Các nước quản lý thuê bao viễn thông như thế nào?



Tại 1 số nước như Mỹ, Đức, Nhật, Singapore…, người đăng ký SIM chỉ cần giấy má tuỳ thân do đã có bộ máy cơ sở vật chất dữ liệu tin tức tư nhân điện tử đất nước. Mọi thương lượng đều được kết nối với tin tức ID của công dân, trong đó có nhà sản xuất viễn thông.

Tuy nhiên, không nhiều đất nước có 1 bộ máy dữ liệu tương tự. Biện pháp nhận mặt qua sinh trắc học ngày càng được nhiều giới chức viễn thông chọn dù theo ông Nguyễn Đức Trung, Cục trưởng Cục Viễn thông (Bộ Thông tin & Truyền thông), “chi phí tương đối cao và giấy má còn phức tạp hơn rất nhiều so với việc chụp ảnh”.

Thái Lan yêu cầu người mua SIM phải chụp ảnh hoặc dùng vân tay. Ảnh: The Nation

Thái Lan đề xuất người mua SIM phải chụp ảnh hoặc sử dụng vân tay. Ảnh: The Nation

Tại Thái Lan, từ ngày 15/12/2017, người dân phải đăng ký tin tức khi mua SIM mới, cả trả trước và trả sau, tại các trọng điểm nhà sản xuất và điểm bán sỉ trên khắp cả nước có thiết bị công cụ nhận mặt sinh trắc học.

Vân tay của người mua sẽ phải khớp với dữ liệu trong chứng minh thư và bộ máy dữ liệu công dân của chính phủ. Ngoài vân tay, nhận mặt khuôn mặt cũng có thể thay thế, tùy vào loại thiết bị tại điểm mua SIM. Sau công đoạn nhận mặt, các trọng điểm nhà sản xuất sẽ gửi dữ liệu của người sử dụng về nhà mạng và không giữ lại bất kỳ tin tức nào. Với người nước ngoài, mặt của họ cũng phải khớp với ảnh trên hộ chiếu.

Việc đăng ký tin tức đề xuất khi mua SIM trả trước càng ngày càng nhiều hình thức sau khi được vận dụng tại Brazil, Đức và Thụy Sĩ năm 2003. Nhiều chính phủ cấm các nhà mạng bán hoặc kích hoạt SIM trả trước, trừ phi người mua trình ra giấy má tùy thân và đăng ký SIM bằng tên thật. Người mua được đề xuất đăng ký tin tức với nhà mạng để hạn chế bên thứ ba có được SIM và sử dụng cho mục đích phạm tội.

Theo 1 dò hỏi năm 2013 của Hiệp hội Kiểm soát Lừa đảo Truyền thông (CFCA), hoạt động lường đảo đã làm doanh số toàn cầu lĩnh vực viễn thông thất thoát 46,3 tỷ USD, tăng 15% so với năm 2011. Tội phạm nhằm vào lĩnh vực này, chuẩn y các phương pháp mới, để trộm cắp danh tính, thiết bị và quyền truy tìm cập màng lưới.

Reuters cho biết bộ máy này đã vận dụng tại miền Bắc Thái Lan từ tháng 6, khi những kẻ nổi loạn thường sử dụng SIM trả trước để kích hoạt bom. Dù vậy, trên cả nước, quy định mới nhắm đến việc duy trì an ninh trong nhà sản xuất nhà băng di động nhiều hơn.

Như tại Pakistan, nước nàyđã đề xuất các thuê bao di động chính xác danh tính bằng sinh trắc học, nhằm thu thập cơ sở vật chất dữ liệu đất nước để kềm chế khủng bố. Những kẻ khủng bố được cho là thường sử dụng SIM rác để giao thông với nhau. Gần 27,5 triệu trên 103 triệu SIM kích hoạt sau đó đã bị khóa lại do không đủ tin tức.

Tương tự, tháng 9/2017, Ấn Độ ra quy định buộc người sử dụng di động liên kết SIM với thẻ căn cước Aadhaar (chứa cả các dữ liệu sinh trắc học như vân tay và mống mắt). Quyết định này nhằm ngăn tù nhân, những kẻ lường đảo và khủng bố tiêu sử dụng SIM được đăng ký bởi tên của người thường.

Saudi Arabia vận dụng chính sách này từ năm 2016. Ủy ban Công nghệ Thông tin và Truyền thông nước này đề xuất rất nhiều SIM đang lưu hành phải được kết nối với dữ liệu vân tay lưu tại Trung tâm Thông tin Quốc gia. Đến tháng 7/2017, các thuê bao không đăng ký sẽ bị khóa. Gulf News cho biết mục đích của việc này cũng là ngăn nạn lường đảo.

Quá trình điều hành thuê bao trả trước của Bangladesh cũng vậy. Theo BDNews24, hơn 100 SIM tại đây đã được chính xác bằng đặc điểm sinh trắc học của người sử dụng, tương đương hơn 76% SIM. Dù vậy, nói cả sau hoạt động này, giới chức Bangladesh cho biết nhiều người vẫn sử dụng SIM cho các hoạt động không đươc pháp luật cho phép. Vì thế, năm 2016, họ phải bổ sung quy định ngừng mỗi người chỉ được đăng ký tối đa 5 SIM, thay vì 20 như trước đây.

Nigeria thì vận dụng cả bộ máy chụp ảnh và quét vân tay để đăng ký SIM. Quá trình này được Quốc hội chuẩn y năm 2011 và hoàn thành năm 2013. Đến 2015, chiến dịch tương tự lại được triển khai. Việc này nhằm tạo ra cơ sở vật chất dữ liệu chính xác để theo dõi việc tiêu sử dụng SIM, chống lường đảo và ngăn chặn tù nhân sử dụng SIM kích hoạt trước.

Ngày càng nhiều quốc gia muốn quản lý SIM trả trước. Ảnh: New Straits Times

Ngày càng nhiều đất nước muốn điều hành SIM trả trước. Ảnh: New Straits Times

Sau công đoạn đầu có phần lỏng lẻo, cũng như Việt Nam, nhiều đất nước đã khởi đầu siết chặt khâu điều hành SIM.Ông Lê Đăng Dũng, Phó tổng giám đốc Phụ trách mảng thúc đẩy đầu tư nước ngoài của Tập đoàn Viễn thông Quân nhóm (Viettel) cho biết,Tanzania – đất nước mà Viettel đã hoạt động buôn bán được 3 năm nay, người dân cũng phải lấy dấu vân tay khi đăng ký thuê bao, chưa nói những tin tức tương đốic cũng rất chặt chẽ, phải cam kết sự chính xác.

Peru, người sử dụng phải cung cấp tin tức tư nhân và ảnh khi đăng ký thuê bao. Tuy nhiên, tại đất nước này, bộ máy cơ sở vật chất dữ liệu đất nước về cư dân tương đối đồng bộ và được điều hành theo mã số định danh. Do đó, khi người sử dụng đăng ký tin tức thì nhà mạng sẽ phải kết nối mua dữ liệu của cơ quan điều hành để chính xác tin tức tư nhân của chủ thuê bao nên không có chuyện làm giả được giấy má.

Thông tin của các chủ thuê bao được điều hành theo 2 tầng, 1 tầng nhà mạng và 1 tầng cơ quan điều hành. Cơ quan nhà nước cũng định kỳ rà soát dữ liệu do các nhà mạng cập nhật lên. Nếu tổ chức đưa tin tức sai hoặc thiếu sẽ bị phạt rất nặng, theo ông Dũng, có thể lên tới cả triệu USD.

Trong khi đó, tại Mexico, quy định đăng ký tin tức đề xuất với SIM (RENAUT) được vận dụng từ năm 2010, nhưng đã phải dừng lại năm 2012. Nguyên nhân là nỗi lo về an toàn dữ liệu tư nhân và nhiều người khó đăng ký do thiếu giấy má tùy thân. Từ năm 2014, nước này chuyển sang các quy định với nhà mạng để khắc phục vấn đề lường đảo, như điều hành danh sách thiết bị mất trộm hay điều hành mã số IMEI đặc trưng của mỗi dế yêu.

Ecuador cũng tập hợp vào việc đăng ký IMEI. Nhà mạng sẽ phải lưu trữ mã số này với từng SIM của người sử dụng. Vì thế, mỗi khi người sử dụng mua SIM, nhà mạng sẽ có số liệu của cả số IMEI và SIM.

Hà Thu – Nguyễn Hà