JICA: Metro Sài Gòn chậm vốn sẽ ảnh hưởng đến phát triển kinh tế



Lo ngại này được ông Fujita Yasuo – Trưởng đại diện Cơ quan Hợp tác Quốc tế Nhật Bản (JICA) Việt Nam san sớt trong buổi họp báo sáng nay (18/10). “Đặc biệt, chúng tôi rất lo ngại về diễn biến phân bổ vốn cho công trình đường sắt thành thị TP HCM – Tuyến số 1 (Metro số 1) và 1 số công trình khác do Bộ Giao thông – Vận vận chuyển khiến chủ quản”, ông cho biết.

Đến cuối tháng 9, tổng số tiền chưa trả tiền cho các nhà thầu là khoảng 4 tỷ yen (812 tỷ đồng). JICA cho biết thời kì chậm trễ trả tiền của các công trình là khác nhau. Riêng với Metro số 1 là nửa năm.

nhat-ban-lo-ngai-tinh-hinh-von-tai-metro-sai-gon

Tuyến metro số 1 của TP HCM liên tục trong trạng thái đói vốn. Ảnh: Duy Trần

Ông Yasuo cho hay, các khoản vay của năm vốn đầu tư 2017 đối với công trình này đã chạm trần và TP HCM đang đề xuất bổ sung vốn. Tuy nhiên, việc quy chế sẽ còn mất nhiều thời kì.

Bên cạnh đó, việc TP HCM đưa ra biện pháp tạm ứng vốn từ ngân sách thành thị để trả cho các nhà thầu chỉ là tạm. “Nếu việc chuẩn y, phân bổ ngân sách của chính phủ tiếp diễn chậm trễ, rất có thể không còn vốn rót cho các công trình này và trả cho các nhà thầu. Khi đó, các nhà thầu chẳng thể trả tiền tiền mua nguyên vật liệu cần phải có, hoặc chậm trả lương, dẫn đến chậm tiến độ công trình”, ông nhận định.

Lãnh đạo JICA cũng giảng giải việc chậm trễ đối với các công trình ODA đại quát mới nảy sinh vài năm mới đây. Một phần xuất xứ là nợ công được dừng tại 65% GDP. Thứ hai là Luật ngân sách Nhà nước năm 2015, quy định mức trần vay tối đa trong 1 năm với các công trình ODA. Đến năm 2016, trong mục tiêu đầu tư công trung hạn, việc kiểm soát nợ công càng được thắt chặt.

Theo vị đại diện này, JICA hiểu rằng các quy định của Chính phủ Việt Nam là nhằm giảm thâm hụt, cam đoan sự thăng bằng ngân sách. Vì vậy, về căn bản, họ ủng hộ các quy chế trên.

“Tuy nhiên, Việt Nam cần cam đoan thăng bằng giữa giảm nợ công và duy trì tăng trưởng kinh tế lâu dài. Để đưa ra biện pháp thích hợp, chúng tôi đang gắng công đàm đạo, luận bàn chặt chẽ với Chính phủ Việt Nam”, ông nhắc.

Các công trình bị chậm trả tiền sẽ kéo theo chậm trả lương viên chức, tác động đến sử dụng. Bên cạnh đó, nó có thể khiến giảm động cơ của các nhà đầu tư nước ngoài vào Việt Nam, do họ sẽ coi đây là 1 rủi ro buôn bán.

Khi được hỏi liệu chậm trễ trả tiền có tác động đến quy chế cho vay của Chính phủ Nhật Bản với Việt Nam, ông Yasuo cho biết “chưa nhận được nguồn tin nào tương tự”. Tuy nhiên, ông cho rằng việc này sẽ gây ra 2 lo ngại về phía Nhật Bản. Nếu trong thời kì tới, diễn biến này không được cải thiện, Chính phủ Nhật Bản sẽ đắn đo về các khoản vay mới. Bên cạnh đó, tổ chức Nhật Bản cũng sẽ khó ủng hộ việc tiền thuế họ nộp được tiêu dùng cho vay Việt Nam.

JICA cho rằng ODA đang đóng góp lớn cho sự tăng trưởng kinh tế – xã hội tại Việt Nam. Cơ quan này cũng dẫn số liệu về nợ công còn nợ đọng và trạng thái trả tiền nợ, cho thấy việc giải ngân vốn vay ODA không phải là nhân tố chính khiến tăng nợ công của Việt Nam.

Nhìn chung, các công trình ODA được giám định vẫn còn chậm trễ về giấy tờ, từ việc chuẩn y đến giải thể mặt bằng. Vì vậy, JICA mơ ước trong thời kì tới, Chính phủ Việt Nam sẽ khắc phục 3 vấn đề, gồm phân bổ ngân sách vốn vay cho các công trình, tăng tốc độ quy chế và đơn giản hóa giấy tờ hành chính.

Cũng trong buổi họp báo, ông Yasuo cho biết nửa đầu tài khóa 2017 – từ tháng 4 đến tháng 9, tổng trị giá vốn vay ODA cam đoan mới là 61,8 tỷ yen cho 3 công trình. Trong đó, số vốn đã giải ngân là 51,2 tỷ yen.

Hà Thu