Ba ‘di sản’ khiến ông Đinh La Thăng vào vòng lao lý



Ngày 8/12, ông Đinh La Thăng- nguyên Chủ tịch hội đồng người tham dự Tập đoàn Dầu khí Việt Nam (PVN), Phó trưởng Ban Kinh tế Trung ương, nguyên ủy viên Bộ Chính trị đã bị Cơ quan Cảnh sát thăm dò (Bộ Công an) khởi tố bị can, tạm thời giam. Cùng ngày, ông Thăng bị Bộ Chính trị đình chỉ sinh hoạt Đảng, sinh hoạt cấp ủy (gồm cả sinh hoạt Ban chấp hành Trung ương).

Cùng tội danh với ông Đinh La Thăng, cơ quan thăm dò cũng khởi tố, bắt tạm thời giam ông Nguyễn Quốc Khánh – cựu Chủ tịch PVN.

Bộ Công an cho hay ông Đinh La Thăng liên đới đến hai vụ án kinh tế nguy hiểm mà cơ quan này đang mở mang thăm dò. Đó là vụ án cố ý làm cho trái quy định Nhà nước về chủa quản kinh tế gây hậu quả nguy hiểm, lạm dụng chức phận, quyền hạn cướp đoạt của nả, gây thiệt hại 800 tỷ đồng trong việc góp vốn của PVN vào Ngân hàng thương nghiệp cổ phần Đại Dương (OceanBank) và vụ án cố ý làm cho trái quy định Nhà nước về chủa quản kinh tế gây hậu quả nguy hiểm, tham ô của nả xảy ra tại Tổng đơn vị Xây lắp dầu khí (PVC) liên đới công trình Nhiệt điện Thái Bình 2.

Do đó, ông Đinh La Thăng bị Cơ quan Cảnh sát, an ninh thăm dò (Bộ Công an) khởi tố về tội Cố ý làm cho trái quy định của Nhà nước về chủa quản kinh tế gây hậu quả nguy hiểm, theo Điều 165 Bộ luật Hình sự.

‘Mất trắng’ 800 tỷ đồng tại OceanBank

Giai đoạn 2008 – 2010 PVN đã góp nhómng cộng 800 tỷ đồng vào Ngân hàng thương nghiệp cổ phần Đại Dương (OceanBank), tương đương 20% vốn điều lệ nhà băng này và được chia làm cho 3 đợt. .

Theo cơ quan thăm dò việc PVN góp tới 20% vốn tại OceanBank là trái quy định tại Luật các công ty nguồn đầu tư 2010, quy định 1 cổ đông là công ty không được sở hữu vượt quá 15% vốn điều lệ của 1 công ty nguồn đầu tư. Mặt khác việc góp 20% vốn kể trên đã được kiến nghị tại Kết luận thanh tra ngày 27/12/2012 của cơ quan thanh tra, giám sát nhà băng, bắt buộc HĐQT OceanBank chậm nhất đến ngày 30/6/2013 có giải pháp giảm tỷ lệ sở hữu cổ phần của các cổ đông trong đó có PVN xuống mức không quá 15% vốn điều lệ của nhà băng này. Tuy nhiên, OceanBank cũng như PVN không thực hành. Bên cạnh đó, việc góp vốn đợt ba có ám hiệu sai phép luật pháp của 1 số tư nhân trong Hội đồng người tham dự PVN, ban nhómng giám đốc, người đại diện vốn góp và ban kiểm soát.

Khoản tiền 800 tỷ đồng vốn góp của PVN vào OceanBank đã bị mất trắng do OceanBank làm cho ăn thua lỗ và bị Ngân hàng Nhà nước mua lại giá 0 đồng vào tháng 4/2015.

Bi kịch ‘đưa tiền vốn đi trả nợ’ tại PVC

Trong quá trình dài (2007 – 2013) Tổng đơn vị Xây lắp dầu khí Việt Nam (PVC) được coi là cánh chim đầu đàn trong PVN do ông Trịnh Xuân Thanh làm cho Tổng giám đốc (2007 – 2009), rồi Chủ tịch Hội đồng quản trị (2009 – 2013). Đây cũng là khoảng thời kì dưới sự chủa quản của lãnh đạo cao cấp – cựu Chủ tịch PVN – ông Đinh La Thăng, PVC được giao các công trình béo bở nhất của tập đoàn.

Sau thời kì lớn mạnh nóng, triển khai đầu tư công trình theo kiểu “tiền trảm hậu tấu” PVC liên tục sa lầy vào những khoản nợ lớn, kéo dài. Theo kết luận thanh tra của Thanh tra Chính phủ tại PVN và 1 số đơn vị người tham dự, PVC đã tham dự liên kết, liên doanh với nhiều đơn vị bên ngoài nhưng làm cho ăn không hiệu quả, gây thua lỗ và mất vốn của Nhà nước. Thanh tra Chính phủ cũng cho biết, rất nhiều công trình, công trình lớn của PVN mà PVC được tham dự thực hành với nhân cách là nhómng thầu hoặc nhà thầu lớn, PVC lại chỉ định cho các đơn vị con hoặc bán thầu cho đơn vị bên ngoài thi công, để lại hậu quả lớn cho PVC cũng như ngân sách nhà nước.

ba-di-san-khien-ong-dinh-la-thang-vao-vong-lao-ly

Sai phạm tại công trình Nhiệt điện Thái Bình 2 và cú sa lầy của PVC đã khiến cho nhiều cựu lãnh dạo cao cấp của PVN, trong đó có ông Đinh La Thăng bị khởi tố. Ảnh: PVC

Riêng tiền tạm thời ứng tư nhân sai quy luật tại đơn vị mẹ và các đơn vị tính đến thời điểm 30/6/2013 chốt trên giấy tờ của PVC lên tới hơn 138,8 tỷ đồng. Các nhà thầu cũng được ứng thừa hơn 5.144 tỷ đồng khi thực hành các công trình của PVC. Riêng phần công nợ phải thu của nhómng đơn vị mẹ và các đơn vị người tham dự thời điểm này cũng lên tới hơn 2.813 tỷ đồng. Việc ăn tiêu quá tay khiến cho PVC chẳng thể cân đối được nguồn vốn để trả lãi vay nhà băng.

Lợi nhuận sau thuế năm 2012 của PVC âm 1.847 tỷ đồng, trong đó riêng đơn vị mẹ lỗ tới 1.338 tỷ. Cũng trong năm này, PVN đã phải chi trên 1.000 tỷ đồng để mua lại phần đông số cổ phiếu phát hành thêm của PVC, giúp đơn vị này thoát cảnh thâm hụt dòng tiền.

Sang năm 2013, tình cảnh không được cải thiện khi PVC tiếp diễn lỗ gần 2.230 tỷ đồng, riêng đơn vị mẹ lỗ gần 1.623 tỷ. Ghi nhận khoản dư nợ vay nhà băng quá hạn của PVC ở thời điểm cuối năm 2013 lên tới gần 1.500 tỷ đồng.

Sau loạt lãnh đạo, nguyên lãnh đạo cao cấp tại PVC bị bắt, trong đó có những cái tên như ông Trịnh Xuân Thanh – cựu Chủ tịch PVC, ông Vũ Đức Thuận – cựu Tổng giám đốc; nguyên Tổng giám đốc Nguyễn Anh Minh, nguyên Chánh văn phòng Bùi Mạnh Hiển… cạnh tranh vẫn không giới hạn phong toả đơn vị này.

Hai năm vừa mới đây mặc dầu đã thoát cảnh thua lỗ nhưng bức tranh nguồn vốn của PVC chưa thoát được cảnh sa lầy trong nợ nần, đơn vị chỉ đạt mức lợi nhuận mang tính “tượng trưng” với vài chục tỷ. Đến năm 2016, nhờ ghi nhận hoàn nhập phòng ngừa sau xử lý công nợ, lợi nhuận PVC lần ban đầu sau nhiều năm vượt mức 100 tỷ đồng. Tuy nhiên do lỗ luỹ kế từ những “thế hệ lãnh đạo trước” để lại quá lớn, PVC vẫn lỗ gần 2.900 tỷ đồng (tương đương 75% vốn điều lệ) tới hết năm 2016.

Xây lắp Dầu khí Việt Nam đã tiếp diễn báo lỗ ròng rã thêm 33 tỷ đồng trong quý III khiến cho bức tranh 9 tháng vô cùng u ám với khoản lỗ hơn 32,3 tỷ đồng khi mà cùng kỳ lợi nhuận sau thuế đạt gần 269 tỷ. Sau nhiều lần trì hoãn, PVC vừa công bố tới cổ đông về việc công ty cuộc họp Đại hội đồng cổ đông 2017 vào ngày 15/12 tới.

Sai phạm chỉ định thầu tại công trình Nhiệt điện Thái Bình 2

Trong vụ án mở mang thăm dò sai phép tại các đơn vị thuộc PVN, cơ quan thăm dò cho rằng ông Đinh La Thăng cũng phải chịu sứ mạng trong việc bằng lòng cho PVC được miễn bảo lãnh thực hành giao kèo đối với công trình, công trình do PVN chỉ định cho PVC thực hành, trong đó có sai phép chỉ định thầu tất cả các giao kèo ngoài mặt, mua sắm, vun đắp (EPC) tại công trình nhà máy nhiệt điện Thái Bình 2.

Ngoài ông Đinh La Thăng, cơ quan thăm dò cho hay, sai phép nguy hiểm tại PVC còn có dấu ấn của cựu Chủ tịch PVN – ông Nguyễn Quốc Khánh, người vừa bị khởi tố, bắt giam ngày 8/12.

Thời điểm năm 2011 – 2013, PVC được tập đoàn mẹ giao làm cho nhà thầu công trình nhà máy nhiệt điện Thái Bình 2, với nhómng mức đầu tư gần 34.300 tỷ đồng (khoảng 1,7 tỷ USD), khuôn khổ thực hành giao kèo của nhà thầu, gồm ngoài mặt bản vẽ thi công, mua sắm hàng hoá, thiết bị vật tư, xây lắp chạy thử, nghiệm thu, bàn giao vận hành và thu xếp vốn…

Sai phạm ở chỗ dù mới có chủ trương giao PVC thực hành gói thầu EPC và giao kèo EPC chưa được ký, nhưng PVN đã chuyển 8,2 triệu USD và gần 1.320 tỷ đồng cho Ban chủa quản công trình này. Nhờ phần rót vốn từ tập đoàn mẹ, PVC được tạm thời ứng 1.312 tỷ đồng và 6,6 triệu USD để triển khai công trình. Song, số tiền này không sử dụng vào việc thực hành công trình mà được lãnh đạo PVC thời điểm đó là ông Trịnh Xuân Thanh chi vào những mục đích trả nợ khác.

Cụ thể, cựu lãnh đạo PVC đã chi 1.080 tỷ đồng để trả tiền 425 tỷ đồng nợ gốc vay nhà băng và 55 tỷ đồng trả lãi vay uỷ thác của tập đoàn. PVC cũng đã chi 74 tỷ đồng để hỗ trợ nhà máy nhiên liệu sinh vật học Phú Thọ, đồng thời bổ sung 103 tỷ đồng hỗ trợ cho công trình Vũng Áng (Hà Tĩnh). Chi sai mục đích đã gây thiệt hại cho Nhà nước đến thời điểm giao kèo EPC có hiệu lực (tháng 10/2011) gần 52 tỷ đồng và hơn 66.000 USD tiền lãi.

Toàn bộ số tiền tạm thời ứng còn lại, gần 300 tỷ đồng, đơn vị này cũng không sử dụng vào triển khai công trình Nhiệt điện Thái Bình 2, mà lại “ném” vào 5 đơn vị khác mà PVC góp vốn. Đến nay 3 trong 5 đơn vị này buôn bán thua lỗ không thu hồi được vốn, PVC đã phải trích lập phòng ngừa và bút toán buôn bán thua lỗ.

Sau này, để có tiền triển khai Nhiệt điện Thái Bình 2, lãnh đạo PVC thời hậu ông Trịnh Xuân Thanh đã có văn bản “cầu cứu” tập đoàn mẹ – PVN, xin hỗ trợ hầu hết phần lãi vay phải trả cho việc vay vốn để mở L/C đến hết năm 2013 khoảng 600.000 USD và số lỗ luỹ kế đến hết năm này là 1,5 triệu USD.

Cách đây 3 tháng, trong quá trình mở mang thăm dò vụ án “cố ý làm cho trái quy định của nhà nước về chủa quản kinh tế gây hậu quả nguy hiểm” xảy ra tại PVC, cơ quan An ninh thăm dò (Bộ Công an) đã quy định khởi tố bị can, bắt tạm thời giam với ông Lê Đình Mậu, Kế toán trưởng của PVN và loạt lãnh đạo công trình này, gồm: Vũ Hồng Chương, nguyên Trưởng ban Quản lý công trình điện lực dầu khí Thái Bình 2; Trần Văn Nguyên, Kế toán trưởng Ban Quản lý công trình điện lực dầu khí Thái Bình 2 và Nguyễn Ngọc Quý, nguyên Phó CEO Hội đồng quản trị PVC. Các bị can trên có liên đới sai phép các quy luật về nguồn vốn trong quá trình thực hành công trình này.

Nhà máy Nhiệt điện Thái Bình 2 được ngoài mặt với công suất 1.800 MW, dù được coi là công trình cần luôn và ngay trong nhómng lược đồ quy hoạch điện VI và từng được kỳ vọng sẽ cung cấp cho lưới điện đất nước 6,7 tỷ kWh điện mỗi năm sau khi hoàn tất, nhưng đến nay công trình vẫn chưa thể hoàn tất và đã chậm so với chỉ tiêu 3 năm.

Trong công bố của Văn phòng Chính phủ về điều chỉnh tiến độ công trình, Chính phủ bắt buộc PVN đẩy nhanh tiến độ, đưa các nhóm máy vào vận hành trong tháng 9/2017 và tháng 3/2018.

Anh Minh