Ngân hàng nội bớt ‘mê’ vốn ngoại



Mới đây, Techcombank xin quan niệm cổ đông để nhất thời đóng “room” cho khối ngoại (giới hạn tỷ lệ sở hữu của nhà đầu tư nước ngoài) ở mức 0% thay vì tối đa 30% như quy định hiện hành cho 1 nhà băng. Tương tự, VPBank, 1 nhà băng vốn bị thẩm định là “hơi hụt hẫng” vào năm 2013 khi nhà đầu tư chỉ tiêu Ngân hàng Singapore Oversea-Chinese (OCBC) rút vốn, đến nay cũng đang cho thấy chưa cần nhà đầu tư Tây. Nhưng trái lại, sau 4 năm, VPBank không có nhà đầu tư chỉ tiêu nào thay thế lại có mức tăng trưởng thần tốc về lợi nhuận.

ngan-hang-noi-bot-me-von-ngoai

Techcombank nhất thời đề cập “không” với nhà đầu tư chỉ tiêu nước ngoài.

Chia sẻ với VnExpress, Tổng giám đốc VPBank Nguyễn Đức Vinh – người cũng là thành viên Hội đồng quản trị của nhà băng – cương trực cho rằng ông không nghĩ thành công của các nhà băng Việt Nam cứ phải có vai trò của nhà đầu tư chỉ tiêu nước ngoài.

“Có nhiều con trục đường để đạt kết quả và giả thiết tuyển chọn chỉ tiêu phù hợp, việc có hay không không phải nguyên tố quy chế. Thay vì chọn 1 đối tác chỉ tiêu mà chưa chắc chung quan niệm, triết lý buôn bán thì những năm qua, cái chúng tôi chọn là kinh nghiệm nước ngoài. Ban điều hành VPBank có đến 1 nửa là các giám đốc ngoại”, ông Vinh đề cập.

“Chiến lược phù hợp” mà ông Vinh đề cập đến là “đánh” vào bán buôn, cụ thể là công ty nhỏ và vừa, thậm chí siêu nhỏ như các tiểu thương và đặc thù là nguồn đầu tư sử dụng tư nhân với “con gà đẻ trứng vàng” FE Credit. Bằng chứng là lợi nhuận của VPBank đã tăng trưởng siêu tốc trong 3 năm trở lại đây, từ mức chưa đến trăm tỷ năm 2012, năm 2016 đã gần 5.000 tỷ đồng, vươn lên dẫn đầu khối cổ phần và năm 2017 dự đoán tiếp diễn lập kỷ lục.

Nhìn lại các cuộc hài hòa nội – ngoại đều thấy các nhà đầu tư mà tôi và các bạn xem là “chỉ tiêu” chính yếu vẫn nhìn các nhà băng Việt như 1 khoản đầu tư mà họ có thể “cơ cấu danh mục đầu tư” bất cứ lúc nào. Ngoại trừ cuộc hôn nhân được xem là hơi khắn khít giữa VIB với Commonwealth Bank of Australia (CBA), 1 đôi cuộc hài hòa như của Standard Chartered với ACB đã được hứa giờ sẽ kết thúc. Ngân hàng của Anh đã bật mí sẽ rút vốn khỏi ACB tại cuộc họp cổ đông của nhà băng này trong năm nay.

Thực tế, Techcombank có thể chỉ muốn nhất thời đóng “room” nhưng kiên cố, họ và những nhà băng nội địa hơic của Việt Nam hiện không còn quá vồn vập sắm nhà đầu tư chỉ tiêu nước ngoài như trước mà sẽ có những bước đi cẩn trọng hơn. Nếu trước đây, chủ các nhà băng Việt vốn say sưa đề cập về cảnh xa nhà đầu tư chỉ tiêu nước ngoài sẽ mang đến dòng tiền tươi mới, chất xám quản trị nọ kia… trước các cổ đông thì nay, họ không xem nguyên tố “Tây” là quá lớn nữa.

Hạn chế lớn nhất của nhà đầu tư chỉ tiêu nước ngoài là chỉ nhìn về thị phần Việt Nam như 1 đích đầu tư ngắn hạn. Chính vì chỉ xem là 1 khoản đầu tư ở 1 thị phần đang vững mạnh nên khi tham dự vào, họ ít mang đến những gì là tốt nhất. “Tôi không đề cập họ không chuyên nghiệp mà có thể các nhà đầu tư nước ngoài là những đối tác quá lớn ở toàn cầu nên họ có thiên nhiên thực thụ quá chú trọng vào khoản đầu tư này với tôi và các bạn”, Tổng giám đốc của VPBank phân tách. Ông Nguyễn Đức Vinh cũng từng điều hành Techcombank thời điểm nhà băng này có “mối tình” với HSBC.

Tổng giám đốc 1 nhà băng cổ phần từng chứng kiến cuộc “ly dị” với đối tác chỉ tiêu nước ngoài cũng tâm can: “Vì là 1 nhà đầu tư nên tôi cảm nhận họ vẫn thích sự cẩn trọng. Nhưng trong bối cảnh này ở Việt Nam, nhà băng nội địa chẳng thể không chạy nhanh. Nếu vẫn chạy chậm, chúng tôi đến nay có thể vẫn chỉ bằng 1 chi nhánh của nước ngoài. Khi chạy dù có thể ngã nhưng phải nhanh. Đó có thể là sự hơic nhau về quan niệm”.

Mặc dù vậy, vẫn có những “mối tình” lâu năm, ví dụ như IFC với ABBank (từ năm 2010) hay chính khoản đầu tư trước đây của HSBC tại Techcombank (kéo dài hơn chục năm ) và khoản đầu tư của CBA vào VIB từ năm 2009. Đến nay CBA đang nắm 20% vốn của VIB và thậm chí nhà băng này còn bán đa số hoạt động chi nhánh của mình tại TP HCM cho VIB, 1 động thái được thẩm định cao cho sự khắn khít nhiều hơn theo nghĩa “rút khỏi thị phần Việt Nam”.