Nhiều người có thể phải đóng thuế thu nhập cao hơn



Trong công trình Luật sửa đổi 6 luật về thuế trước khi báo cáo Thủ tướng coi xét trình Quốc hội vào năm 2018, Bộ Tài chính đề nghị sửa đổi, bổ sung Luật thuế thu nhập tư nhân với hai phương án tính thuế đối với thu nhập tiền lương và tiền công.

Theo tính toán, phương án 1 sẽ khiến cho thu ngân sách giảm khoảng 1.300 tỷ đồng (tính ảnh hưởng trên số thu của năm 2015). Còn phương án 2, ngân sách có thể tăng 500 tỷ đồng.

Bậc Hiện hành Phương án 1 Phương án 2
Thu nhập tính thuế Thuế suất Thu nhập tính thuế Thuế suất Thu nhập tính thuế Thuế suất
1 Đến 5 5% Đến 10 5% Đến 5 5%
2 Trên 5-10 10% Trên 10-30 15% Trên 5-10 10%
3 Trên 10-18 15% Trên 30-50 25% Trên 10-40 20%
4 Trên 18-32 20% Trên 50-80 30% Trên 40-80 30%
5 Trên 32-52 25% Trên 80 35% Trên 80 35%
6 Trên 52-80 30%
7 Trên 80 35%

* Đơn vị tính: Triệu đồng

Với phương án 1, số bậc thuế giảm, thu nhập tính thuế được khiến cho tròn. Ví dụ, giả sử trước đây thu nhập tính thuế dưới 5 triệu đồng, phải đóng thuế suất 5% thì phương án mới là 10 triệu mới phải nộp. Tương tự, giả sử phần thu nhập tính thuế 20 triệu đồng, giả sử theo quy định cũ phải đóng thuế suất 20% theo bậc 4 thì với phương án 1 chỉ đóng theo bậc 2 là 15%.

Với phương án mới, nhiều người làm công ăn lương có thể đóng thuế nhiều hơn.

Với phương án mới, nhiều người khiến cho thuê ăn lương có thể đóng thuế nhiều hơn.

Nhưng bản thân Bộ Tài chính cho rằng, phương án này sẽ có lợi cho người giàu nhiều hơn là tư nhân có thu nhập rẻ. Ví dụ, tư nhân có thu nhập tính thuế 10 triệu mỗi tháng sẽ được giảm 250.000 đồng, thu nhập tính thuế 30 triệu giảm 850.000 mỗi tháng và thu nhập tính thuế 80 triệu đồng được giảm 650.000 đồng mỗi tháng. Như vậy là thu nhập càng cao sẽ được giảm thuế nhiều hơn với phương án này.

Do vậy, Bộ này đồng thời đưa ra phương án 2. Theo đó, số bậc trong biểu thuế lũy tiến từng phần cũng được giảm xuống còn 5 bậc. Bậc thuế từ 3 đến 6 giảm chỉ còn 2 bậc nên những người có thu nhập ở ngưỡng này sẽ phải nộp thêm tiền thuế so với ngày nay.

Với phương án này, người có thu nhập tính thuế tuần tự 15 triệu và 30 triệu đồng sẽ nộp thêm 250.000 và 400.000 đồng. Tương tự, giả sử thu nhập tính thuế 80 triệu đồng phải nộp thêm 650.000 đồng. Do đó, tổng số thu ngân sách ước tăng khoảng 500 tỷ đồng.

Đánh giá về hai phương án mới này của Bộ Tài chính, Tiến sĩ Bùi Quang Tín, chuyên gia kinh tế tại TP HCM cho rằng phương án 2 có nhiều ảnh hưởng bị động đến người dân hơn.

Theo ông, mức thu nhập từ 10 đến 40 triệu theo phương án 2 phải chịu mức thuế là 20%, khi mà luật bây giờ thì tính theo bậc thang, trong đó 10-18 triệu chỉ đóng 15% thuế – đây là mức thu nhập chiếm gần như của người cần lao ngày nay. Do đó, sẽ tăng gánh nặng cho người dân.

Ngoài ra, theo ông Tín, cả hai phương án mới cũng giống quy định bây giờ là chưa đổi thay mức thuế cho người có thu nhập chịu thuế từ 50 triệu đồng trở lên, mà chính yếu là điều chỉnh mức thuế cho người có thu nhập tính thuế ở những mức rẻ. Song song đó, mức giảm trừ gia đạo cũng không được đổi thay cho thích hợp.

Do vậy, cả 2 phương án theo ông là chưa thực thụ tốt và sẽ khiến cho người dân ngày 1 cạnh tranh hơn. “Tuy nhiên, giả sử phải chọn lựa giữa 2 phương án thì tôi và quý khách hàng nên chọn lựa phương án 1 vì sẽ ít thiệt hại cho người có thu nhập rẻ hơn và đây cũng là phương án tốt hơn quy định bây giờ”, ông kể.

Theo Nghị định số 65/2013 ngày 27/6/2013 quy định, mức giảm trừ gia đạo đối với tư nhân cư trú có thu nhập từ tiền lương, tiền công, từ buôn bán như sau:

– Giảm trừ cho bản thân người nộp thuế là 9.000.000 đồng 1 tháng.

– Giảm trừ cho mỗi người phụ thuộc thuộc diện được giảm trừ là 3.600.000 đồng 1 tháng.

Do đó, những tư nhân có tổng thu nhập lớn hơn số tiền giảm trừ gia đạo (9 triệu cho bản thân + 3,6 triệu x số người phụ thuộc) và các khoản giảm trừ khác như bảo hiểm y tế yêu cầu, đóng góp từ thiện… mới phải đóng thuế.

Lệ Chi