JICA vẫn lo ngại chuyện Metro Sài Gòn thiếu vốn



Trong buổi họp báo thường niên sáng nay, ông Konaka Tetsuo – Trưởng đại diện Cơ quan Hợp tác Quốc tế Nhật Bản (JICA) Việt Nam nhắc lại việc chậm vốn tại Dự án đường sắt thành phố TP HCM – Tuyến số 1 (Metro số 1) và 1 số công trình khác do Bộ Giao thông – Vận chuyển vận làm chủ quản.

Việc điều chỉnh tổng mức đầu tư cho Metro số 1 vẫn chưa được Quốc hội ưng chuẩn. Bên cạnh đó, dù TP HCM đã nhiều lần ứng trước ngân sách để khắc phục phần nào việc chậm trễ trả tiền cho nhà thầu, đại diện JICA thẩm định đây chỉ là “biện pháp lâm thời”.

Một phần căn nguyên của việc chậm trễ là nợ công được dừng tại 65% GDP, làm Chính phủ ngại ngần giải ngân nguồn vốn vay nước ngoài, trong đó có vốn cho Metro 1. Thứ hai là Luật ngân sách Nhà nước năm 2015, quy định mức trần vay tối đa trong 1 năm với các công trình ODA. Đến năm 2016, tiêu chí đầu tư công trung hạn được ưng chuẩn càng làm việc kiểm soát nợ công càng được thắt chặt.

Ông Konaka Tetsuo - Trưởng đại diện Cơ quan Hợp tác Quốc tế Nhật Bản (JICA) Việt Nam. Ảnh: JICA

Ông Konaka Tetsuo – Trưởng đại diện Cơ quan Hợp tác Quốc tế Nhật Bản (JICA) Việt Nam. Ảnh: JICA

“Chính phủ Nhật Bản vẫn bắt buộc Việt Nam phân bổ thêm ngân sách cho 1 số công trình đang thiếu vốn”, ông Konaka Tetsuo cho biết. Ông cũng khẳng định nhờ nhiều cuộc hội thoại sang trọng với Chính phủ Việt Nam thời kì qua, việc phân bố ngân sách tài khoá 2018 đã có chuyển biến rõ rệt.

Ngoài chậm giải ngân, JICA còn lo ngại về công đoạn khắc phục các hồ sơ liên đới đến công trình ODA. Đó là chậm nhận được ưng chuẩn từ các cơ quan Chính phủ và chậm phóng thích mặt bằng.

Cũng tại buổi họp báo, JICA cho biết trong tài khóa 2017 (tính đến hết tháng 3/2018), 3 hiệp nghị vốn vay ODA tại Việt Nam đã được thỏa thuận mới với tổng 61,8 tỷ yen. Tổng trị giá vốn vay được giải ngân trong thời kì này là 105,4 tỷ yen. Còn trị giá ròng rã (trừ đi khoản Việt Nam đã trả nợ) là 53,9 tỷ yen. Trên toàn cầu, Ấn Độ và Việt Nam là hai nước nhận ODA lớn nhất của Nhật.

JICA bảo đảm tiếp diễn hỗ trợ Việt Nam, tụ hội vào ba chiến lược – Thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và tăng cường kỹ năng kỹ sảo khó khăn quốc tế, Hỗ trợ các đối tượng dễ bị thương tổn và Tăng cường quản trị nhà nước.

Đại diện JICA cũng san sẻ quan niệm về dự thảo gần đây của Bộ Kế hoạch và Đầu tư cho phép công ty tư nhân cũng có thể vay vốn ODA. Ông Konaka Tetsuo cho biết, Nhật có thể cho vay trên ba lĩnh vực – giúp thúc đẩy tăng trưởng kinh tế (phê chuẩn hoàn thiện cơ sở vật chất cơ sở vật chất), hỗ trợ các đối tượng nghèo và ứng phó biến đổi khí hậu. Dù vậy, vì đối tượng cho vay là công ty tư nhân, có thể vỡ nợ, quy trình xét duyệt sẽ kỹ càng hơn.

Bên cạnh đó, dù không buộc ràng phải liên kết với công ty Nhật hoặc tiêu dùng nguyên vật liệu, kỹ thuật của Nhật, họ có thể dành đầu tiên các đơn vị gắn kết với Nhật. JICA cũng có thể cùng các doanh nghiệp khác, như Công ty Tài chính Quốc tế (IFC) hay Ngân hàng Phát triển Châu Á (ADB) để thực hành việc này.

Hà Thu