Bê bối dữ liệu đẩy Facebook lún sâu trong khủng hoảng



Facebook đang đối mặt cuộc khủng hoảng mà CNBC gọi là “1 phép thử lớn chưa từng có” liên đới tới dữ liệu người sử dụng. Facebook đã để Công ty tróc nãền thông Cambridge Analytica tiếp cận trái phép dữ liệu của 50 triệu người sử dụng Mỹ trong chiến dịch bầu cử tổng thống năm 2016.

Điều đáng báo động nhất trong vụ bê bối liên đới đến Cambridge Analytica là đơn vị tróc nãền thông này không vi phạm quy định nào cả. Mọi việc xảy ra đều phù hợp với chính sách của Facebook.

Facebook đang gặp rắc rối vì scandal liên quan đến dữ liệu người dùng. Ảnh: AFP.

Facebook đang gặp rối rắm vì scandal liên đới đến dữ liệu người sử dụng. Ảnh: AFP.

Vụ bê bối này khiến nổi lên 1 vấn đề trong cách buôn bán khai thác dữ liệu người sử dụng của Facebook. Doanh nghiệp này kiếm tiền bằng cách thu thập dữ liệu của người sử dụng và bán chúng lại cho các nhà lớn mạnh áp dụng, lăng xê. Vì vậy, người sử dụng hầu như chẳng thể ngăn chặn dữ liệu tư nhân được mua bán cho bên thứ ba và cũng không xác định được mục đích sử dụng của họ là gì.

Aleksandr Kogan – Giáo sư Đại học Cambridge tróc nã cập dữ liệu của hơn 50 triệu người sử dụng Facebook bằng cách tạo ra 1 cuộc điều tra được thực hành bởi 270.000 người. Facebook đã cung cấp cho Kogan dữ liệu của bất kỳ ai tham dự điều tra, cũng như dữ liệu của bạn bè họ. Trong 1 thông báo, Facebook cho biết: “Kogan tiếp cận các dữ liệu này 1 cách hợp pháp và phê chuẩn các kênh phù hợp được điều hành bởi các nhà lớn mạnh trên Facebook thời điểm đó”.

Kogan chỉ vi phạm chính sách của Facebook khi bán dữ liệu người sử dụng cho bên thứ ba, bao gồm Cambridge Analytica – đơn vị nghiên cứu dữ liệu do cựu trợ lý của Tổng thống Trump –Steve Bannon và nhà tài trợ Robert Mercer vận hành.

Tuy nhiên, ngay cả Facebook cũng thừa nhận với CNN rằng chẳng thể giám sát các nhà lớn mạnh và lăng xê sử dụng dữ liệu người sử dụng. Điều này giống như việc bạn bán thuốc lá cho ai đó và nhắc không được đưa nó cho bạn của họ.

Sự ngừng trong năng lực giám sát dữ liệu của Facebook càng được biểu hiện rõ trong việc Giáo sư Kogan bán dữ liệu cho bên thứ ba. Facebook cho biết, phát hiện ra vi phạm này từ năm 2015. Sau đó, hồ hết các bên đều khẳng định dữ liệu đã bị hủy. Tuy nhiên, chỉ vài ngày trước, Facebook lại thông báo “không phải hầu hết dữ liệu đã được xóa bỏ”.

“Bảo vệ nguồn tin người sử dụng là trọng tâm của mọi việc chúng tôi khiến”, Paul Grewal đại diện pháp lý của Facebook cho hay. Đây nhường như là 1 lời gượng nhẹ khó để công chúng hài lòng về việc Facebook đang buôn bán bằng cách cung cấp nguồn tin người sử dụng cho các bên khác mà không rõ mục đích sử dụng cuối cùng.

Mark Zuckberg mất 5 tỷ USD sau phiên giao dịch hôm qua vì bê bối của Facebook. Ảnh: Time.

Mark Zuckerberg mất 5 tỷ USD sau phiên đàm phán bữa qua vì bê bối của Facebook. Ảnh: Time.

Facebook cho biết họ giúp người sử dụng điều hành tốt hơn nguồn tin tư nhân đã san sẻ với các nhà lớn mạnh áp dụng và lăng xê từ năm 2014. Tuy nhiên, các giải pháp này cũng chẳng thể cam đoan rằng 1 số người vẫn có thể sử dụng dữ liệu Facebook và bán nó cho bên thứ ba.

Trong khi đó, tại Quốc hội Mỹ, cuộc đàm đạo của cơ quan điều hành đang nóng hơn. Các nhà lập pháp đang sắm kiếm giải pháp điều hành mạnh mẽ hơn họ từng khiến khi phát hiện Nga có can thiệp đến kết quả cuộc bầu cử năm 2016, 1 nguồn tin từ Quốc hội san sẻ với CNN.

Thượng nghị sỹ Amy Klobuchar đã kêu gọi Zuckerberg xuất hiện trước Ủy ban Tư pháp Thượng viện để giải trình về việc Facebook để lộ nguồn tin 50 triệu người sử dụng Mỹ khiến tiêu chí cho các lăng xê chính trị và vận động cử tri.

Tuy nhiên, Zuckerberg và ban lãnh đạo Facebook vẫn chưa có động thái nào. Họ để lại nhiệm vụ phát ngôn cho Grewal – 1 trạng sư. Không ai đưa ra lời huấn luyện đa số vì sao Facebook không thông báo vi phạm của Kogan từ lúc doanh nghiệp này phát hiện năm 2015.

“Chúng tôi đang rà soát toàn diện cả ở bên trong và bên ngoài để xác định tính chính xác của nguồn tin các dữ liệu Facebook vẫn chưa bị xóa. Chúng tôi cam đoan thực hành mạnh mẽ các chính sách che chở nguồn tin người sử dụng”, Grewal nhắc.

Scandal trên đến vào thời điểm Facebook đang phải đối mặt với hàng loạt nghi vấn về sức quyến rũ của nền móng này, ít nhất là tại Mỹ. Số người sử dụng thường ngày tại Mỹ đạt khoảng 184 triệu – mức sụt giảm so với quý trước. eMarketer ước tính Facebook mất 2,8 triệu người sử dụng dưới 25 tuổi năm ngoái và giảm thêm 2 triệu người năm nay.

Vụ bê bối liên đới đến Cambridge Analytica có thể đẩy nhanh tốc độ chán Facebook của người sử dụng. Mạng xã hội ngày 1 dễ bị thao túng bởi các doanh nghiệp chính trị, chính phủ… Cuối cùng, thủ phạm trong vụ bê bối để lộ nguồn tin này trong mắt công chúng Mỹ không phải Cambridge Analytica hay Nga mà chính là Facebook.

Anh Tú(theo CNN)