Ngân hàng lãi lớn nhờ thu nhập bất thường



Bức tranh hoạt động của lĩnh vực ngân hàng đã dần lộ diện sau khi các ngân hàng ban bố báo cáo vốn đầu tư trong quý nhanh nhất của năm 2018 với mức lãi được ghi nhận tăng đột biến so với cùng kỳ. Tuy nhiên mỗi ngân hàng lại có 1 câu chuyện riêng về hoạt động.

Là ngân hàng đứng đầu bộ máy, Vietcombank tiếp diễn phá kỷ lục của chính mình khi ghi nhận hơn 4.300 tỷ đồng lợi nhuận trước thuế sau 3 tháng đầu năm, tăng 59% so với cùng kỳ. Tuy nhiên, phần tăng thêm chính yếu đến từ hoạt động khác.

Theo báo cáo vốn đầu tư quý I, ngân hàng này ghi nhận lợi nhuận từ hoạt động khác hơn 1.600 tỷ đồng, so với mức 563 tỷ cùng kỳ năm 2017. Theo Vietcombank, phần tăng thêm đến từ các khoản cho vay đã xử lý bằng quỹ đề phòng, ghi nhận vào thu nhập hoạt động khác trong kỳ.

Một khoản thất thường khác là thu nhập từ góp vốn, mua cổ phần hơn 350 tỷ, tăng gần 250 tỷ so với quý I/2017, đa số đến từ đấu giá cổ phần Ngân hàng Phương Đông (OCB) cuối tháng 3.

Trong khi đó, thu nhập lãi thuần của Vietcombank sau 3 tháng đầu năm chỉ tăng 17%, đạt gần 6.200 tỷ đồng. Tính đến cuối tháng 3, dư nợ cho vay các bạn của ngân hàng này đạt hơn 568.000 tỷ đồng, tăng 6% so với với đầu năm.

Đạt lợi nhuận tăng đột biến so với cùng kỳ, câu chuyện của Eximbank cũng có phần tương đồng. Ngân hàng này báo lãi trước thuế 560 tỷ đồng, gấp hơn 3 lần cùng kỳ năm 2017. Tuy nhiên phần đột biến đến từ việc thoái vốn khỏi Sacombank khi Eximbank ghi nhận 522 tỷ đồng thu nhập.

Ở “nồi cơm chính” là thu nhập từ lãi, Eximbank là 1 trong những trường hợp cá biệt ghi nhận tốc độ tăng trưởng âm. Thu nhập lãi thuần trong quý I chỉ đạt 667 tỷ, giảm 3% so với cùng kỳ. Trên bảng cân đối, khoản mục cho vay các bạn của Eximbank đã giảm gần 1.000 tỷ đồng so với cuối năm 2017.

VPBank – ngân hàng đã chen chân vào top 3 về lợi nhuận trong quý I, ghi nhận hơn 2.600 tỷ đồng lãi trước thuế, tăng 36% so với cùng kỳ.

Cấu thành lên con số lợi nhuận của ngân hàng này đến từ thu nhập từ lãi (6.027 tỷ, tăng 25%) và hoạt động khác (1.131 tỷ đồng, tăng 449%). Theo Công ty chứng khoán HSC, phần lợi nhuận khác đột biến đến từ việc vào sổ trước 865 tỷ của 1 ký kết với bảo hiểm AIA. Tuy nhiên, dù duy trì tốc độ tăng trưởng hai chữ số, kết quả buôn bán của VPBank trong quý I vẫn bị HSC thẩm định “thất vọng”.

HSC cho biết, sự đóng góp của FE Credit đã giảm đi đáng kể do phải trích lập đề phòng cao và nợ xấu của ngân hàng này đang tăng mạnh. Nợ xấu của ngân hàng mẹ VPBank đã đạt 3,6% đến cuối tháng 3, so với mức 2,8% vào cuối năm 2017. Trong khi đó, tổng nợ xấu đến cuối quý I ở mức hơn 5.100 tỷ đồng, tăng gần 30%.

Với Techcombank, ngân hàng này có lợi nhuận tăng gần gấp đôi cùng kỳ, đạt 2.569 tỷ đồng. Dù tăng trưởng thu nhập từ lãi chỉ ở mức 17%, Techcombank ghi nhận phần thu nhập khác gần 900 tỷ, nhờ bán doanh nghiệp vốn đầu tư và trích lập đề phòng giảm 35% so với quý I/2017.

Nhiều ngân hàng báo lãi đột biến trong quý I, nhưng phần lớn từ hoạt động cá biệt.

Nhiều ngân hàng báo lãi đột biến trong quý I, nhưng đa số từ hoạt động cá biệt.

LienVietPostBank và BIDV là hai ngân hàng hiếm hoi có mức tăng trưởng 1 con số trong quý I. Tuy nhiên, mỗi ngân hàng lại có 1 cảnh ngộ riêng.

BIDV có mức tăng trưởng rất cao về hoạt động sau 3 tháng đầu năm. Thu nhập từ lãi của ngân hàng này tăng 35%, thu nhập từ nhà sản xuất tăng 30%, thu nhập từ chứng khoán buôn bán tăng 409% so với cùng kỳ. Qua đó, thu nhập thuần từ hoạt động buôn bán của BIDV đạt gần 8.500 tỷ đồng, tăng 84%.

Tuy nhiên, lợi nhuận trước thuế lại chỉ đạt gần 2.500 tỷ đồng, tăng 9%. Kết quả này do BIDV đã dành đa số lợi nhuận cho việc trích lập đề phòng, khoản mục này tăng gần ba lần cùng kỳ với hơn 6.000 tỷ đồng.

Theo thuyết minh báo cáo vốn đầu tư, phần đề phòng này đã được BIDV tiêu dùng để xử lý các khoản nợ khó đòi ngay trong kỳ. Do đó, số dư đề phòng rủi ro cho vay các bạn đến cuối quý I toàn bộ không đổi thay so với đầu năm.

Còn LienVietPostBank, ngân hàng này lại hoàn toàn trái ngược so với BIDV khi lợi nhuận tăng trưởng 8% do giá tiền đề phòng giảm. Trong khi đó, các hoạt động chính của ngân hàng đều giảm mạnh.

Theo báo cáo vốn đầu tư, thu nhập lãi thuần của LienVietPostBank giảm 5% cùng kỳ, còn 1.195 tỷ đồng, thu nhập từ buôn bán ngoại hối cũng giảm 31% còn 50 tỷ. Theo đó, thu nhập thuần từ hoạt động buôn bán chỉ còn 569 tỷ so với mức hơn 700 tỷ cùng kỳ năm trước.

Trao đổi với VnExpress, ông Nguyễn Thế Minh, Giám đốc phân tách Công ty chứng khoán Yuanta cho rằng, các khoản thất thường đóng góp chính trong cơ cấu lợi nhuận của các ngân hàng, thực tiễn đã được đề phòng từ trước. Phần lợi nhuận ngoài lãi cũng được chính những ngân hàng này nhận định sẽ đóng vai trò thiết yếu trong cơ cấu lợi nhuận mục tiêu năm 2018.

“Áp lực Basel II đến gần bắt buộc các ngân hàng phải thoái vốn sở hữu chéo, xử lý những khoản để dành. Nhưng thực chất của điều này không phải xấu”, ông Minh đề cập và nhận định các khoản lợi nhuận này sẽ là nguồn vốn để hỗ trợ hoạt động cốt lõi của ngân hàng.

Ngoài các lợi ích về mặt quản trị, việc đẩy nhanh tiến độ vận dụng Basel II, theo chuyên gia này, còn mang lại kỹ năng tiếp cận nguồn vốn giá phải chăng. “Khi tiến tới Basel II, kênh huy động trái phiếu quốc tế sẽ trở thành thuận tiện hơn. Với giá tiền phải chăng hơn đáng kể so với huy động từ dân cư, nguồn vốn này sẽ tạo đà duy trì tốc độ tăng trưởng trong mai sau”, ông Minh thẩm định.

Minh Sơn