Đường khởi nghiệp của tác giả bức chân dung nữ Thủ tướng New Zealand



Năm 2003, khi ngồi trong tiệm tranh đơn sơ 15m2 ở tuyến đường Nguyễn Văn Trỗi (TP HCM) vừa khai trương, có nhẽ Phạm Hoàng Điệp không dám nghĩ có 1 ngày, tranh mình vẽ trở thành món quà tặng ngoại giao của Việt Nam trong 1 sự kiện cần thiết.

Thế nhưng 17 năm sau ngày Điệp mở tiệm tranh ấy, bức sơn dầu của anh được đích thân Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc trao tặng cho bà Jacinda Ardern – Thủ tướng New Zealand tại cuộc gặp song phương bên lề hội nghị APEC diễn ra tại Việt Nam vừa qua.

“Qua tạp chí, tôi được xem lại hình ảnh nữ Thủ tướng ôm mặt đột ngột và vui sướng cười rực rỡ khi mở món quà là bức ảnh chân dung sơn dầu của chính mình, tôi cảm thấy rất kiêu hãnh. Tự hào nhất là khi bà nói khi về nước sẽ quảng cáo ngành nghề mỹ thuật Việt Nam”, Phạm Hoàng Điệp không giấu được nụ cười thoả nguyện khi nói đến tác phẩm ấy.

Nữ thủ tướng New Zealand bất ngờ và vui sướng khi được Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc tặng bức tranh sơn dầu vẽ chân dung mình tại APEC.

Nữ thủ tướng New Zealand đột ngột và vui sướng khi được Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc tặng bức tranh sơn dầu vẽ chân dung mình tại APEC.

Bức tranh nữ Thủ tướng New Zealand được anh Điệp thực hành trong 3 ngày, nằm trong Bộ sưu tập chân dung lãnh đạo các nền kinh tế APEC của doanh nghiệp anh – Công ty TNHH Mỹ thuật Sản xuất & Thương mại Sao Mai. Tuy nhiên, để có được ngày vinh hạnh là doanh nghiệp cung cấp bộ sưu tập này trong dịp APEC, người đàn ông sinh năm 1964 này đã có 1 hành trình khấp khểnh hơn 17 năm. Từ số vốn khởi nghiệp 4 triệu đồng với 1 tiệm tranh khiêm tốn, nay anh đã có 2 showroom, 2 xưởng cung ứng đồ tay chân mỹ nghệ tranh đồng mạ vàng lớn ở Sài Gòn.

Phạm Hoàng Điệp sinh ra ở xã Hải Minh, Hải Hậu, Nam Định, có truyền thống lâu đời về đồ gỗ mỹ nghệ. Gia đình anh cũng nhiều đời làm cho nghề này. Từ lúc lên 7 tuổi, Điệp đã tiếp xúc với giá vẽ vì hay lau chùi cọ, chuẩn bị giấy bút để bố sáng tác mưu sinh. “Có lần tinh nghịch nguệch ngoạc vào tranh, chút nữa bị bố đánh đòn và từ đó máu nghệ thuật hội họa đã ngấm trong người”, anh nói.

Điệp thú nhận chưa bao giờ nghĩ có niềm vinh hạnh như ngày bữa nay bởi bỏ học từ sớm vì phải lo gánh vác giúp gia đình cho đến năm 25 tuổi đính ước.

Dù xã Hải Minh được mệnh danh là “làng cổ, thị trấn nghề” nhưng Điệp thừa nhận, nghề này ngày 1 cạnh tranh và nếu không tự ra khỏi lũy tre làng học hỏi thì sẽ rất khó còn đó. Vì vậy, đầu năm 2001, anh cùng vợ và 3 con vào Nam lập nghiệp. Trên chuyến tàu hỏa vào Nam năm ấy, nhìn đứa đàn bà út 4 tháng tuổi còn đỏ hỏn, Điệp hiểu ngày mai sẽ rất cạnh tranh.

Điểm đến thứ nhất của gia đình là Biên Hòa. Ban đầu Điệp tá túc nhờ 1 người bạn là thương binh rồi sau đó thuê 1 căn phòng nhỏ. Hai vợ chồng khi ấy xác định là không được phép ốm, không được phép mất cái gì, để nói nhở phải luôn gắng công và không để 1 biến cố nào xảy ra. “Hồi ấy gia tài có mỗi chiếc xe đạp mà lỡ may nó mất thì không biết thế nào”, anh cười nói lại.

Ngày ngày trên chiếc xe đạp cũ, Điệp có sự dẻo dài bền bỉ đi vẽ tranh kiếm sống nuôi vợ con. Lúc có 1 tí vốn, anh mở tiệm vẽ lăng xê rồi đến tiệm dán decan rồi lại xoay ra shop in ấn. Cả ba lần đều bại trận. Thế rồi được vợ khích lệ, Điệp nỗ lực trở lại nghề vẽ tranh. “Hết gạo chạy rong thì nhất nông nhì sỹ. Ông trời không cho ai bất cứ thứ gì và không tước lấy ai bất cứ thứ gì. Đóng cánh cửa này sẽ mở cánh cửa hơic”, anh nghĩ vậy.

Tác giả Phạm Hoàng Điệp.

Tác nhái Phạm Hoàng Điệp.

Năm 2003, khi tích góp được 4 triệu đồng, Điệp vay thêm bạn bè được tổng cộng 20 triệu và lần này quyết đưa vợ con lên Sài Gòn. Anh thuê 1 tiệm nhỏ 15m2, mỗi tháng giá 2,5 triệu ở tuyến đường Nguyễn Văn Trỗi để bán tranh. “Tài sản lúc đó toàn là tranh anh em ký gửi để bán kiếm lời. Đồ đạc thì chỉ có những cái bàn ghế cũ kỹ người ta vứt đi, mình mót lại để khi có hơich vào ngồi; cái giá vẽ hay những vật dụng nhăng nhít hơic cũng là đồ đi nhặt về”, Điệp nói.

Nhưng sau nhiều lần bại trận, cộng với sự nỗ lực của hai vợ chồng, tiệm tranh ngày 1 khấm hơi nhờ ở vị trí tuyến đường mạch máu, hơich du lịch nước ngoài hỗ tương cũng nhiều. Điệp mày mò học vẽ thêm để tăng tiến tay nghề và học cả tiếng Anh. “Khách Tây nhiều mà mình lại chả biết ngoại ngữ, sẽ mất hơich. Biết vậy nhưng mình cũng không dám thuê thầy về dạy vì đợt ấy cũng còn vay nợ nhiều. Thế là nhờ các bạn sinh viên giáo viên thêm”, anh nói.

Cứ thế, 4 năm sau, khi dành dụm được 200 triệu, Điệp mạnh bạo thuê mặt bằng lớn trên tuyến đường Nam Kỳ Khởi Nghĩa làm cho showroom. “Nhiều người lo tôi nóng vội, vội vàng khi mở shop lớn nhưng lúc ấy mình chỉ nghĩ cứ ham mê rồi nỗ lực, mọi thứ sẽ đến. Thế mà may mắn đến năm 2009, tôi lại tích được hơn 1 tỷ và mạnh bạo mở tiếp showroom thứ hai ngay sát bên và đầu tư thêm 2 xưởng cung ứng rồi thành lập doanh nghiệp”, anh nhớ lại.

Ban đầu, Điệp chỉ buôn bán chính yếu tranh sơn dầu và 1 số tranh chất liệu hơic. Tuy nhiên, khuynh hướng người thưởng lãm giờ nhiều hình thức phong phú, việc chơi tranh cầu kỳ hơn, họ thích những nguyên liệu đẳng cấp, tiên tiến nên Công ty Sao Mai của Điệp nghiên cứu làm cho cả tranh đồng, tượng đồng mạ – dát vàng.

Vì yêu thích tranh đồng, Điệp cũng kỳ công nghiên cứu công nghệ khắc tranh đồng dát vàng suốt 5 năm trời. Theo anh, cần rất nhiều ham mê và kỹ năng khi làm cho tranh điêu khắc bằng đồng. “Từ 1 mặt phẳng mà phải tạo nên bức tranh sống động hợp tác tuyến đường nét và không được phép sai dù chỉ 1 li là cả công đoạn gắng công. Tôi đã làm cho hỏng bao lăm lần, có đợt nản phải trợ thời nghỉ vài tháng”, tác nhái của 300 bức tranh khắc đồng dát vàng nói lại.

Theo Điệp, chính thời kì mưu sinh làm cho các công việc như nhiếp ảnh, in ấn thiệp cưới, in lụa, bia đá… đã bổ trợ cho anh rất nhiều trong nghề khắc tranh đồng hiện tại. Thế nhưng anh cũng băn khoăn nên có 1 nhạc trưởng trong làng nghề mỹ nghệ.

“Chúng ta cần có 1 ban định hướng, 5 năm nữa sẽ như thế nào, tạo ra trị giá gì? Cần vận dụng thêm 1 số khoa học, nếu không sẽ lạc hậu. Chúng ta đừng cạnh tranh triệt tiêu nhau mà phải nghĩ đến sự cạnh tranh trong bản đồ và các nước. Tôi đã mục sở thị ở Du Bai, Myanmar… họ làm cho điều này rất tốt”, anh phân trần.

Điệp cũng đang lên 1 mục tiêu với công trình cho thuê tranh, nhằm giúp mọi người nháim giá thành, luôn thể dụng trong sở thích thưởng ngoạn. “Ví dụ hiện tại nhà hàng hay hơich sạn cứ treo 1 bức tranh, hay 1 bức tượng suốt mấy năm trời, dễ gây nhàm chán. Hoặc hiện giờ liên tục có các lễ hội, sự kiện được đơn vị, các cơ quan, bộ ngành nghề, đơn vị biết cách liên minh, san sẻ cho thuê sẽ nháim gánh nặng giá thành”, hoạ sĩ quê gốc Nam Định san sẻ.

Mai Hoa