Người Mỹ ngày càng thích không đi làm cũng có tiền mỗi tháng



10 năm trước, trong 1 cuộc dò xét về việc Chính phủ có nên vận dụng chính sách thu nhập căn bản phổ thông (UBI), chỉ 12% người Mỹ tham dự đồng tình. Thế nhưng tỷ lệ này mau chóng đổi thay. Kết quả thăm dò mới nhất trên hơn 3.000 người dân Mỹ từ Đại học Northeasetern-Gallup cho thấy, hiện đã có 48% dân số Mỹ ủng hộ điều này.

Một cô gái cầm quốc kỳ trên quảng trường Times, New York. Ảnh: AFP.

Một cô gái cầm quốc kỳ trên quảng trường Times, New York. Ảnh: AFP.

Có nhiều buộc phải khác nhau về thu nhập căn bản phổ thông, nhưng buộc phải nhiều hình thức nhất là 1 bộ máy trong đó chính phủ liên bang sẽ trả 1 khoản tiền cho mỗi người dân, bất kể thu nhập hay công việc của họ như thế nào.

Phần Lan và Canada đã khởi đầu thử nghiệm chính sách này. Tại những vùng nông thôn ở Kenya, mức lương căn bản phổ thông được điều hành bởi công ty phi lợi nhuận GiveDirectly. Ấn Độ với dân số hơn 1,3 triệu dân cũng đang cân nhắc việc thiết lập mức thu nhập căn bản phổ thông. Còn tại Alaska, từ nhiều thập kỷ nay, người dân cũng nhận mỗi năm 2.000 USD từ Quỹ dài hạn Alaska.

Tổ chức nghiên cứu Y Combinator đặt tại Oakland (California, Mỹ) đã thử nghiệm năm ngoái và đang kêu gọi đóng góp để mở mang công trình nghiên cứu này. Năm nay, theo tiêu chí của thị trưởng Michael Tubbs trong chương trình thử nghiệm “Trao quyền kinh tế” (SEED), ông sẽ phát cho nhiều hộ gia đình thu nhập rẻ 500 USD mỗi tháng.

Guy Standing – đồng sáng lập màng lưới Lương căn bản toàn cầu khẳng định những ví dụ trên là 1 thời cơ để hiện thực hóa chính sách thu nhập căn bản phổ thông. Gần đây, ông cũng nhắc đến vấn đề này tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới tại Davos, Thụy Sĩ.

“Nhiều lo ngại rằng người dân sẽ phát triển thành không chuyên cần và dừng làm cho việc giả sử tôi và quý khách phát cho họ 1 mức lương căn bản”, Standing cho hay, “Đó là 1 sự làm cho nhục đối với tôi và quý khách. Thu nhập căn bản có thiên hướng làm cho tăng công việc của người dân hơn tà tàm giảm nó”.

Các nghiên cứu cho thấy 1 mức lương căn bản có thể cải thiện sức khoẻ ý thức và thể chất của mọi người. Standing đề cập thêm, chính sách này cũng khuyến khích người dân đeo đuổi công việc của mình với những nguyên nhân cao cả hơn là chỉ để có cơm ăn.

Ngay cả trong bối cảnh nền kinh tế đang bùng nổ, tăng trưởng lương vẫn chậm lại. Danh sách các công việc có thể được thực hành bởi robot cũng đang tăng mau chóng. Cuộc dò xét của Đại học Northeastern-Gallup cho thấy, ba phần tư dân Mỹ được hỏi tin rằng máy móc sẽ lấy đi nhiều công ăn việc làm cho hơn.

Frank Newport – Tổng biên tập của Gallup cho biết ông cảm thấy thật thú vị bất chợt khăng khăng phải là chính phủ chi trả cho lương căn bản. Thay vào đó, 80% người ủng hộ đề cập rằng các công ty được hưởng lợi từ trí sáng tạo nhân tạo nên đóng thuế cao hơn để trả khoản này.

Standing đề cập rằng người Mỹ có thể nhận được những tấm séc đó sớm hơn họ nghĩ, nhờ vào việc trông thấy những gì có thể xảy ra giả sử chúng không bao giờ tới tay họ. “Bạn chẳng thể có 1 nền kinh tế thị phần tự do giả sử con người luôn cảm thấy bất an. Và chẳng thể trông đợi sự lý trí từ những người đang bất an ấy”, Standing khẳng định.

Linh Phượng(theo CNBC)