Cuộc sống của người không làm gì cũng có tiền mỗi tháng



Một tháng ngày 11/2016, Mika Ruusunen (Phần Lan) ra ngoài rà soát hòm thư như thường lệ. “Tôi mở 1 bức ra đọc và chẳng hiểu gì cả. Tôi đã đưa nó cho vợ mình và hỏi cô ấy xem nó là cái gì”, anh nhớ lại.

Đó là ban bố của Chính phủ Phần Lan về việc từ năm sau, anh sẽ được nhận 1 khoản tiền mỗi tháng. Ruusunen nằm trong đội ngũ 2.000 người thất nghiệp được tuyển chọn trùng hợp trên cả nước, tham dự 1 chương trình thử nghiệm về Thu nhập Cơ bản Phổ thông (universal căn bản income).

Trong 2 năm, Ruusunen sẽ nhận 560 euro (khoảng 670 USD) mỗi tháng từ Chính phủ. Khoản này được miễn thuế và anh có toàn quyền dùng.

Mika Ruusunen nằm trong nhóm 2.000 người được chọn thử nghiệm. Ảnh: CNBC

Mika Ruusunen nằm trong đội ngũ 2.000 người được chọn thử nghiệm. Ảnh: CNBC

Mục tiêu của chương trình này là thay thế các khoản trợ cấp hiện giờ và không tốn ngân sách, do bộ máy phúc lợi xã hội Phần Lan rất phức tạp và tốn kém. Chính phủ muốn kiểm nghiệm liệu thu nhập căn bản có phải là biện pháp linh hoạt hơn các chương trình phúc lợi hiện giờ hay không, xét về mặt hỗ trợ người dân và giúp họ có động lực đi khiến cho.

“Chúng tôi giả tỉ rằng chính sách này có thể kích thích người dân xét duyệt nhiều cơ chế khác nhau. Vì thế, chúng tôi muốn kiểm nghiệm việc này có đúng hay không”, Miska Simanainen – nhà nghiên cứu tại Kela – tổ chức Chính phủ giám sát chương trình này cho biết.

Phần Lan chạy thử nghiệm từ ngày 1/1/2017 đến hết năm 2018. Kết quả chính thức chỉ được ban bố sau khi chương trình chấm dứt. Các chuyên gia cho biết họ không sửng sốt khi thấy đất nước vốn lừng danh khoáng đạt về phúc lợi xã hội lại đi đầu trong việc thử nghiệm này.

“Trên thực tại, chúng tôi đã phải luận bàn rất nhiều về vấn đề này, trong vài thập kỷ”, Simanainen cho biết.

Ý tưởng chia tiền phát triển thành đa dạng vài năm vừa qua, nhờ sự ủng hộ công khai từ các tên tuổi lớn tại Thung lũng Silicon, như Elon Musk hay Mark Zuckerberg. Họ cho rằng đây sẽ là bộ đệm vốn đầu tư cho những cần lao có thể bị robot hoặc máy móc thay thế. Nó cũng có thể giúp cần lao tậu khóa huấn luyện cho nghề nghiệp mới, đeo đuổi yêu thích tư nhân hoặc buôn bán riêng, đột nhiên còn gánh nặng vốn đầu tư.

Mục tiêu của Phần Lan là giúp người thất nghiệp có động lực khiến cho việc, khi cung cấp hỗ trợ vốn đầu tư đề cập cả khi họ tậu được việc khiến cho. Các nhà nghiên cứu chọn con số 560 euro mỗi tháng, do nó bằng mức trợ cấp thất nghiệp hiện giờ.

“Ý tưởng của chúng tôi là thử nghiệm liệu nó có thể thay thế các khoản trợ cấp xã hội căn bản hay không, ít ra cũng là trợ cấp thất nghiệp”, Simanainen cho biết.

Mika Ruusunen đã thất nghiệp 16 tháng trước khi đăng ký 1 khóa huấn luyện để khiến cho việc trong lĩnh vực IT. Anh vừa được nhận tập sự tại 1 đơn vị kỹ thuật, thì được báo tham dự thử nghiệm.

Ruusunen giờ đã khiến cho chính thức, nhưng sẽ vẫn nhận tiền mỗi tháng. “Trước khi khiến cho thuê việc hiện giờ, tôi đã nghĩ đến việc mở tổ chức riêng. Thật mừng là giờ tôi vẫn còn tuyển chọn đó”, anh đề cập, “Thu nhập căn bản khuyến khích người ta đi khiến cho, đề cập cả là việc bán thời kì hoặc thu nhập rẻ. Đây là việc có lợi cho gần như các bên”.

Dù vậy, không phải người Phần Lan nào cũng ủng hộ chương trình này, đặc thù giả sử nó khuyến khích người ta chấp nhận việc lương rẻ. “Cái tôi và quý vị hướng tới không phải là tạo ra các công việc thu nhập rẻ, mà là cải thiện giáo dục và kỹ năng của con người”, Antti Jauhiainen – 1 tác giả sách tại đây nhận xét.

Anh ủng hộ chính sách thu nhập căn bản phổ thông. Tuy nhiên, anh cho rằng nó chỉ nên là cái bổ sung, chứ không phải là thay thế cho bộ máy phúc lợi hiện giờ. Jauhiainen huấn luyện rằng khi nhắm vào đội ngũ nhỏ người thất nghiệp, chương trình thử nghiệm “đã tiếp cận sai hướng”.

Ruusunen cũng đồng ý rằng việc thử nghiệm nên mở mang ra ngoài đối tượng thất nghiệp, để đích thực bám sát khái niệm về thu nhập căn bản phổ thông. Anh lạc quan rằng ý tưởng này sẽ có vị trí vượt trội trong mai sau của Phần Lan.

“Tôi cho rằng khoảng 100 năm nữa, người ta sẽ coi thu nhập căn bản là điều thông thường. Tôi rất kiêu hãnh khi Phần Lan là 1 trong những nước thuở sơ khai thử nghiệm nó”, anh đề cập.

Hà Thu (theo CNBC)