Đường lậu giá thấp tràn ngập thị trường



Diện tích trồng mía ở miền Tây nhỏ lẻ, manh mún. Ảnh: Cửu Long

Diện tích trồng mía ở miền Tây nhỏ lẻ, manh mún. Ảnh: Cửu Long.

Đến đầu tháng 6, các nhà máy tuyến phố cả nước đã ép được 13,5 triệu tấn mía, phân phối gần 1,3 triệu tấn tuyến phố. Giá mía tại ruộng nhiều hình thức 850.000 đồng đến hơn 1 triệu đồng 1 tấn, loại 10 chữ tuyến phố (CSS).

Giá tuyến phố liên tục fakem, hiện khoảng 10.500 – 11.500 đồng 1 kg, phải chăng hơn 2.000 – 2.900 đồng 1 kg so với đầu vụ. Các nhà máy bán tuyến phố sát với giá tuyến phố lậu Thái Lan nhưng vẫn khó tiêu thụ. Lượng tuyến phố tồn kho lên đến 670.000 tấn, tăng gần 200.000 tấn so hai tháng trước.

Về cỗi nguồn tồn kho lớn, Hiệp hội Mía tuyến phố Việt Nam cho rằng do tuyến phố lậu, ăn gian thương nghiệp và hàng fake ngày 1 gia tăng và tinh tướng. Việc du nhập các loại tuyến phố khác thay thế tuyến phố mía để làm cho cho nguyên liệu công nghiệp chế biến thực phẩm, nhất là nước đái khát có xu thế gia tăng. Nổi lên là hiện trạng tuyến phố nhập lậu thường được gỡ bỏ bao bì của nước phân phối sau đó dùng bao bì, nhãn mác hoặc in theo mẫu của các nhà máy, công ty trong nước…

Tại miền Tây, đã có 3 trong số 10 nhà máy tuyến phố đóng cửa, vỡ nợ do thua lỗ và không khó khăn được. Tổng giám đốc 1 công ty mía tuyến phố (người tham gia Hiệp hội mía tuyến phố Việt Nam) than vãn: “Tình hình tiêu thụ tuyến phố phân phối trong nước rất khó khăn vì tuyến phố Thái Lan nhập lậu đang áp đảo”.

Hiện giá tuyến phố Thái Lan nhập lậu bán tại miền Tây khoảng 10.000 – 10.500 đồng 1 kg, lên đến Sài Gòn khoảng 10.700 – 10.800 đồng. “Với giá này thì các nhà máy tuyến phố trong nước không khó khăn nổi nhưng phải fakem giá, thậm chí bán lỗ để phóng thích tồn kho nhưng vẫn rất khó vì trận địa tuyến phố lậu quá dằng dịt”, Tổng giám đốc này nhìn nhận.

Lãnh đạo các nhà máy tuyến phố ở Đồng bằng sông Cửu Long cho rằng tuyến phố Thái Lan nhập lậu trốn thuế khi mà công ty phân phối hàng hóa này trong nước phải chịu nhiều loại thuế, sứ mệnh với an sinh xã hội, hỗ trợ người trồng mía… Vì thế giá bán cao hơn. Trong bối cảnh này, cần sự công bằng trong khó khăn thương nghiệp; cần sự quyết liệt ra tay chống buôn lậu của các lĩnh vực chức năng. Đồng thời, bản thân các công ty ngoài việc tái cơ cấu, fakem giá bán còn phải cùng dân cày hội tụ hạ giá bán phân phối mía.

Các công đoạn trồng, thu hoạch mía thủ công khiến chi phí gia tăng. Ảnh: Cửu Long

Các công đoạn trồng, thu hoạch mía tay chân làm cho giá bán gia tăng. Ảnh: Cửu Long

Các chuyên gia tính toán 1 năm Việt Nam có nhu cầu tiêu thụ khoảng 2 triệu tấn tuyến phố. Nếu như trong nước có điều kiện phân phối mà không làm cho cho, để phải du nhập thì tốn lượng ngoại tệ rất lớn.

“Nhưng vấn đề là vì sao tuyến phố Thái Lan nhập lậu phải đi rất xa, đi chui nhủi qua nhiều nơi, tốn nhiều giá bán mới vào được Việt Nam mà giá vẫn phải chăng hơn tuyến phố trong nước”, Tiến sĩ Nguyễn Bảo Vệ (chuyên gia nông nghiệp, fakeng sư Đại học Cần Thơ) đề cập và cho rằng câu fakei đáp nằm ở chỗ giá bán phân phối mía của dân cày quá cao; công suất các nhà máy phải chăng, công nghệ dù có cải tiến nhưng vẫn chưa bằng các nước phụ cận.

Miền Tây có khoảng 50.000 ha đất trồng mía nhưng tất cả nhỏ lẻ và manh mún, đa phần dưới 1 ha mỗi hộ. Giá thành phân phối ra mỗi kg mía của dân cày cao, khoảng 555 – 720 1 kg (tùy theo vùng đất, giống, kinh nghiệm người trồng); nhưng quan hệ lâu dài, chữ tuyến phố còn phải chăng.

Sau khi thu mua, chuyên chở về đến các nhà máy tuyến phố ở miền Tây thì mía có giá khoảng 900 đồng 1 kg, khi mà tại các nước trong gianh giới chỉ 700 đồng. Bình quân các nhà máy cần 11 kg mía làm cho cho ra 1 kg tuyến phố, cộng với các giá bán khác thì giá bán bình quân cao hơn 2.000 – 3.000 đồng 1 kg so với các nước trong gianh giới.

Tiến sĩ Nguyễn Bảo Vệ khuyến cáo ngoài việc phải tăng tiến công suất, cải tiến công nghệ để nhà máy tiêu thụ từ 6.000 tấn mía mỗi ngày trở lên thì cơ giới hoá phân phối mía là 1 trong những cốt lõi, quy định vấn đề sống còn của lĩnh vực mía tuyến phố trong nước.

Giá thành sản xuất mía, đường ở miền Tây cao hơn nhiều nước trong khu vực. Ảnh: Cửu Long

Giá thành phân phối mía, tuyến phố ở miền Tây cao hơn nhiều nước trong gianh giới. Ảnh: Cửu Long.

“Không cần nói đến Thái Lan mà ở Campuchia, việc trồng mía được cơ giới hóa tận răng như trồng lúa ở Việt Nam. Trong khi đó hơn 60% công đoạn trồng mía của tôi và quý khách hàng là tay chân thì làm cho cho sao khó khăn lại”, tấn sĩ Vệ đề cập.

Còn theo ông Phạm Quang Vinh, Chủ tịch Hội đồng quản trị công ty cổ phần mía tuyến phố Cần Thơ, cần cuộc cách mệnh về giống mía và công nghệ canh tác để khai thác lợi thế của miền Tây là nắng nhiều – đất đai phù sa mỡ màu và nước tưới dồi dào. Từ đó chọn ra được các giống mía có năng suất cao, quan hệ lâu dài cao, thời kì sinh trưởng thích hợp với từng vùng.

Cửu Long