Dự án nhà máy bột giấy 5.000 tỷ gần chục năm chưa triển khai

UBND tỉnh Quảng Ngãi vừa có kết luận thanh tra về việc chấp hành các quy định của luật pháp về đất đai, vun đắp đầu tư đối với công trình Nhà máy bột và giấy Tân Mai Quảng Ngãi. Theo đó, cơ quan này kiến nghị thu hồi công trình do chậm tiến độ.

Dự án này được hài lòng chủ trương đầu tư từ năm 2008, được cấp Giấy chứng thực đầu tư tháng 3/2009, dự tính hoàn tất năm 2011. Khởi công từ tháng 7/2010 nhưng đến năm 2012, công trình nhất thời ngừng thi công. Nhà đầu tư chỉ mới triển khai thực hành lập báo cáo giám định ảnh hưởng môi trường, giải thể mặt bằng.

Với công suất dự tính khoảng 130.000 tấn bột giấy mỗi năm và 200.000 tấn giấy in cấp cao, nhà máy từng được kỳ vọng là công trình lớn nhất lĩnh vực giấy. Tổng vốn đầu tư đầu tiên là 1.948 tỷ đồng, trong đó vốn góp 30%, còn lại là vốn vay. Sau 5 lần điều chỉnh, tổng vốn đầu tư của công trình đã tăng lên 5.007 tỷ đồng.

Cơ quan thanh tra cho biết, hầu hết máy móc, thiết bị, khoa học đầu tư dự tính lắp đặt được mua lại bởi 1 nhà máy thanh lý tại Canada vào năm 2007 đến nay chưa hoàn thiện. Các động cơ điện công suất lớn, chuyên dụng và bộ máy mạch điều khiển động lực lệch chuẩn về cấp điện áp của lưới điện công nghiệp Việt Nam nên không dùng được, cần thay thế, bổ sung mới và cải tạo. Tuy nhiên, nhà đầu tư không có biện pháp giải quyết.

Nhà đầu tư mới chỉ quy tụ về mặt bằng công trình tại Quảng Ngãi 497 trên tổng số 612 container và 184 trong 212 thiết bị siêu trường, siêu trọng. Số thiết bị còn lại đang ở cảng Tiên Sa Đà Nẵng và Đồng Nai. Nhãn mác, dấu hiệu bên ngoài của 21 đội ngũ loại máy móc, thiết bị tại mặt bằng nhà máy qua thanh tra cho thấy được phân phối, chế tác từ năm 2003 trở về trước.

Theo nhà đầu tư, họ đã đầu tư vào công trình 2.039 tỷ đồng (chưa tính lãi vay 1.838 tỷ đồng). Trong đó, giá tiền mua máy móc lên tới 1.807 tỷ đồng và 1.700 tỷ đồng là từ 1 nhà băng quốc doanh giải ngân cho vay. Đối chiếu với tổng vốn đầu tư, cơ quan thanh tra cho biết vốn đối ứng của nhà đầu tư không bảo đảm, còn thiếu 1.236 tỷ đồng.

“Đến tháng 5/2017, tổng số vốn còn thiếu chưa xác định được nguồn vốn nào để đầu tư là 1.926 tỷ đồng. Chứng tỏ từ năm 2013 đến nay, nhà đầu tư không còn kỹ năng kỹ sảo về vốn đầu tư để tiếp diễn thực hành dự á”, kết luận thanh tra của UBND tỉnh nêu rõ.

Dự án chậm tiến độ đã được UBND tỉnh coi xét cạnh tranh, vướng mắc trong công đoạn giãn tiến độ nhưng nhà đầu tư không thực hành theo đề nghị, không chứng minh được phần vốn còn lại để khiến công trình. Ngoài ra, tuy đã được bàn giao đất, doanh nghiệp này cũng chưa trả tiền hết kinh phí giải thể mặt bằng và cũng không giải quyết những vướng mắc do chưa di dời 46 ngôi chiêu an. Trên phần diện tích được bàn giao, chủ đầu tư vun đắp dở dang nhiều công trình hoặc còn để trống đất.

Ngoài bị kiến nghị thu hồi đất, nhà đầu tư cũng phải nộp lại số thuế trị giá gia tăng đã được cơ quan thuế hoàn là 160 tỷ đồng.

Nguyễn Hà