Chuyện gì sẽ xảy ra khi Mỹ – Trung đối đầu kinh tế?



Thứ Năm tuần trước, Tổng thống Mỹ – Donald Trump ký biên bản ghi nhớ áp thuế nhập cảng lên số hàng hóa trị giá tới 60 tỷ USD của Trung Quốc. Một ngày sau, thuế nhập cảng với nhôm thép toàn cầu vào Mỹ khởi đầu có hiệu lực. Cùng ngày, Trung Quốc tuyên bố áp thuế nhập cảng với 3 tỷ USD hàng hóa Mỹ.

Nếu mọi chuyện chỉ chấm dứt ở đây, cuộc cãi vã sẽ chẳng thể có tác động hiểm nguy lên toàn cầu. Tuy nhiên, cả người lao động, công ty và người sử dụng đều sẽ cảm nhận được khi mức giá và mức giá tăng lên, dù là trực tiếp hay gián tiếp.

CNN đã thống kê động thái thương nghiệp mới đây giữa hai nước và dự đoán điều gì có thể xảy ra trong mai sau.

Mỹ sẽ đánh vào lĩnh vực khoa học và công nghiệp của Trung Quốc

Chuyện gì sẽ xảy ra khi Mỹ - Trung đối đầu kinh tế?

Mỹ sẽ áp thuế nhập cảng 25% lên thép nhập cảng từ Trung Quốc và 10% lên nhôm nhập cảng. Phần lớn đất nước trên toàn cầu đều phải chịu mức thuế này.

Chính quyền ông Trump cũng sẽ áp 25% thuế nhập cảng lên nhiều hàng hóa hơic của Trung Quốc. Danh sách này chưa được ban bố, nhưng sẽ có khoa học truyền thông, vũ trụ, tin tức và máy móc. Việc này được đưa ra sau 1 cuộc dò xét của Mỹ, kết luận Trung Quốc cố tình phân biệt đối xử với các nhà sản xuất khoa học Mỹ tại nước này.

Đây là những hàng hóa thương nghiệp then chốt của hai nước. Năm ngoái, Mỹ nhập cảng khoảng 150 tỷ USD hàng hóa Trung Quốc thuộc các lĩnh vực trên. Chủ yếu là máy tính và thiết bị bán dẫn, theo dữ liệu của Mỹ và nhà sản xuất nghiên cứu Panjiva thuộc S&P Global Market Intelligence.

Trung Quốc sẽ đánh vào dân cày và vườn nho Mỹ

Chuyện gì sẽ xảy ra khi Mỹ - Trung đối đầu kinh tế? - 1

Thứ Sáu tuần trước, Trung Quốc ban bố sẽ áp thuế nhập cảng lên 128 hàng hóa của Mỹ, nhằm đáp trả việc Mỹ áp thuế nhôm, thép, theo ban bố của Bộ Thương mại Trung Quốc. Thuế này sẽ cốt yếu nhắm vào rượu, trái cây, giết thịt lợn, nhôm tái chế và các loại hạt. Danh sách hồ hết vẫn chưa được ban bố, nhưng nó sẽ có hiệu lực từ ngày 31/3. Các loại thuế sẽ dao động từ 15% đến 25%.

Giá trị số hàng hóa bị tác động chỉ là 3 tỷ USD 1 năm. Đây là con số hơi nhỏ. Nhưng nó chỉ là sự khởi đầu.

Trung Quốc hiện là anh chị em bậc nhất với 300.000 dân cày trồng đậu nành tại Mỹ. Năm ngoái, Trung Quốc mua 61% đậu nành xuất khẩu của Mỹ. Đến nay, họ chưa nhắc đến việc đánh thuế hàng hóa này, nhưng Bộ Ngoại giao Trung Quốc tuần trước đã đề cập tới số liệu trên.

Trung Quốc cũng không cần phải áp thuế nhập cảng lên dân cày Mỹ để trừng trị nước này. Họ đơn thuần chỉ cần tăng khiến cho ăn với Nam Mỹ.

Năm ngoái, đậu nành từ Brazil vào Trung Quốc đã tăng gần 35% so với năm trước đó, khi mà con số này của Mỹ chỉ tăng 2%, theo Panjiva. Brazil bán nhiều đậu nành sang Trung Quốc hơn cả Mỹ. Giới chuyên gia cho biết sự tăng vọt năm ngoái không liên đới đến chính sách thương nghiệp, nhưng nó cho thấy Trung Quốc có chọn lựa hơic để thay thế hàng Mỹ.

Trung Quốc là chủ nợ nước ngoài lớn nhất của Mỹ

Chuyện gì sẽ xảy ra khi Mỹ - Trung đối đầu kinh tế? - 2

Theo Bộ Tài chính Mỹ, Trung Quốc hiện nắm 1.170 tỷ USD trái phiếu chính phủ Mỹ. Con số này thường biến động nhẹ, nhưng đến tháng 1, nó đã xuống đáy nửa năm.

Trung Quốc sẽ chẳng thể bán lượng lớn trái phiếu cùng lúc, vì nó sẽ khiến cho trị giá số trái phiếu còn lại trong danh mục của họ đi xuống. Vấn đề đích thực là: Chuyện gì sẽ xảy ra giả thử Trung Quốc mất hứng và không mua nhiều nợ Mỹ nữa?

Năm nguồn vốn này, Chính phủ Mỹ cần phát hành gần 1.000 tỷ USD trái phiếu để bù đắp thâm hụt ngân sách được dự đoán phình to trong những năm tới do chính sách giảm thuế. Điều này có nghĩa Mỹ cần bán nhiều trái phiếu hơn cho các đất nước, nhà đầu tư nước ngoài, người dân và nhà băng Mỹ. Trái phiếu chính phủ Mỹ được coi là 1 trong những khoản đầu tư an toàn nhất toàn cầu.

Người ta chẳng thể biết chuyện gì sẽ xảy ra giả thử Trung Quốc dừng mua nợ Mỹ, hoặc giảm đáng kể việc mua. Nhưng ít ra thì hiện giờ cũng không phải thời điểm tuyệt vời để Mỹ chọc giận chủ nợ lớn nhất của mình.

Đây liệu có phải là dấu chấm hết cho kỷ nguyên hiện giờ của nền kinh tế toàn cầu?

Câu hỏi này có vẻ trầm trọng, nhưng quan điểm của toàn cầu về thương nghiệp của Mỹ và Trung Quốc đang đảo ngược.

Từ sau Đại chiến Thế giới II, Mỹ vẫn là tấm gương cho thương nghiệp tự do, còn Trung Quốc nổi danh là bảo hộ. Giờ đây, Mỹ muốn đánh thuế lên hàng nhập cảng, còn Trung Quốc – ít ra là từ lời nhắc – lại cho thấy cố gắng chống bảo hộ.

Cả Tổng thống Chile và Colombia đều miêu tả diễn biến này là “toàn cầu lộn ngược”. Các chuyên gia kinh tế về thương nghiệp tự do cho biết Mỹ đang từ bỏ vai trò dẫn dắt thương nghiệp toàn cầu, dù ông Trump cho rằng mình chỉ đang cố giúp người Mỹ hưởng lợi nhiều hơn từ thương nghiệp. Trong khi đó, Trung Quốc lại ngày 1 mở mang hiện diện, biểu lộ qua tham vọng thương nghiệp toàn cầu với sáng kiến “Vành đai và Con đường”.

Liệu ông Trump có khiến cho như đã nhắc?

Dù vậy, phần nhiều những mối đe dọa trên có thể chẳng thành hiện thực. Trump muốn áp thuế nhập cảng lên thép và nhôm của mọi nước vào Mỹ. Các đồng minh và đối tác thương nghiệp bậc nhất của Mỹ đều dọa sẽ trả nủa.

Nhưng sau đó, ông lại miễn thuế cho Mexico, Canada, Liên minh châu Âu, Hàn Quốc, Australia, Brazil và Argentina. Điều này có nghĩa 4 nước xuất khẩu thép, và 4 trên 7 nước xuất khẩu nhôm bậc nhất vào Mỹ đều không bị áp thuế.

Ông cũng liên tục đe dọa phá bỏ Hiệp định Thương mại Tự do Bắc Mỹ (NAFTA). Dù vậy, Đại diện Thương mại Mỹ – Robert Lighthizer mới đây cho biết thương lượng đang có tiến triển.

Các loại thuế nhập cảng của Mỹ với Trung Quốc cũng phải vài tuần nữa mới có hiệu lực. Với chính phủ hiện giờ trong Nhà Trắng, đây là 1 khoảng thời kì rất dài.

Hà Thu(theo CNN)