Bộ trưởng Nông nghiệp lo ngành điều tụt hậu



“Sau 28 năm, tôi và mọi người đã vun đắp được 1 ngành nghề kinh tế điều. Giá trị xuất khẩu đạt gần 3 tỷ USD năm 2016. Cây điều đã mang lại cuộc sống 1 phòng ban người dân, đặc trưng những vùng cạnh tranh, miền núi. Tuy nhiên, tôi và mọi người đang phải đối mặt với nhiều thách thức, đe doạ tới ngành nghề hạt điều”, Bộ trưởng Nông nghiệp – Nguyễn Xuân Cường phát biểu mở màn Hội nghị “Phát triển ngành nghề điều lâu dài gắn với chuỗi trị giá toàn cầu” sáng 30/9.

bo-truong-nong-nghiep-lo-nganh-dieu-tut-hau

Bộ trưởng Nông Nghiệp Nguyễn Xuân Cường cho biết ngành nghề điều Việt Nam đang phụ thuộc nhiều vào nguồn nguyên liệu nhập cảng. Ảnh: Anh Tú.

Hiện ngành nghề hàng xuất khẩu chủ lực của Việt Nam chưa phát huy hết tiềm năng, đối mặt với những cạnh tranh như: hiệu quả cung cấp rẻ, trị giá gia tăng không cao, nhiều diện tích canh tác bị thoái hoá hoặc chuyển đổi sang cây trồng khác…

Bộ trưởng cho hay, trong 10 năm mới đây, diện tích canh tác, năng suất điều đều suy giảm. Việt Nam cung cấp trên 50% điều thô chế biến nhưng hiện phụ thuộc hơn 60% vào nguồn nguyên liệu nhập cảng. Việt Nam có thể chủ động cung cấp ở quy mô nhỏ, nhưng lên quy mô lớn chỉ tự chủ được 30%.

“Phải chăng cây điều, ngành nghề điều không còn quyến rũ, hay tôi và mọi người không biết cách làm cho nó quyến rũ? Nếu Chính phủ, đơn vị, người dân không cùng nhau vào cuộc, cây điều, ngành nghề điều sẽ đi xuống”, ông Cường nhấn mạnh.

“Để dỡ gỡ những cạnh tranh trên, tôi và mọi người cần phải tập hợp khắc phục hai khâu là đầu vào nguyên liệu và đầu ra hàng hóa”, CEO Nguyễn Khắc Hải của PAN Group cho biết.

PAN Group cho biết sẽ cùng dân cày tái canh cây điều theo phương án “vết dầu loang, cuốn chiếu”, với mô phỏng “4 nhà”, bao gồm: đơn vị, người dân cày, nhà kỹ thuật và cơ quan chủa quản. Mô hình này nhằm tăng tiến năng suất, tăng thu nhập cho dân cày và lớn mạnh 1 vùng nguyên liệu gắn với chuỗi trị giá toàn cầu.

Theo đó, đơn vị này sẽ hỗ trợ dân cày về vốn, giống, khoa học… và cùng các hợp tác xã giám sát, cam kết chất đầu ra, giúp thu mua nguyên liệu. Bên cạnh đó, PAN cũng liên kết với chính quyền địa phương để đơn vị cung cấp, cộng tác cùng các nhà kỹ thuật, viện nghiên cứu lựa chọn giống, vận dụng kỹ thuật kỹ thuật vào canh tác.

Ông Hải cho biết, mô phỏng “4 nhà” sẽ được chính thức thử nghiệm tại tỉnh Bình Phước từ cuối năm nay. Thông qua các đối tác quốc tế như World Bank, IFC, PAN đang mua kiếm thêm nguồn vốn hỗ trợ người dân tái canh.

“Người dân cày không bao giờ sợ bị mất việc. Vì đơn vị xác định làm cho nông nghiệp cấp thiết nhất là nhân công, từ nhân sự đắt tiền cho tới người dân cày. Chúng tôi ý kiến không tách dân cày ra khỏi đất của họ”, Ông Nguyễn Duy Hưng – Chủ tịch PAN Group san sẻ.

Bên cạnh đó, ông Huỳnh Anh Minh – Phó CEO UBND tỉnh Bình Phước cũng ý nguyện được các nhà kỹ thuật hỗ trợ sau vụ mùa chua xót năm 2017. Theo ông Minh, “thủ phủ điều” Việt Nam giảm 50% năng suất vì mưa trái mùa và dịch bệnh làm dân cày nghèo điêu đứng.

Hội nghị “Phát triển ngành nghề điều lâu dài gắn với chuỗi trị giá toàn cầu” được đơn vị nhằm đề nghị các biện pháp giúp điều giữ vững vị trí là 1 trong những ngành nghề hàng xuất khẩu chủ lực, đạt chỉ tiêu xuất khẩu 3 tỷ USD vào năm 2020.

Anh Tú