Doanh nghiệp, hải quan lúng túng khi triển khai Nghị định 15



Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) vừa hài hòa với các hiệp hội lĩnh vực doanh nghiệp Hội nghị rộng rãi Nghị định 15/2018 quy định chi tiết 1 số điều của Luật An toàn thực phẩm vào ngày 6/3 tại TP HCM. Nhiều quan điểm đưa ra trong buổi này cho thấy, cả đơn vị và cơ quan điều hành đều đang gặp vướng mắc khi triển khai Nghị định.

Bố trí hơn 700 chỗ, nhưng hội trường triển khai nghị định số 15/2018 vẫn chật nít doanh nghiệp tham dự. Ảnh: Ánh Thúy.

Mặc dù sắp xếp hơn 700 chỗ, nhưng hội trường triển khai Nghị định số 15/2018 vẫn không đủ chỗ cho các đơn vị tham dự. Ảnh: Ánh Thúy.

Nghị định 15 mở mang danh sách hàng hóa được tự thông báo hàng hóa, bao gồm thực phẩm đã qua chế biến bao gói sẵn, phụ gia thực phẩm, chất hỗ trợ chế biến thực phẩm, công cụ chứa hẹn dựng thực phẩm, nguim liệu bao gói tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm. Ngoài ra còn có đội ngũ nguim liệu du nhập để cung cấp, gia công hàng xuất khẩu hoặc chuim dụng cho cho việc cung cấp nội bộ.

Việc tự thông báo có thể thực hành trên công cụ nguồn tin đại chúng hoặc trang nguồn tin điện tử của đơn vị, đồng thời gửi 1 bản cho cơ quan điều hành nhà nước cấp địa phương lưu trữ. Ngay sau khi tự thông báo hàng hóa, các doanh nghiệp được quyền cung cấp, buôn bán hàng hóa ngay, mà không cần chờ quan điểm từ cơ quan nhà nước.

Tuy nhiên, theo bà Nguyễn Vũ Hoài Phương – đảm đang pháp lý Công ty Suntory Pepsico Việt Nam, các đơn vị chẳng thể im tâm giả sử không có văn bản chứng minh cơ quan điều hành nhà nước đã thu nhận hồ sơ tự thông báo hàng hóa.

“Tôi nộp trực tiếp còn bị báo thất lạc nên rất mong có hình thức nào đó chứng thực rằng cơ quan điều hành đã thu nhận hồ sơ tự thông báo của chúng tôi. Nếu không, khi thanh tra đến, đơn vị không có chứng cớ gì đưa ra cả”, bà Phương san sẻ.

Một nội dung khác làm cho nhiều doanh nghiệp kêu khó là sự không hợp lực trong cách hiểu về quy định miễn rà soát nhà nước về an toàn thực phẩm du nhập. Theo Nghị định, hàng hóa, nguim liệu du nhập để cung cấp, gia công sẽ được miễn rà soát dù đầu ra để xuất khẩu hay chuim dụng cho cung cấp nội bộ của đơn vị. Nhưng bà Phương cho biết khi nhập nguim liệu qua thương chính Đà Nẵng, cơ quan điều hành tại đây huấn luyện chỉ có nguim liệu du nhập để cung cấp hàng xuất khẩu mới được miễn.

PGS.TS. Nguyễn Thanh Phong, cục trưởng Cục An toàn thực phẩm trả lời vướng mắc của doanh nghiệp. Ảnh: Ánh Thúy.

PGS.TS. Nguyễn Thanh Phong, cục trưởng Cục An toàn thực phẩm tư vấn vướng mắc của đơn vị. Ảnh: Ánh Thúy.

Về vấn đề này, bà Lê Nguyễn Việt Hà – Phó trưởng phòng Giám quản hàng hoá xuất – du nhập thương nghiệp, Cục Giám sát điều hành, Tổng cục Hải quan, cho biết chưa nhận được phản chiếu tương tự trong thời kì qua. Bà khẳng định, Tổng cục Hải quan đã rộng rãi hợp lực đến thương chính các tỉnh thành về quy định này.

Chủ tịch Hiệp hội Sữa Việt Nam, ông Trần Quang Trung cho hay, không riêng thương chính Đà Nẵng, mặc cả thương chính Đồng Nai và TP HCM cũng đang tranh chấp về cách hiểu hàng hóa được miễn rà soát. Điều này làm cho nhiều hàng hàng du nhập của đơn vị còn kẹt ngoài cảng, ách tắc hàng từ trước Tết cho tới hiện tại.

Trước quan điểm của các đơn vị, bà Hà hứa hẹn sẽ có văn bản chỉ dẫn, chậm nhất trong thứ Sáu tuần này và san sẻ bản thân lĩnh vực thương chính gặp không ít lúng túng khi triển khai nghị định này. Chẳng hạn, với các hàng hóa đã có giấy thu nhận bản thông báo hàng hóa, giả sử đề xuất xuất trình giấy này thì vô tình phát sinh thêm hồ sơ hành chính. Nhưng giả sử không đề xuất, thì thương chính không chứng minh được hồ sơ đó đã có giấy thu nhận này.

Việc rà soát chuim lĩnh vực an toàn thực phẩm trước đây thực hành dựa trên danh mục, với sự hợp lực của Bộ Y tế, Bộ Công thương, Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông nghiệp. Danh mục này ban hành theo nghị định 38/2012. Nay nghị định 38 đã được thay thế bằng nghị định số 15, thì danh mục này còn hiệu lực hay không, cũng là thắc mắc lớn của lĩnh vực thương chính.

Ban hành ngày 2/2 và có hiệu lực cùng ngày, Nghị định số 15/2018 quy định chi tiết hàng loạt các nội dung liên đới đến điều hành an toàn thực phẩm như hồ sơ thông báo hàng hóa, điều hành nhà nước về an toàn thực phẩm, ghi nhãn, lăng xê, tầm nã xuất nguim do thực phẩm.
Theo các chuim gia, đây là văn bản đánh dấu sự đổi thay basic phương thức điều hành trong lĩnh vực thực phẩm theo hướng chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm và đơn thuần hồ sơ hành chính. Đại diện VCCI thẩm định, nghị định sẽ giảm trên 90% tầm giá hành chính và giúp đơn vị không tốn 10 triệu ngày công, tương đương 3.700 tỷ đồng.

Ánh Thúy