Doanh nghiệp Việt lợi gì khi ‘TPP không có Mỹ’ được ký?



Giới phân tách cho rằng, việc Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ Xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) vừa được 11 nước người tham dự giao kèo mang 1 ý nghĩa rất lớn với kinh tế toàn cầu, trong đó có Việt Nam, trong bối cảnh chủ nghĩa bảo hộ đang có chiều hướng lan rộng. Với Việt Nam, CPTPP là hiệp nghị thương nghiệp tự do không thể lãng quên nhất, có độ mở lớn nhất được ký.

Việc Mỹ không có mặt trong CPTPP, lợi ích của Việt Nam có thể ít đi so với TPP trước đó, ví dụ GDP chỉ tăng thêm 1,32% thay vì 6,7%, xuất khẩu tăng thêm 4% thay vì 15%. Tuy nhiên, các ngành nghề như dệt may, da giày, đồ uống và thực phẩm… được dự đoán sẽ hưởng lợi nhiều nhất nhờ hiệp nghị này do các xin hứa về mở cửa thị phần vẫn được giữ nguyên.

Hiệp định CPTPP chính thức được 11 nước thành viên ký kết tại Chile. Ảnh: Moit

Hiệp định CPTPP chính thức được 11 nước người tham dự giao kèo tại Chile. Ảnh: Moit

Đơn cử, với ngành nghề dệt may, Nhật Bản đang là thị phần lớn thứ 2 của Việt Nam với tốc độ tăng trưởng bình quân là 23% 1 năm. Dù tỷ trọng hàng may mặc của Việt Nam phải chăng hơn so với Trung Quốc (6% so với 65%), nhưng hàng hoá nhập cảng từ Trung Quốc về lượng đang giảm mạnh, khi mà từ Việt Nam thì tăng lên do những ưu đãi về thuế. Australia và Canada cũng là các thị phần tiềm năng, dư địa lớn.

Hay như ngành nghề thuỷ sản, theo ước tính, các nước CPTPP hàng năm nhập cảng 2 tỷ USD hàng hoá, tương đương 23% tổng kim ngạch. Trong đó, riêng thị phần Nhật đã chiếm đến 15%. Như vậy, riêng với thị phần này các tổ chức xuất khẩu tôm, bạch tuộc, cá ngừ sẽ được hưởng lợi nhiều nhất.

CPTPP ít quyến rũ hơn TPP, đem đến ít năng lực tăng sản lượng và xuất khẩu hơn, nhưng hiệp nghị này sẽ dẫn tới chừng độ phổ biến xuất khẩu lớn hơn chẳng hạn tính trên thị phần xuất khẩu.Trong 1 báo cáo mới ban bố ngay sau khi CPTPP được ký của Ngân hàng Thế giới, cơ quan này tính toán đến năm 2030 CPTPP sẽ giúp Việt Nam tăng thêm 1,1% GDP vào năm 2030. Xuất khẩu sang các nước CPTPP sẽ tăng 54 lên 80 tỷ USD, chiếm 25% tổng lượng xuất khẩu. Riêng các lĩnh vực được hưởng lợi nhiều nhất là thực phẩm đồ uống; da giày và dệt may… xuất khẩu sẽ tăng tuần tự 10,1 tỷ USD; 6,9 tỷ và 0,5 tỷ USD.

Dệt may là một trong 3 ngành, lĩnh vực được dự báo sẽ hưởng lợi nhiều nhất khi CPTPP được ký và có hiệu lực.

Dệt may là 1 trong 3 ngành nghề, lĩnh vực được dự đoán sẽ hưởng lợi nhiều nhất khi CPTPP được ký và có hiệu lực.

Về dài hạn, lợi ích đạt được không chỉ là tăng xuất khẩu mà còn gồm tăng hàm lượng khoa học các sản phẩm này. Xuất khẩu sẽ ít phụ thuộc vào nguyên liệu nhập cảng hơn, thay vào đó là chuỗi cung ứng trong nước để giải quyết các giảm thiểu của lề luật nguồn cội. Điều này sẽ buộc các tổ chức xuất khẩu cung ứng, xuất đi những hàng hoá có trị giá gia tăng; khuyến khích các tổ chức hăng hái hội nhập hơn vào chuỗi trị giá toàn cầu, thúc đẩy tăng trưởng gianh giới tổ chức vừa và nhỏ.

CPTPP dù không còn thị phần Mỹ nhưng những xin hứa về mở cửa thị phần vẫn được giữ nguyên. Tận dụng được thời cơ từ CPTPP hay không phụ thuộc sự “chủ động” từ các chủ thể tham dự gồm Chính phủ, tổ chức. “Chủ động” cũng là thông điệp được nhấn mạnh nhiều trong những phát biểu vừa qua của lãnh đạo Bộ Công Thương khi nhắc tới hiệp nghị này.

“Nếu không chủ động mà không chủ động, thậm chí lơ là, không quan tâm đến thực thi xin hứa trong hội nhập, thế tất sẽ phải trả giá”, Bộ trưởng Công thương Trần Tuấn Anh nhắc.

Theo ông, các tổ chức cần chủ động tìm hiểu nguồn tin về hiệp nghị CPTPP để nắm vững xin hứa của Việt Nam và các thị phần đối tác quan tâm, nhất là các nguồn tin về ưu đãi thuế quan đối với những sản phẩm đang có thế mạnh hoặc có nhiều tiềm năng xuất khẩu. Doanh nghiệp cần có cái nhìn bao quát với hiệp nghị, không chỉ tìm hiểu nguồn tin về lĩnh vực trực tiếp liên đới đến hoạt động cung ứng buôn bán của mình.

Các tổ chức cần đổi thay tư duy trong buôn bán bối cảnh mới, lấy sức ép về khó khăn là động lực để canh tân và tăng trưởng, bởi đây chính là thời cơ tốt để các tổ chức tham dự sâu hơn nữa vào chuỗi cung ứng gianh giới và toàn cầu.

Là người trong cuộc, ông Lê Tiến Trường – Tổng Giám đốc Tập đoàn Dệt may Việt Nam (Vinatex) cho biết, ở 1 góc cạnh theo chiều quy mô ai cũng thấy nhỏ đi trùng hợp có Mỹ tham dự. Nhưng chẳng hạn hăng hái thì phải thấy chẳng hạn không có CPTPP thì tôi và quý khách hàng còn không có gì. Do vậy, theo vị này, dù sao có vẫn có lợi thế hơn so với việc không có.

Trước thời cơ cũng như thách thức mới từ CPTPP, Tổng giám đốc Vinatex cho rằng sức ép khó khăn ở đây không chỉ có tổ chức mặc cả gianh giới chủa quản nhà nước. Cơ chế, thiết chế có đổi thay, có canh tân thì tổ chức mới có thời cơ để tăng trưởng.

Ông Nguyễn Văn Sưa, Phó CEO Hiệp hội Thép Việt Nam cho rằng, việc gỡ bỏ loạt thuế quan sẽ giúp các tổ chức ngành nghề thép Việt Nam mở mang thị phần xuất khẩu, và nhập cảng nguyên liệu từ các đất nước có lợi thế như Australia. Không phủ nhận CPTPP cũng mang tới tác động thụ động cho các tổ chức ngành nghề thép, song Phó CEO VSA giám định “tác động này không lớn”.

“Việc khó khăn giữa các tổ chức trong nội khối không đáng kể. Nếu có tác động thì lĩnh vực thép vun đắp sẽ chịu tác động mạnh hơn cả”, ông nhắc.

Tận dụng thời cơ, ông cho rằng, các tổ chức ngành nghề thép cần chủ động nghiên cứu kỹ những nội dung, các lề luật nội khối để có thể đáp ứng tốt nhất, đồng thời hạn chế rủi ro không đáng có.

CPTPP có 11 nước người tham dự gồm Australia, Brunei, Canada, Chile, Nhật, Malaysia, Mexico, New Zealand, Peru, Singapore và Việt Nam.

Hiệp định này sẽ có hiệu lực khi được chí ít 6 đất nước người tham dự duyệt y. Quá trình này dự định hoàn thành trong năm nay.

TPP bị đẩy đến bờ vực suy sụp không còn gì đầu năm ngoái, khi Tổng thống Mỹ – Donald Trump rút Mỹ khỏi hiệp nghị này, chỉ 3 ngày sau khi nhậm chức. 11 nước còn lại đã nỗ lực hồi sinh hiệp nghị, đổi tên thành CPTPP và hoàn thành giao kèo sửa đổi vào tháng 1/2018.

Không còn Mỹ tham dự nhưng hiệp nghị CPTPP chiếm 13,5% GDP toàn cầu và bao trùm thị phần gần 500 triệu người với tổng kim ngạch thương nghiệp vượt 10.000 tỷ USD. Trong bối cảnh 1 số nước đang biểu lộ mơ ước tham dự như Hàn Quốc, Đài Loan (Trung Quốc), Thái Lan, Indonesia và Philippines, dự định nâng lợi ích các nước người tham dự lên 3 lần, tương đương 500 tỷ USD 1 năm.

* Đường khấp khểnh đến bàn giao kèo của CPTPP

Đường gập ghềnh đến bàn ký kết của CPTPP

Đường khấp khểnh đến bàn giao kèo của CPTPP

Anh Minh