Các Bộ đồng loạt phản đối áp thuế tiêu thụ đặc biệt nước ngọt



Góp quan niệm về buộc phải đánh thuế với hàng hóa nước ngọt gần đây, các Bộ, lĩnh vực, hiệp hội và chuyên gia 1 lần nữa phân trần quan niệm chưa đồng thuận.

Trong văn bản gửi Bộ Tài chính góp ý việc sửa đổi, bổ sung 5 Luật thuế, Bộ Công Thương cho rằng, nguyên nhân cơ cỗ áo chính đưa ra bổ sung nước ngọt vào danh sách hàng hoá chịu thuế tiêu thụ đặc thù “do hàng hóa này chứa tuyến phố, ảnh hưởng tới sức khoẻ là chưa thuyết phục”.

Ngoài ra, những hàng hóa Bộ Tài chính liệt kê được coi là nước ngọt, như trà, cà phê không tuyến phố… là nước ngọt và đưa vào diện đánh thuế lại “không hợp lực với nguyên nhân Bộ đưa ra”. Cơ quan này buộc phải Bộ Tài chính cần có giải trình rõ hơn sự thiết yếu đưa nước ngọt vào danh mục hàng hoá chịu thuế tiêu thụ đặc thù, cũng như nguyên nhân thiết yếu để giảm thiểu hàng hóa này.

Nhiều ý kiến trái chiều về việc Bộ Tài chính đề xuất đánh thuế tiêu thụ đặc biệt với mặt hàng nước ngọt.

Nhiều quan niệm trái chiều về việc Bộ Tài chính buộc phải đánh thuế tiêu thụ đặc thù với hàng hóa nước ngọt.

Bộ Nông nghiệp & Phát triển nông thôn cũng tỏ ý không đồng tình. Bộ này cho rằng, chưa có nghiên cứu nào về việc lạm dụng đồ uống có tuyến phố (trà, cà phê uống liền) dẫn tới thừa cân, béo phì, bệnh tim mạch và tiểu tuyến phố ở Việt Nam, nhất là ở trẻ em. Trong bối cảnh khuyến khích lĩnh vực công nghiệp chế biến nông phẩm, Bộ Nông nghiệp buộc phải ngoài xác định rõ khái nhiệm “đồ uống có tuyến phố” để đưa ra đối tượng đánh thuế thích hợp, không nên đưa trà, cà phê uống liền vào danh mục chịu thuế suất này.

Còn Bộ Kế hoạch & Đầu tư thì buộc phải Bộ Tài chính nghiên cứu giám định ảnh hưởng của chính sách đối với lĩnh vực công nghiệp đồ uống, thu ngân sách Nhà nước và các nguyên tố khác như cần lao, việc làm, cung ứng nguyên liệu nhất là nguyên liệu chè, cà phê, mía tuyến phố…

Trong công văn gửi Bộ Tài chính, Hiệp hội Chè Việt Nam nêu quan niệm, việc ứng dụng thuế tiêu thụ đặc thù lên các hàng hóa trà uống liền được đóng gói trên các dây chuyền phân phối công nghiệp là “đi trái lại với tiêu chí tăng trưởng hàng hóa có trị giá gia tăng”.

“Việc áp thuế tiêu thụ đặc thù có thể lợi cho ngân sách trong ngắn hạn nhưng về dài hạn lại làm giảm tính khó khăn cho hàng hóa chè, ảnh hưởng trực tiếp tới hoạt động của đơn vị, gián tiếp giảm đóng thuế thu nhập đơn vị”, Hiệp hội Chè giám định. Do đó, hiệp hội này kiến nghị không đưa các hàng hóa trà uống liền vào diện chịu thuế tiêu thụ đặc thù, nhằm khuyến khích người trồng chè, đơn vị lĩnh vực chè tăng trưởng.

Cũng góp ý vào việc bổ sung nước ngọt vào diện chịu thuế tiêu thụ đặc thù, Phó giáo sư, Tiến sĩ Ngô Trí Long không đồng tình. Ông cho rằng, giả thiết buộc những hàng hóa như trà, cà phê uống liền… vào diện chịu thuế sẽ triệt tiêu việc tăng tiến quan hệ lâu dài của đơn vị.

Doanh nghiệp đầu tư khoa học dây chuyền đóng gói, phân phối các hàng hóa cà phê đều phải bỏ ra tầm giá rất lớn. Nếu đánh thuế tiêu thụ đặc thù lên các hàng hóa này sẽ không khuyến khích họ đầu tư vào chế biến sâu, phân phối ra những hàng hóa có trị giá gia tăng. Khi thị phần hàng hóa trị giá gia tăng gặp khó thì chẳng khác nào làm thu hẹp đầu ra của dân cày”, ông Long nhắc.

Trái với lập luận của Bộ Tài chính việc thu thuế sẽ góp phần tăng thu ngân sách, ông Long cứ liệu việc thu thuế nước ngọt tại Anh từ đầu năm 2018 sẽ làm đất nước này mất đi 5.624 việc làm, tương đương với hơn 90 triệu bảng tiền lương; làm giảm ngân sách nước này khoảng 17 triệu Bảng.

Ông cũng góp ý, phương án đánh thuế 10% dựa trên tỷ lệ % giá tiền của hàng hóa cũng chưa thuyết phục, không tạo động lực cho các nhà phân phối giảm lượng tuyến phố trong hàng hóa. Ông Long phân tách, với phương án đánh thuế bây giờ, 1 lít nước tiểu khát A có 16g tuyến phố và 1 lít nước tiểu khát B có 4g tuyến phố có giá tiền như nhau (ví dụ 20.000 đồng) sẽ chịu cùng 1 mức thuế tiêu thụ đặc thù giống nhau (2.000 đồng). Trong khi đó, người sử dụng sẽ tiếp thu nhiều năng lượng hơn gấp 4 lần từ nước tiểu khát A so với khi uống loại nước tiểu khát B.

Vì lẽ đó, vị chuyên gia này buộc phải, giả thiết áp thuế thì phương án tính thuế nên dựa vào lượng tuyến phố trong hàng hóa và trên quy luật hàng hóa có lượng tuyến phố càng nhiều sẽ bị áp thuế cao.

Trước những góp ý chưa đồng thuận của các Bộ, lĩnh vực đối với đánh thuế lên hàng hóa nước ngọt, Bộ Tài chính dẫn lại báo cáo của Tổ chức Y tế thế giới (WHO) cho rằng, việc lạm dụng các đồ uống có tuyến phố sẽ ảnh hưởng không tốt tới sức khoẻ. Cũng theo đơn vị này, bây giờ có khoảng 40 nước đang ứng dụng thuế tiêu thụ đặc thù nước ngọt. T

“Tại Thư của Tổ chức Y tế Thế giới gửi Bộ Tài chính ngày 08/09/2017 về khuyến nghị đánh thuế nước ngọt, Tổ chức Y tế thế giới đã đồng tình và giám định cao buộc phải ứng dụng thuế đặc thù với nước ngọt để tăng giá các loại nước tiểu khát này và khuyến nghị Việt Nam nên tăng thuế sao cho có thể đạt được sự tăng giá tiền ở mức 20%”, giải trình của Bộ Tài chính nêu.

Cơ quan này cũng cho hay, hiện 3 nước ASEAN cũng coi xét áp thuế tiêu thụ đặc thù với nước ngọt là Myanmar (dự kiến thu thuế 5%), Philippines (dự kiến thu 10 peso mỗi lít), Indonesia (dự kiến thu 3.000 rupiah 1 lít). Còn tại châu Âu, mỗi lít nước ngọt ở Pháp bị áp thuế tuyệt đối 0,72 euro, ở Phần Lan thu 0,075 euro, Hungary là 0,04 euro 1 chai hoặc 1 lon nước…

Anh Minh