Người dân không dám mua nhà tại thành phố đáng sống nhất thế giới



Lãi suất phải chăng, thiếu nguồn cung và bộ máy thuế có lợi cho các nhà đầu tư đã khiến cho giá nhà tại Sydney tăng hơn 140% trong 15 năm qua. Thành thị trấn này đã vượt London và New York để trở thị thành trường địa ốc đắt đỏ thứ nhì toàn cầu. Trong khi đó, Melbourne – thành thị đáng sống nhất toàn cầu 7 năm qua do Economist Intelligence Unit thẩm định cũng có giá nhà cao thứ 6 hành tinh.

Việc này đã khiến cho tỷ lệ sở hữu nhà trong giới trẻ nước này giảm mạnh. Chỉ khoảng 45% đứa ở độ tuổi 25 – 34 là có nhà riêng, giảm 16% so với thập niên 80. Nửa mức giảm này xảy ra trong thập kỷ qua. Cũng trong thời kỳ này, hoạt động vay mua nhà tăng lên, đẩy nợ hộ gia đình lên kỷ lục. Khi càng ngày càng nhiều người nghỉ hưu rồi vẫn chưa trả xong nợ mua nhà, hoặc còn phải đi thuê, Chính phủ càng phải chi nhiều cho phúc lợi xã hội.

“Giấc mơ mua nhà của người Australia đang trở thành ác mộng”, Brendan Coates – chuyên gia chính sách đất đai tại Viện Grattan nhận xét, “Đây là hậu quả từ sai trái chính sách mà phải mất chí ít 2 thập kỷ mới khắc phục được”.

nguoi-dan-khong-dam-mua-nha-tai-thanh-pho-dang-song-nhat-the-gioi

Melbourne có giá nhà cao thứ 6 toàn cầu. Ảnh: Herald Sun

Số người Australia bất mãn về giá nhà đang càng ngày càng tăng. Gần 90% người dân lo sợ thế hệ mai sau sẽ không mua được nhà, theo 1 dò xét của Đại học Quốc gia Australia. Việc này đang gây áp lực lên chính phủ.

Một trong những cội nguồn lớn nhất là chính sách thuế khiến cho đất đai trở thành món hời với những kẻ đầu tư của nả nguồn vốn. Những người mua nhà lần đầu than phiền rằng họ chẳng thể khó khăn với nhà đầu tư, vì hàng ngũ này có thể sử dụng giá bán sở hữu 1 căn đất đai cho thuê để được giảm thuế thu nhập.

Sức hút của việc đầu tư vào đất đai càng tăng tốc từ năm 1999, khi thuế trên khoản không cân bằng sau bán nhà được giảm nửa. Vì thế, khi giá đất đai liên tục đi lên, nhà đầu tư cũng xếp hàng đổ tiền vào đây

Hơn 2 triệu người Australia (khoảng 1 trên 12) sở hữu 1 căn đất đai đầu tư. Khoảng 30% số đó có từ 2 căn trở lên.

“Ngày càng nhiều tiền vào đất đai cũng có nghĩa tiền đổ vào các lĩnh vực khác giảm đi, kéo tụt tăng trưởng kinh tế”, Paul Dales – kinh tế trưởng gianh giới Australia tại Capital Economics nhận xét. Giá làng nhàng 1 căn nhà tại Sydney đã vượt 1 triệu đôla Australia.

Hồi tháng 5, chính phủ Australia đã đưa ra gói giải pháp nhằm cải thiện hiện trạng này. Tuy nhiên, nó chỉ nhắm vào các nhà đầu tư ngoại mua rồi bỏ trống nhà, đồng thời yêu cầu ưu đãi thuế cho những người mua nhà lần đầu.

Giới phân tách cho rằng Australia rất khó khắc phục vấn đề này. Và những người dưới 35 tuổi phải có thu nhập cao mới mong mua được nhà.

“Các chính trị gia chỉ đưa ra cách khắc phục theo kiểu bề nổi, có thể có tác dụng trong ngắn hạn nhưng không hiệu quả trong dài hạn”, Judith Yates – giảng sư Đại học Sydney nhận xét, “Họ chưa có nỗ lực nghiêm trang nào để đẩy lùi cội nguồn cỗi rễ”.

Nhiều thành thị trên toàn cầu cũng đã có giải pháp kìm nén giá nhà tăng vọt. Singapore đã ứng dụng hàng loạt cách, từ cấm các khoản vay chỉ phải trả lãi suất, đến tăng thuế trước bạ, khiến cho giá nhà giảm 3 năm liên tục. Ở Canada, giá BĐS Toronto cũng giảm nhờ hàng loạt chính sách, từ đánh thuế 15% với người mua nước ngoài đến kiểm soát nhà cho thuê.

Sức ép nhu cầu tại Australia càng tăng khi chính sách nhập cư của họ khiến cho dân số tăng gần 4 triệu người bắt đầu từ năm 2006, chính yếu tại các thành thị lớn. Nguồn cung chẳng thể đáp ứng suốt hơn 1 thập kỷ qua. Phần lớn nhà mới lại là dạng căn hộ nhỏ, nhắm đến các nhà đầu tư, thay vì hộ gia đình.

Việc này cũng có ảnh hưởng lên xã hội. Những người có thu nhập phải chăng đến làng nhàng, như người dạy học, y tá không đủ tiền để sống trong cộng đồng họ sử dụng cho. Trong khi đó, người trẻ ở nhà cùng ba mẹ lâu hơn, thậm chí trì hoãn cưới hỏi và sinh con để dành tiền mua nhà.

Hà Thu (theo Bloomberg)