Hơn 26 tỷ USD nợ Chính phủ bảo lãnh

Bộ Tài chính vừa có báo cáo tổng hợp diễn biến bảo lãnh Chính phủ, trong đó cho biết, tính đến cuối năm 2017, tổng giá trị bảo lãnh Chính phủ quy đổi ước vào khoảng hơn 26 tỷ USD. Trong số này, giá trị bảo lãnh nước ngoài chiếm hơn 84%. Tổng dư nợ gốc ước là 12,5 tỷ USD, giảm so với cuối năm 2016. Trong năm qua số rút vốn mới phải chăng hơn so với số trả nợ gốc.

Năm vừa qua, Bộ Tài chính không thực hành cấp bảo lãnh Chính phủ vay vốn nước ngoài cho công trình đầu tư nào.

Có 4 công trình đã chấm dứt trả nợ nước ngoài, 4 khoản vay đã trả trước hạn với tổng giá trị 104 triệu USD. Tuy nhiên, năm qua, Quỹ Tích lũy trả nợ vẫn phải ứng vốn trả nợ cho Tổng tổ chức Giấy hơn 8 triệu USD, nâng tổng giá trị ứng trả lên gần 89 triệu USD.

Nguồn thu hồi cho Quỹ dự trù từ việc bán thanh lý của cải công trình Nhà máy Giấy Phương Nam. Tuy nhiên, Bộ Công Thương hiện chưa xử lý xong của cải này. Bộ Tài chính cho biết tới nay chưa có kết quả xử lý nên chưa có nguồn để trả 1 phần sứ mạng nợ được Chính phủ bảo lãnh. Trong khi đó, cơ quan này đã làm việc với ngân hàng cho vay nước ngoài nhưng ngân hàng này chối từ hỗ trợ nguồn vốn cho công trình.

Dự án Nhà máy Giấy Phương Nam trước đây do Công ty TNHH Một người tham gia Đầu tư và Phát triển Công nghiệp – Vận vận tải thuộc Bộ Giao thông Vận vận tải làm chủ đầu tư, nay đã chuyển giao cho Tổng tổ chức Giấy Việt Nam. Dự án có cạnh tranh về nguồn vốn không trả nợ các kỳ từ 2008 đến nay. Đến cuối 2017, công trình vay 75 triệu USD từ Quỹ Tích lũy để trả nợ và hiện nợ quá hạn với Quỹ. Thủ tướng đã giới hạn đầu tư công trình và giao Bộ Công Thương bán thanh lý của cải nhưng vẫn chưa thực hành được.

Bộ Tài chính cũng cho biết có 31 trong tổng số 53 công trình chưa thỏa thuận giao kèo thế chấp của cải. Trong đó như Tập đoàn Điện lực Việt Nam mới ký thế chấp 2 trong tổng số 20 công trình. Cơ quan này nhận định việc triển khai thế chấp của cải vẫn chậm, chưa đáp ứng được tiến độ do các tổ chức chưa hăng hái bàn luận, hợp lực nội dung giao kèo thế chấp, kê khai danh mục của cải thế chấp, đặc trưng trong trường hợp thế chấp của cải công trình cho nhiều bên, trong đó Bộ Tài chính chỉ là 1 bên nhận thế chấp.

Bộ cho biết đã bàn luận với các bên bắt buộc thúc đẩy hoàn thành việc thế chấp của cải trước ngày 30/6. Sau thời hạn này, Bộ Tài chính sẽ báo cáo Thủ tướng vận dụng chế tài xử lý.

Bộ cũng cho biết chưa thu được 90 tỷ đồng phí bảo lãnh quá hạn của 1 số tổ chức, hội tụ ở 3 công trình xi măng (Hạ Long, Thái Nguyên, Đồng Bành) và 2 công trình thủy điện (Xekaman 1 và Xekaman 3) đang phải tái cơ cấu nợ.

Dư nợ bảo lãnh ngành nghề điện hiện chiếm tỷ trọng lớn trong danh mục bảo lãnh Chính phủ (khoảng 64%) do dư nợ các lĩnh vực khác đang giảm dần và không có cấp mới như Tập đoàn Điện lực Việt Nam, Tập đoàn Dầu khí…

Theo Bộ Tài chính, công trình ngành nghề điện gặp cạnh tranh dài hạn trong thời kỳ vận hành và trả nợ như công trình Xekaman 3 của Công ty cổ phần Điện Việt Lào bị sự cố địa chất bất khả kháng và vẫn đang trong thời kỳ giải quyết. Hiện tổ chức đang gặp cạnh tranh trong việc thu xếp vốn cho việc giải quyết, cũng như trả dần các khoản vay quá hạn. Quá trình tái cơ cấu các khoản vay sẽ bị tác động giả thiết việc giải quyết sự cố không bảo đảm tiến độ và kết quả dự trù.

3 công trình xi măng đã được Chính phủ ưng chuẩn phương án tái cơ cấu gồm Hạ Long, Thái Nguyên, Đồng Bành đã thu xếp tự trả nợ được Chính phủ bảo lãnh, đang tiếp diễn tái cơ cấu các khoản nợ vay. Đến cuối năm 2017, dư nợ bảo lãnh đối với lĩnh vực xi măng là 180 triệu USD.

Nguyễn Hà