Chuyên gia bất động sản: Xin một văn bản xây dựng cũng phải phong bì



Tình trạng xin – cho, phải trả giá thành không chính thức trong lĩnh vực vun đắp được nhiều chuyên gia BĐS nhắc tại Hội nghị dỡ gỡ về cơ chế, chính sách trong 1 số Luật về đầu tư vun đắp căn bản do Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) tổ chức sáng 29/3.

Trong đó, 1 chuyên gia tại hội nghị nhắc, để xin được 1 văn bản phê chuẩn trong lĩnh vực vun đắp thì vẫn còn hiện trạng phải có “phong bì. Thậm chí, vị này cho biết, để được việc còn phải mời cán bộ đi uống bia.

Trong khi đó, ông Vũ Tiến Lộc, Chủ tịch VCCI cũng dẫn kết quả điều tra với hơn 8.000 công ty tư doanh cho thấy vẫn còn hiện trạng công ty vun đắp phải có mối quan hệ với chính quyền mới tiện dụng làm cho ăn.

Ông Lộc cho biết, hiện trạng cán bộ nhà nước ưu tiên các công ty nhà nước, công ty thân quen trong lĩnh vực vun đắp còn cao. “Các công ty vun đắp là những tổ chức phải trả giá thành không chính thức cao nhất so với các lĩnh vực như công nghiệp, nông nghiệp, thương nghiệp, nhà sản xuất”, ông kể.

Doanh nghiệp xây dựng phải trả nhiều chi phí không chính thức hơn so với các ngành khác. Ảnh: Vũ Lê.

Nhiều công ty than phải mất giá thành không chính thức để lặng làm cho ăn. Ảnh minh họa: Vũ Lê.

Sở dĩ giá thành không chính thức xuất hiện, theo các chuyên gia, là do giấy má hành chính của Việt Nam còn rườm rà. Miêu tả 1 cách hình ảnh hơn, ông Nguyễn Quốc Hiệp, Chủ tịch Hiệp hội các nhà thầu vun đắp Việt Nam gọi các giấy má hành chính lĩnh vực vun đắp như “mê hồn trận”.

Theo ông, ở Hà Nội, TP HCM, khi muốn làm cho 1 công trình phải chuẩn bị đến 2-3 năm vì cần xin giấy má từ nhiều sở lĩnh vực, từ vun đắp, quy hoạch kiến trúc, thuế, tài nguyên môi trường…. Một sở lại chia tới 6 cơ quan khác nhau phải xin quan điểm với nhiều giấy má làm cho chủ đầu tư rất không có sinh lực.

“Như vậy bản tính 1 cửa nhưng thành ra phải qua 6 cửa mới khắc phục được công việc. Và thời kì từ 15 ngày trên lý thuyết thành 5-6 tháng là thường nhật, mà đặc thù qua thị xã – thị xã lại xuống phường”, ông Hiệp kể.

Vị này cũng cho rằng đây chính là bởi vì mà nhiều nhà đầu tư nước ngoài luôn xác định thà mua lại công trình (M&A) với giá thành cao hơn nhưng họ không phải làm cho trực tiếp đi vào “mê hồn trận” giấy má của Việt Nam.

Luật liên đới đến lĩnh vực vun đắp, theo các chuyên gia, đang được chủa quản bởi nhiều bộ lĩnh vực. Ví như làm cho 1 công trình phải làm cho giấy má đất đai với Bộ Tài nguyên & Môi trường, liên đới đến vun đắp là Bộ Xây dựng chủa quản, cơ quan cảnh sát chủa quản vấn ngăn ngừa cháy chữa cháy, Bộ Quốc phòng chủa quản vấn đề chiều cao tĩnh không của công trình, Bộ Kế hoạch & Đầu tư chủa quản đấu thầu đầu tư công… Bên cạnh đó, còn hiện trạng thiếu nhất quán giữa các luật, đó là chưa nhắc đến các văn bản dưới luật như Nghị định, thông tư và mỗi địa phương khi thực thi cũng khác nhau.

Bên cạnh đó, với những vướng mắc khác, Chủ tịch Hiệp hội Nhà thầu cũng yêu cầu, để cam đoan sự công bằng, các luật trong lĩnh vực vun đắp tới đây cần bổ sung quy định xử phạt cả người mua nhà giả thiết làm cho sai. Ông cho rằng hiện giờ giả thiết người mua nhà không thực hành đúng quy định thì không bị xử lý.

Theo ông Hiệp, nhiều trường hợp người mua nhà nợ, kể không đúng về chủ đầu tư, khi về ở vi phạm các quy định chung, không phối hợp trong việc vận hành tòa chung cư… Thậm chí, có những tranh chấp trong nhà chung cư mà chưa được luật pháp điều chỉnh, gây cạnh tranh, lúng túng cho chính quyền địa phương mua phương án xử lý.

Ông Trần Chủng, Trưởng ban có bảo đảm, Tổng Hội vun đắp Việt Nam, góp ý rằng việc giám định công trình đầu tư vun đắp căn bản đang rất phức tạp. Ông nhấn mạnh, nhiều chủ thể hiện giờ không hiểu luật pháp, thậm chí có cả cơ quan chức năng. Việc cạnh tranh, phức tạp tạo ra cơ chế xin – cho, bởi vậy cần tránh những quy định chung chung.

TS. Nguyễn Ngọc Long, Phó CEO Hội công nghệ khoa học cầu đường Việt Nam nêu vấn đề việc thanh tra, kết luận thanh tra đang rất chồng chéo, dựa trên hạ tầng pháp lý khác nhau. Ông yêu cầu cần phải hiệp lực việc thanh tra, rà soát để đạt mục đích dự phòng, có chế tài xử phạt khi sai phép chứ không phải để gây sức ép, tránh sự chủ động cho công ty và người dân.

Sau 88 kiến nghị được trình bày tại hội nghị hoặc gửi tới Bộ Xây dựng dưới dạng văn bản, Bộ trưởng Xây dựng Phạm Hồng Hà cho biết sẽ lắng nghe 1 cách cầu thị, khắc phục các vướng mắc từng bước, theo bộ máy và trên ý thức là sửa 1 cách toàn diện.

Ông Phạm Hồng Hà nhấn mạnh, khi mà người chủa quản thường muốn kiểm soát mọi việc thì người dân, công ty – đối tượng bị chủa quản lại luôn muốn được thông thoáng. Do đó, để dung hòa được hai nguyên tố này là không tiện lợi. Tuy nhiên, với lĩnh vực vun đắp, giả thiết xử lý không tốt sẽ gây hậu quả đến của cải, tính mạng, đời sống của người dân. Vì vậy, việc xử lý các kiến nghị sẽ trên tiêu chí cân đối cả tiền kiểm và hậu kiểm.

Bộ Xây dựng sẽ tập kết, xin quan điểm Chính phủ vào ngày 2/4 và trình Quốc hội cho quan điểm lần đầu vào kỳ họp thứ 5.

Nguyễn Hà