Giới tư vấn Australia mong Việt Nam kiên định trong thực thi CPTPP



Xây dựng là lĩnh vực được cho là gia tăng hợp tác giữa Việt Nam và Australia khi hai bên ký CTPTPP. Ảnh: Giang Chinh.

Xây dựng là lĩnh vực được cho là gia tăng phối hợp giữa Việt Nam và Australia khi hai bên ký CPTPP. Ảnh: Giang Chinh.

“Các công ty Australia ước ao Việt Nam diễn đạt sự nhất quán và sáng tỏ khi ứng dụng Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ Xuyên Thái Bình Dương. Việc chính phủ có chính sách và các quy định ổn định, có thể dự báo được là điều rất không thể xem nhẹ”, bà Louise McGrath, Giám đốc đất nước, cáng đáng Tư vấn buôn bán và các vấn đề quốc tế, Tập đoàn Công nghiệp Australia (AI), Australia, tư vấn nghi vấn của VnExpress về trông đợi của phía Australia với Việt Nam khi cùng tham dự CPTPP.

Ngày 9/3, Việt Nam, Australia và 9 nước khác đã thỏa thuận CPTPP tại Chile. Đây là phiên bản Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP) không có Mỹ.

McGrath bàn thảo với 1 lực lượng phóng viên các nước ASEAN trong cuộc họp tại Melbourne, Australia, cuối tháng 2/2018. AI có tuổi đời hơn 140 năm, là tập đoàn hỗ trợ các công ty Australia hoạt động trong nhiều lĩnh vực.

“Kể cả khi Việt Nam có những đổi thay có thể mang lại lợi ích cho công ty Australia, họ cũng không muốn”, bà McGrath nhấn mạnh.

Đại diện của AI thẩm định thách thức của các nước khi thương lượng hiệp nghị thương nghiệp tự do đương đại là có những vấn đề vượt qua phạm vi thuế, liên đới đến những vấn đề mẫn cảm như đầu tư, quyền cần lao hay che chở môi trường. Những thời cơ CPTPP mang lại cho Việt Nam và Australia là hai bên có thể thực hành những chính sách tự do hóa liên đới đến viễn thông, vun đắp. Có 1 số người tham gia của AI đã diễn đạt sự quan tâm về phối hợp các lĩnh vực này ở Việt Nam.

Nhận định về tầm không thể xem nhẹ của CPTPP, bà Lisa Gropp, Nhà kinh tế trưởng, Hội đồng buôn bán Australia (BCA), cho hay việc thực hành tự do thương nghiệp không phải là điều thuận tiện và các nước người tham gia đã diễn đạt sự anh dũng của mình. Tuy nhiên bà Gropp cũng cảnh báo về “những rào cản sau vùng giáp danh” (behind border barriers) của 1 nước, gây trở lực cho việc buôn bán của công ty nước khác khi vào thị phần của họ. Đó là vấn đề từng xảy ra ở các hiệp nghị thương nghiệp tự do trước đây. Vì thế Nhà kinh tế trưởng của BCA kỳ vọng chính phủ các nước cần giảng giải rõ ở các cấp của mình về việc tại sao việc thực thi CPTPP mang lại lợi ích cho đất nước, không tạo ngưỡng mộ cho công chúng thấy mình thực thi Hiệp định chỉ vì đã “trót ký”, vì bị buộc phải khiến cho thế. Các nước cần diễn đạt rõ mình thực thi CPTPP 1 cách tình nguyện vì nó mang lại lợi ích lớn cho người dân.

“Không thể nhắc rằng gần như các nước đều thắng lợi trong ngày trước nhất, có những thách thức về điều chỉnh và cần xử lý các vấn đề phát sinh. Các nước cần sát cánh với nhau khi thực hành Hiệp định này, với nhân cách là cùng 1 lực lượng“, bà Gropp khuyến cáo.

Giải thích rõ hơn về thách thức hiện giờ của các nước người tham gia CPTPP, ông David Livingstone, Trưởng phòng ban Hợp tác toàn cầu, Hội đồng buôn bán Australia (BCA), cho rằng đó là chừng độ xin hứa với tự do thương nghiệp của các nước và ứng dụng ở đất nước mình, các bên có thể “nhìn nhau” khi thực thi Hiệp định. Trên thực tiễn, 1 số nước ký các hiệp nghị thương nghiệp tự do khác đã không chấp nhận vì đối tác dùng các giải pháp sau vùng giáp danh (behind the border measures) để thay thế cho các mức thuế quan, vốn đã được tháo dỡ bỏ vì có hiệp nghị tự do thương nghiệp.

Thách thức thứ hai, theo ông Livingstone, là dù rằng các nước có quy định ở cấp trung ương nhưng việc thực thi lại phụ thuộc ở các quan chức cấp dưới. Do đó các người tham gia CPTPP cần vun đắp nguồn nhân công cam đoan được việc ứng dụng Hiệp định đúng với xin hứa.

Nhắc đến việc Mỹ tháo lui khỏi TPP, ông Livingstone cho rằng Hiệp định thứ nhất được Mỹ thúc đẩy rất mạnh mẽ, hiện chưa rõ Washington có trở lại quan niệm ủng hộ tự do thương nghiệp hay không, nhưng việc 11 nước còn lại vẫn nỗ lực thúc đẩy nó là động thái anh dũng.

“Các nước đang nêu lên nghi vấn với Mỹ: liệu anh có tiếp diễn đứng bên ngoài không và tôi cho rằng Washington sẽ phải cân nhắc điều đó”, ông Livingstone nhắc.

Việt Anh