Doanh nghiệp nhỏ vẫn bị ngân hàng ‘ngó lơ’



Tại Nghị quyết phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 8/2017, Chính phủ đề nghị Ngân hàng Nhà nước điều hành chủ động, linh hoạt chính sách tiền tệ… nỗ lực tiếp diễn giảm 0,5% lãi suất cho vay từ nay đến cuối năm 2017. Điều này sẽ giúp nhiều tổ chức được tiếp cận nguồn vốn giá phải chăng hơn.

Thế nhưng, thực tại nhiều tổ chức, nhất là những tổ chức có quy mô nhỏ và vừa chỉ biết “tặc lưỡi rồi không muốn quan tâm”. Bởi với họ, việc tiếp cận được vốn ngân hàng là điều quá khó do vướng đủ điều kiện. Và đây mới là vấn đề chính chứ không phải là việc giảm 0,5% hay 1% lãi suất.

doanh-nghiep-nho-van-bi-ngan-hang-lam-lo

Thủ tướng đề nghị giảm lãi suất cho vay thêm 0,5 – 1%. Ảnh: PV.

Một tổ chức hoạt động ngành nghề nông phẩm than thở, cách đây không lâu ông từ Bình Phước chạy tới tận TP HCM và ngồi đợi cả buổi tại 1 chi nhánh ngân hàng nhưng chẳng có cán bộ ngân hàng nào ra tiếp chuyện. Bởi vì tổ chức ông còn non tphải chăng, quy mô lại nhỏ và không đủ của cải cam đoan… nên bị ngân hàng làm lơ.

“Không đủ điều kiện vay như chúng tôi thì việc giảm lãi suất ấy làm gì đến phiên mình, có chăng thì các tổ chức lớn hưởng lợi”, vị giám đốc tỏ bày.

Ông Phạm Ngọc Hưng, Phó chủ toạ Hiệp hội Doanh nghiệp TP HCM từng san sẻ, các tổ chức nhỏ và vừa trong hội chẳng hạn có vay ngân hàng thì là vay lưu động để khắc phục dòng tiền. “Phần lớn các tổ chức nhỏ hiện tại chỉ tiêu dùng nguồn lực sẵn có để còn đó hoặc là vay mượn đỡ người thân, viên chức… vì phần đông họ không đủ điều kiện tiếp cận ngân hàng”, ông nhắc.

Trong khi đó, 98% tổ chức hoạt động tại Việt Nam là tổ chức nhỏ và vừa, đóng góp gần 1 nửa GDP và 41% cho ngân sách Nhà nước. Và câu chuyện tổ chức nhỏ khó tiếp cận vốn do không đáp ứng điều kiện vay chẳng còn là vấn đề mới, nhưng nghe đâu đến nay bài toán này vẫn chưa được khắc phục.

Báo cáo vĩ mô triển vọng thị phần tháng 9 của HSBC cũng đã nhắc lên điều bất tương thích trong việc phân bổ nguồn vốn của ngân hàng. Các chuyên gia của HSBC chỉ ra rằng, việc phân bổ nguồn hỗ trợ hiện tại vẫn tiếp diễn dành đầu tiên cho các ngành nghề công nghiệp thiếu hiệu quả như BĐS hay cho các tổ chức Nhà nước mà không tập trung cho các tổ chức nhỏ và vừa.

Báo cáo cũng cứ liệu những nghiên cứu cách đây không lâu của Quỹ Tiền tệ (IMF) và Ngân hàng Thế giới (WB) đều ghi nhận rằng các tổ chức Nhà nước hiện đang tiếp thụ 1 lượng nguồn hỗ trợ không tương thích trong nền kinh tế Việt Nam so với các tổ chức nhỏ. Ví dụ, ở Hà Nội, tất cả các khoản vay vẫn dành cho các tổ chức Nhà nước (luôn chiếm gần 60%).

Một nghiên cứu thực nghiệm của IMF cũng cho thấy các tổ chức Nhà nước vay với lãi suất rẻ hơn so với các tổ chức tư nhân. Điều này cho phép các tổ chức Nhà nước yếu tiếp cận nguồn vốn ngân hàng để giảm thiểu trạng thái thu hẹp bảng cân đối kế toán tài chính. Trong khi đó, 1 cuộc thăm dò của WB về các tổ chức Việt Nam cho thấy chỉ có 29% số tổ chức nhỏ (có từ 1-20 viên chức) có 1 hạn mức nguồn hỗ trợ chủ động, còn tổ chức Nhà nước và các đơn vị lớn trong nước có thị phần nguồn hỗ trợ lớn nhất trên thị phần.

Do đó, dữ liệu cho thấy tăng trưởng nguồn hỗ trợ cao không đủ để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế của Việt Nam. Việc phân bổ nguồn hỗ trợ lệch lạc và giảm bớt đầu tư tư nhân chẳng hạn không được kiểm soát có thể sẽ tác động đến tăng trưởng GDP và tăng nguy cơ nợ xấu trong mai sau.

Luật hỗ trợ tổ chức nhỏ và vừa vừa được Quốc hội phê chuẩn được kỳ vọng sẽ tháo dỡ gỡ vướng mắc trên. Vậy các tổ chức sẽ được hỗ trợ những vấn đề gì và liệu điều này có đủ để tháo dỡ gỡ hết các vướng mắc mà khối tổ chức này đang gặp phải?

Thanh Lê