Đại gia Nhật sẽ gặp khó khi chen chân ‘bán xăng’



Liên tục những ngày cách đây không lâu, hình ảnh ông Hiroaki Honjo, Tổng giám đốc Công ty Xăng dầu IQ8 có mặt tại trạm xăng dầu Thăng Long, nhóm mưa hàng tiếng đồng hồ, cúi chào khách vào đổ xăng đã tạo sức lan tỏa mạnh. Sự xuất hiện của tập đoàn bán buôn xăng dầu Nhật với thời trang bán hàng và sự chính xác được nhiều quý khách hàng kỳ vọng sẽ tạo cuộc đời mới trên thị phần bán buôn xăng dầu Việt Nam, tạo ra công ảnh hưởng với những trạm xăng hiện nay.

Ông Hiroaki Honjo cho rằng, việc lấn sân sang lĩnh vực bán buôn xăng dầu sẽ góp phần cung cấp nguồn xăng dầu ổn định cho thị phần Việt Nam, nơi mà nhu cầu dầu khí sẽ tăng trưởng mạnh trong mai sau. Sau trạm xăng trước nhất được mở tại Khu công nghiệp Thăng Long (Hà Nội), doanh nghiệp này sẽ lên chỉ tiêu mở mang màng lưới tại các tỉnh gianh giới miền Bắc và miền Nam.

“Việc có nhiều đại gia năng lượng ngoại ‘nhòm ngó’ vào thị phần bán buôn xăng dầu là hoàn toàn thường ngày. Thị trường càng có sự cạnh tranh bao lăm thì người dùng càng được lợi bấy nhiêu. Các doanh nghiệp nội địa buộc phải chuyển mình”, chuyên gia Ngô Trí Long nhận xét.

dai-gia-nhat-se-gap-kho-khi-chen-chan-ban-xang

Idemitsu Kosan sẽ còn nhiều việc phải làm cho giả thử muốn chen chân giành thị phần trong bán buôn xăng dầu tại Việt Nam.

Trong 15 năm qua, mức tiêu thụ xăng dầu nhìn chung tăng cùng lúc với GDP. Từ 2002-2010, tiêu thụ xăng dầu nhàng nhàng tăng 9% nhờ tăng trưởng kinh tế mạnh và trước đó ở mức phải chăng. Sau đó, tiêu thụ xăng dầu giảm trong 2 năm 2011 và 2012 chính yếu do kinh tế gặp cạnh tranh. Và trong 4 năm cách đây không lâu tiêu thụ xăng dầu đã hồi phục theo đà hồi phục của nền kinh tế.

Theo ước tính của nhiều doanh nghiệp nghiên cứu, mức tiêu thụ xăng dầu của Việt Nam còn có thể tăng mạnh vì hiện vẫn còn phải chăng. Globalpetrolprices cho biết mức tiêu thụ xăng dầu trên đầu người tại Việt Nam là 0,21 lít mỗi ngày, chỉ bằng 67% mức tiêu thụ của các nước hàng xóm như Thái Lan và Indonesia, và chưa đến 20% mức tiêu thụ của Malaysia.

Việc Idemitsu Q8 lấn sân vào phân khúc bán buôn cũng bởi thế được giới chuyên gia nhận xét sẽ mang lại thế thăng bằng, mở ra sự cạnh tranh thực thụ trên thị phần xăng dầu. Tuy nhiên, với quy mô hiện nay của thị phần đã lên tới 14.000 trạm xăng, để chen chân vào miếng bánh thị phần bán buôn xăng dầu với đại gia Nhật sẽ không thuận lợi.

Trong báo cáo phân tách, Công ty chứng khoán Bản Việt (VCSC) cho rằng ngành nghề cung ứng xăng dầu có đặc điểm là giả thử có màng lưới cung ứng rộng lớn hơn thì sẽ có lợi thế, bởi người dùng sẽ có thiên hướng sắm kiếm sự tiện thể lợi, không mua xăng dầu tại 1 trạm nào đó chỉ vì giá phải chăng.

“Vì vậy, cạnh tranh gay gắt trên thị phần này nằm trong khâu sắm kiếm và gia tăng số lượng tổng đại lý và đại lý nhằm mở mang màng lưới cung ứng”, báo cáo của VCSC thẩm định.

Theo ước tính Việt Nam hiện có 14.000 trạm xăng dầu trên cả nước, trong đó 11.000 trạm do đại lý sở hữu – vận hành và khoảng 3.000 trạm do thương nhân cung ứng hoặc tổng đại lý sở hữu trực tiếp.

Trong số này, Petrolimex hiện đang dẫn đầu về quy mô 5.200 trạm, chiếm khoảng 48% tổng thị phần cung ứng, đứng sau là PVOil, Thanh Lễ và Saigon Petro với số trạm xăng tuần tự là 3.000, 1.150 và 1.000 trạm.

Trong bối cảnh Idemitsu mở trạm xăng trước nhất tại Hà Nội, thì các đối thủ chính trong lĩnh vực bán buôn xăng dầu vẫn liên tục đẩy mạnh thị phần xét duyệt việc mở mới trạm xăng trên toàn quốc. Trong 6 tháng 2017, Petrolimex đã mở xấp xỉ 36 trạm xăng thuộc chủa quản trực tiếp, so với đề phòng 100 trạm xăng mới trong năm 2017 của VCSC.

Cũng theo thẩm định của doanh nghiệp chứng khoán này, việc cấp phép cho liên doanh Kuwait Petroleum International (KPI) và Idemitsu Kosan được du nhập, bán buôn và bán buôn nhiên liệu thành phẩm tại Việt Nam có thể là 1 điều chưa có tiền lệ đối với 1 doanh nghiệp hoàn toàn thuộc sở hữu nước ngoài. Tuy nhiên, 1 số doanh nghiệp trong ngành nghề cho biết các đối thủ mới sẽ rất khó có thể thiết lập màng lưới cung ứng.

dai-gia-nhat-se-gap-kho-khi-chen-chan-ban-xang-1

Thị phần các đối thủ trong lĩnh vực cung ứng xăng dầu. Ảnh: VCSC

Một thách thức khác với đại gia của Nhật trên thị phần cung ứng, bán buôn xăng dầu là giá nguyên liệu đầu vào, từ đó ảnh hưởng đến giá vốn hàng bán và ảnh hưởng trực tiếp đến lợi nhuận.

Giá vốn hàng bán trong ngành nghề xăng dầu bao gồm tầm giá du nhập/mua xăng dầu, thuế và tải, thuế du nhập, thuế tiêu thụ đặc thù, thuế VAT, thuế môi trường và đóng góp vào Quỹ bình ổn Giá xăng dầu. Trong số này, thuế và phí chiếm xấp xỉ 50% tổng tầm giá giá vốn.

Là trường hợp đặc thù, lần trước nhất 1 doanh nghiệp nước ngoài được cấp phép tham dự trên thị phần bán buôn xăng dầu, đặc quyền này có được với Idemitsu nhờ doanh nghiệp này sở hữu 35% vốn góp tại Lọc hóa dầu Nghi Sơn (Thanh Hóa) và việc bán buôn xăng dầu sẽ tiêu thụ trực tiếp mặt hàng từ tổ hợp này. Hay kể cách khác, Idemitsu sẽ bị dừng nguồn cung cấp mặt hàng từ Nghi Sơn thay vì rộng rãi nguồn hàng như những thương nhân cung ứng khác.

Như trường hợp của Petrolimex, doanh nghiệp này có thể mua nguyên liệu đầu vào qua 3 kênh khác nhau là Nhà máy lọc dầu Bình Sơn (chiếm 35% tổng sản lượng bán), du nhập xét duyệt cảng Vân Phong (khoảng 25%) và du nhập trực tiếp từ các nước khác như Singapore, Malaysia, Thái Lan… (chiếm 40%).

Thách thức này sẽ làm cho sức ép duy trì lợi nhuận của Idemitsu lớn hơn nhiều so với các đối thủ khác trong nước. Như trường hợp Petrolimex, theo tính toán của VCSC, mức lợi nhuận gộp chỉ khoảng 1.200-1.300 đồng mỗi lít xăng bán ra. Nhưng con số này với Idemitsu có thể sẽ phải chăng hơn nhiều.

Minh Sơn