt thứ hai dành tới 95% quỹ lương canh tân, đợt 3 dành 85% và đợt thứ 4 vào năm 2016 là 77%.

“Quỹ tiền lương chỉ tăng thêm khi đơn vị buôn bán tốt. Vốn dĩ là đơn vị Nhà nước nên việc tăng quỹ tiền lương còn phụ thuộc vào nhiều nguyên tố”, ông Hiền đề cập và cho biết Nghị quyết 2088 và quy chế số 10 của Tổng đơn vị đưa ra 4 cam đoan cho công đoạn 2016 – 2018 là thu nhập của phi công tại đơn vị đạt 70% thu nhập phi công nước ngoài. Luôn trả lương ổn định cho phi công và không phụ thuộc kết quả buôn bán, đồng thời, đổi thay cơ chế tiền lương cho cần lao thích hợp. Ngoài các cam đoan trên, đơn vị cũng thường xuyên bổ sung thêm 0,5% tiền lương vào các năm. Năm nay, định hướng sẽ bổ sung 0,5% tháng tiền lương và 0,5 tháng tiền thưởng.

Trước đó, ngày 11/5, Vietnam Airlines cũng đã gửi báo cáo về việc 7 phi công của đơn vị xin thôi việc tới Cục Hàng không và bắt buộc cục coi xét khắc phục theo đúng quy định để hạn chế gây thất thoát của nả nhà nước.

Thứ trưởng Giao thông Vận vận tải Lê Đình Thọ cho biết, Bộ đã nhận được văn bản của Văn phòng Chính phủ và đã giao các phòng ban tay nghề nghiên cứu, coi xét và báo cáo Chính phủ. Còn đại diện Cục Hàng không cũng nguồn tin, đã nắm được nội dung vụ việc và đang xác minh.

Trước đó, vào 2015, nhiều phi công đơn vị này cũng cáo ốm và xin thôi việc vì chê mức lương mà đơn vị chi trả phải chăng. Lúc đó, Bộ Giao thông đã có công văn hỏa tốc gửi Cục Hàng không, Vietnam Airlines. Trong đó, Bộ bắt buộc Cục Hàng không trợ thì chưa coi xét ưng ý việc chuyển đổi nhà khai thác với đội ngũ cần lao khoa học cao của Vietnam Airlines. Với công văn này, phi công nào đang muốn xin chuyển từ Vietnam Airlines sang đơn vị hơic sẽ trợ thì bị từ khước.

Vietnam Airlines tính toán mất khoảng 1,7 tỷ đồng để giải thích nên 1 phi công căn bản tại Học viện Hàng không ESMA (Pháp) trong khoảng thời kì 72 tuần. Trong khi đó, rất nhiều phi công của Vietnam Airlines được đơn vị cho đi học 3 – 4 năm. Ngoài các khoản giá thành giải thích, giảng dạy thì giá thành nhậu nhẹt di chuyển của học viên cũng hơi tốn kém. Thông thường những giá thành này ít có hóa đơn hợp thức. Hiện, trong 3 đơn vị hàng không Việt Nam thì chỉ có có 1 không hai Vietnam Airlines tốn nhiều giá thành giải thích cho phi công. Các đơn vị còn lại đa phần tuyển phi công có khoa học tay nghề sẵn.

Thông tư số 21/2017/TT-BGTVT về khoản mục kết thúc giao kèo quy định: viên chức có khoa học cao có quyền đơn phương kết thúc giao kèo trước thời hạn nhưng phải ban bố bằng văn bản cho người khai thác tàu bay, đội bay tàu bay bảo trì trước 120 ngày trước ngày dự trù giao kèo để người khai thác tàu bay lập mục tiêu khai thác hoạt động bảo đảm khai thác tàu bay theo mục tiêu đã được phê chuẩn.

Còn Luật Laođộng quy định, người cần lao khiến cho việc theo giao kèo cần lao xác định thời hạn có quyền đơn phương kết thúc giao kèo, nhưng phải báo cho người dùng cần lao biết trước ít ra 45 ngày. Theo các phi công, Thông tư trên đang khiến cho trái luật cần lao và thời kì 120 ngày là quá nhiều.

Thi Hà – Đoàn Loan