Bộ Tài chính lo ngại về rủi ro nợ công



Tại cuộc họp báo chiều ngày 25/5, đại diện Bộ Tài chính cho biết căn bản đồng tình với nhận định của WB về việc nợ công có xu thế tăng cao trong 1 số năm vừa qua, đặc trưng là thời kỳ 2011 – 2015. Nợ công tăng nhanh trong thời kỳ này, chính yếu là do bội chi ngân sách Nhà nước còn cao. Trong khi đó Chính phủ vẫn phải huy động vốn trái phiếu cho các công trình, công trình trung tâm.

Trước đó, 1 báo cáo thẩm định tiêu pha công của Việt Nam do Ngân hàng toàn cầu (WB) thông báo cuối năm 2017 đã chỉ ra, chi ngân sách đang tiếp diễn tăng cao. Trong đó chi thường xuyên chiếm tỷ trọng càng ngày càng lớn (70% tổng chi ngân sách hàng năm, thậm chí có năm lớn hơn). Cùng với chi nuôi bộ máy, chi trả nợ cũng càng ngày càng tăng và trở thành gánh nặng lớn.

Bên cạnh đó, nợ công, nợ Chính phủ, nợ nước ngoài của Việt Nam tiếp diễn tăng lên. Dù Chính phủ vẫn xin hứa trả nợ nhưng hệ số trả tiền trả nợ tương đối cao. Mặt tương đốic, lãi suất vay ưu đãi từ các nhà tài trợ nước ngoài tăng lên khiến cho tăng tầm giá huy động vốn và trách nhiệm trả nợ. Đại diện WB cho rằng, giả sử xu thế này vẫn tiếp diễn, Việt Nam sẽ phải đối mặt với những quan ngại nguy hiểm về vững bền tài khóa.

Bộ Tài chính cho rằng nếu nợ công tiếp tục tăng trong những năm vừa qua thì có thể Việt Nam phải đối mặt với những rủi ro về tính bền vững nợ. Ảnh: Anh Quân

Bộ Tài chính cho rằng giả sử nợ công tiếp diễn tăng trong những năm vừa qua thì có thể Việt Nam phải đối mặt với những rủi ro về tính vững bền nợ.

Trong buổi họp báo, Bộ Tài chính thừa nhận, giả sử nợ công tiếp diễn tăng như 1 số năm qua thì có thể Việt Nam phải đối mặt với những rủi ro về tính vững bền nợ.

Từ năm 2016, cơ quan này đã thẩm định tổng thể về tái cơ cấu ngân sách nhà nước, từ đó báo cáo Chính phủ trình Quốc hội ban hành Nghị quyết về cơ cấu lại ngân sách nhà nước, điều hành nợ công đến năm 2020. Chính phủ, Bộ Tài chính cũng đã ban hành chiến lược hành động cụ thể để triển khai.

Bộ Tài chính cũng giải thích, trong điều kiện còn thâm hụt ngân sách, tất nhiên nợ của Chính phủ sẽ tiếp diễn tăng về trị giá tuyệt đối. Nghĩa vụ trả nợ gốc thành ra cũng tăng lên. Mặt tương đốic, trong thời kỳ 2011-2014, thị phần trái phiếu trong nước còn chưa tăng trưởng, thanh khoản thị phần chưa cao nên Chính phủ phải huy động trái phiếu kỳ hạn ngắn, lãi suất cao dẫn đến sức ép trả nợ lớn.

Theo cơ quan này, thời kì vừa qua, Chính phủ đã thành công trong việc giảm tốc độ tăng nợ công, kiểm soát và giảm dần bội chi ngân sách. Tỷ lệ nợ công trên GDP tính đến cuối năm 2017 đã giảm. Dư nợ công đến năm 2017 ở mức 61,4% GDP (năm 2016 là 63,8%), nợ Chính phủ ở mức 51,8% GDP (năm 2016 là 52,8%), trong ngừng được Quốc hội cho phép.

Nợ được Chính phủ bảo lãnh cũng đã giảm, hiện bằng khoảng 9% GDP từ mức khoảng gần 12% trong 1 số năm qua.

Để kiểm soát hiện trạng này, tới đây, Bộ Tài chính cho biết đầu tư từ nguồn vốn vay công chỉ tập hợp cho các công trình cần thiết, kiểm soát tốc độ gia tăng dư nợ công rẻ hơn tốc độ tăng trưởng kinh tế và tỷ lệ trượt giá. Việc giải ngân vốn vay ODA, vay ưu đãi chỉ ngừng trong chiến lược đầu tư công trung hạn. Hiện hạn mức được Quốc hội quy định không quá 300.000 tỷ đồng thời kỳ 2016-2020.

Nguyễn Hà