Bà Phạm Chi Lan: Tăng thuế với xăng, môi trường phải cải thiện



Đề xuất tăng thuế môi trường với xăng lên 4.000 đồng 1 lít của Bộ Tài chính tiếp diễn là chủ đề được nhiều chuim gia bàn thảo tại các hội thảo cách đây không lâu.

Chuim gia Phạm Chi Lan nêu ra 1 loạt những nghi vấn khi lĩnh vực thuế không giải trình được hiệu quả môi trường của việc tăng thuế này ra sao, ai tiêu dùng và đo lường thế nào… “Tăng thuế môi trường trên xăng dầu phải chứng minh rõ môi trường được cải thiện chứ hiện giờ rất tù mù. Liệu có phải do ngân sách ‘bí’ cần tăng thu thêm? Nhà chức trách phải khiến cho cho rõ thì người dân mới im tâm được”, bà Lan đặt nghi vấn.

Chuyên gia kinh tế Phạm Chi Lan.

Chuim gia kinh tế Phạm Chi Lan.

Vị chuim gia này cũng nêu vấn đề về lợi ích đưa có quy định tăng thuế. “Nhóm tổ chức buôn bán xăng dầu vẫn có lời từ khoản tăng thêm, điều đó có chính đáng hay không. Cái khổ của tôi và quý khách hàng lâu nay là thiếu sáng tỏ, không thuyết phục trong tiêu pha“, bà Lan kể.

Chuim gia Phạm Chi Lan nhấn mạnh điều cần hơn hiện giờ là phải giảm chi thường xuim, giảm biên chế và đo lường hiệu quả cán bộ, những điều mà theo bà được kể nhiều nhưng kết quả chưa mong chờ.

“Chừng nào ghế ngồi trong cơ quan nhà nước còn gắn liền với tiền, quyền lực thì những đề nghị tăng thuế sẽ bị bức xúc. Người dân sẽ nghĩ ngay số tiền đó để tiêu pha cho hệ thống, họ sẽ không hài lòng sự nương tay của chính quyền và đẩy gánh nặng về phía mình”, bà kể.

Đồng tình, Tiến sĩ Nguyễn Đức Thành – Giám đốc Viện Nghiên cứu kinh tế và chính sách (VEPR) phân tách, hiện các nguồn thu thuế “truyền thống” đang càng ngày càng co hẹp. Ông đơn cử, thu từ dầu thô chiếm tỷ trọng càng ngày càng nhỏ trong dự toán ngân sách Nhà nước khi Chính phủ có chủ trương giảm phụ thuộc vào tài nguim, khoáng sản. Thuế thu từ xuất nhập cảng cũng giảm trong bối cảnh Việt Nam hội nhập sâu rộng, ký các Hiệp định thương nghiệp tự do (FTA), hay Hiệp định Đối tác toàn diện và tiến bộ xuim Thái Bình Dương (CPTPP)… Để bù đắp thiếu hụt ngân sách buộc nhà chức trách phải tăng thu thuế nội địa, trong đó có thuế môi trường, thuế VAT…

Về phía Bộ Tài chính, cơ quan này cho hay đã tính toán mọi ảnh hưởng của việc tăng thuế môi trường với xăng, dầu. Bà Vũ Thị Mai – Thứ trưởng Bộ Tài chính cho biết, với phương án tăng như dự thảo và có hiệu lực từ 1/7, dự định CPI tháng 7 sẽ tăng thêm 0,27-0,29% và cả năm là 0,11-0,15%. Ngân sách dự định tăng thu trên 15.000 tỷ đồng từ việc tăng thuế này.

Trước đề nghị cần có lịch trình tăng mức thuế che chở môi trường đến năm 2020 để thích hợp với nền kinh tế và sức mua của người dân, Bộ Tài chính cho rằng, đề nghị điều chỉnh mức thuế đối với từng mặt hàng chịu thuế là “đảm bảo trong khung” và “thích hợp với các quy tắc quy định”.

Tuy nhiên, theo ông Nguyễn Đức Thành, biện pháp này chỉ mang tính giải quyết trước mắt, về lâu dài sẽ khiến cho tăng giá tiền cung cấp, buôn bán và hạ tầng thuế này có công bằng không cũng là điều cần bàn.

Anh Minh