8 năm quyền lực của ông Trần Bắc Hà ở BIDV



Ông Trần Bắc Hà chia tay BIDV để nghỉ hưu theo chế độ từ ngày 1/9/2016 sau 35 năm gắn bó. Trong rất nhiều các cuộc họp ở BIDV, hình ảnh thường thấy của ông Hà là dáng ngồi oai vệ với điếu thuốc trên tay. Ông Hà sẵn sàng mắng “quân”, đề cập cả đó là cấp lãnh đạo điều hành, ngay trước mặt khách. Ở BIDV, các viên chức đều rất sợ ông.

Gia nhập BIDV từ năm 1981, ông kinh qua nhiều vị trí từ giám đốc 1 chi nhánh đến phó tổng giám đốc trước khi làm cho người cầm đầu. Tháng 1/2008, ông chính thức là Chủ tịch HĐQT BIDV và từ đây cũng là lúc ông Trần Bắc Hà nắm tất cả quyền lực ở ngân hàng này.

ong-tran-bac-ha-tu-uy-quyen-o-bidv-den-lao-tu

Ông Trần Bắc Hà chủ trì 1 cuộc họp tại BIDV khi còn đương nhiệm. Ảnh: N.M.

Theo kết quả kỳ họp thứ 26 của Uỷ ban Kiểm tra Trung ương về ám hiệu vi phạm tại Ngân hàng Đầu tư & Phát triển Việt Nam (BIDV), ông Trần Bắc Hà, nguyên Bí thư Đảng ủy, nguyên Chủ tịch Hội đồng quản trị chịu sứ mệnh chính về những vi phạm, thiếu sót của Ban Thường vụ Đảng ủy nhiệm kỳ 2010-2015, 2015-2020.

Uỷ ban Kiểm tra Trung ương xác định những vi phạm của ông Trần Bắc Hà là “rất hiểm nguy”, làm cho tác động xấu đến quan hệ lâu dài của tổ chức đảng và Ngân hàng BIDV, gây phản ứng trong xã hội, đến mức phải coi xét, xử lý kỷ luật.

Cụ thể, ông Hà đã vi phạm quy luật tụ hội dân chủ, quy chế làm cho việc, có trình bày áp đặt, thiếu dân chủ trong chỉ đạo, điều hành; vi phạm quyết nghị của Ban Thường vụ Đảng ủy về phận sự, sứ mệnh của người giữ chức phận trong bộ máy BIDV.

Cựu Chủ tịch BIDV cũng vi phạm quy trình, giấy má, thẩm quyền, quy định về nguồn đầu tư trong việc ưng chuẩn chủ trương, quy chế 1 số khoản cho vay, bảo lãnh, đầu tư, điều hành nợ, trong đó có việc ưng chuẩn chủ trương cho vay 4.700 tỷ đồng đối với 12 tổ chức liên đới đến vụ án xảy ra tại Ngân hàng Xây dựng.

8 năm làm cho người cầm đầu của ông Trần Bắc Hà cũng là quá trình BIDV trải qua nhiều dấu mốc thăng trầm. Từ 1 ngân hàng có tổng của nả chưa đến 250.000 tỷ đồng năm 2008, BIDV đã trở thành 1 trong 4 ngân hàng quốc doanh lớn nhất bộ máy, tổng của nả xấp xỉ 1 triệu tỷ đồng (khi ông Hà về hưu). Tương tự, lợi nhuận của BIDV trong gần 9 năm ông Hà làm cho người cầm đầu cũng liên tục tăng và lên gần gấp 4 lần khi ông nghỉ hưu.

BIDV chào bán cổ phần lần đầu ra công chúng (IPO) thành công năm 2011, niêm yết trên sàn chứng khoán vào năm 2014 cũng dưới thời ông Trần Bắc Hà lãnh đạo. Đồng thời, ông cũng là người chỉ đạo thương vụ BIDV nhận sáp nhập Ngân hàng Phát triển Nhà Đồng bằng sông Cửu Long (MHB), đưa quy mô của BIDV tăng trưởng mạnh.

Thế nhưng, đi đôi với lợi nhuận cao, quy mô nợ xấu của BIDV quá trình ông Hà về hưu cũng thuộc dạng dẫn đầu thị phần, dù tỷ lệ nợ xấu trên tổng dư nợ, theo báo cáo nguồn vốn, vẫn luôn dưới 3%. Tuy nhiên, quy mô nợ xấu lớn không phải vấn đề chính của BIDV mà việc có quá nhiều người mua có dư nợ “khủng” mới là rủi ro chính. Thực tế trong năm 2016, BIDV – với nhân cách chủ nợ lớn nhất – đã gặp không ít cạnh tranh với Hoàng Anh Gia Lai – người mua mà chính ông Trần Bắc Hà khi đề cập với các cổ đông vẫn nhận là “lâu năm” và “cần hỗ trợ”.

Ông Trần Bắc Hà được Uỷ ban Kiểm tra trung ương Đảng kết luận là có vi phạm rất nghiêm trọng. Ảnh: BID.

Ông Trần Bắc Hà được Uỷ ban Kiểm tra trung ương Đảng kết luận là có “vi phạm rất hiểm nguy”. Ảnh: BID.

Ông Trần Bắc Hà cũng là 1 ông chủ ngân hàng quyền lực trong giới. Ông cũng vài lần vướng phải những tin đồn thất thiệt, trong đó cốt yếu liên đới đến chuyện bắt bớ làm mọi người bàn tán. Đỉnh điểm là tháng 2/2013, tin đồn ông Trần Bắc Hà bị bắt đã làm thị phần nguồn vốn Việt Nam dao động, chứng khoán giảm sâu, tỷ giá tăng mạnh và thậm chí, nhiều người dân khi đó đổ xô đi mua vàng. Sáng 9/8/2017, thị phần chứng khoán cũng giảm mạnh khi 1 lần nữa xuất hiện nguồn tin ông vướng lao lý.

Ông Hà cũng không ngại đưa ra những phát ngôn gây sốc khi còn đương nhiệm. Khi những cạnh tranh của Hoàng Anh Gia Lai bị đưa ra mổ xẻ, đứng trước các cổ đông tại Đại hội cổ đông thường niên, ông Trần Bắc Hà lớn tiếng buộc phải cổ đông và tin báo không được tiêu dùng từ “giải cứu HAGL”. Khi Bộ Tài chính đòi BIDV phải trả cổ tức tiền mặt, trước tin báo, ông Trần Bắc Hà không ngại ngần gọi động thái này của cơ quan chăm lo ngân sách là “vắt chanh kiệt vỏ”.

Không chỉ vậy, ở BIDV, chỉ đạo của ông Trần Bắc Hà là mệnh lệnh, dù sai hay đúng. Và chính ông đã chỉ đạo viên chức giải ngân cho ông Phạm Công Danh vay tiền trái quy định, là 1 trong những xuất xứ làm ông cùng hai phó tổng giám đốc của BIDV vừa bị Uỷ ban Kiểm tra Trung ương Đảng kết luận là “vi phạm rất hiểm nguy” và “hiểm nguy”, có thể coi xét kỷ luật.

Ông Hà được nhà chức trách xác định liên đới tới đại án Trầm Bê, nguyên Phó người cầm đầu túc trực Hội đồng quản trị Ngân hàng Sacombank với 2 nhân cách: người có lợi quyền, phận sự liên đới và là người làm cho chứng và đại án Phạm Công Danh xảy ra tại Ngân hàng Xây dựng Việt Nam (VNCB). Tuy nhiên tại phiên xét xử vụ án này hồi tháng 1/2018 được triệu tập đến toà với nhân cách “người có phận sự liên đới” nhưng ông Hà đã vắng mặt với bởi vì “xin ra nước ngoài chữa bệnh”.

Cụ thể trong vụ án Phạm Công Danh, ông Trần Bắc Hà được cơ quan thăm dò xác định đồng ý chủ trương cho 12 tổ chức vay 4.700 tỷ đồng theo giới thiệu của VNCB, chứ không cho Phạm Công Danh vay, và không biết các tổ chức này do Danh thành lập. Ngân hàng BIDV sau đó cho biết đã thu đủ gốc, lãi các khoản vay này.

Đến nay, gần 2 năm sau ngày ông Trần Bắc Hà nghỉ hưu, BIDV vẫn khuyết chức danh Chủ tịch HĐQT. Bản thân ngân hàng này vẫn đang trong quá trình tăng trưởng về quy mô tổng của nả, lợi nhuận. Tuy nhiên, câu chuyện tái cơ cấu, kiện tất cả máy và cạnh tranh tăng vốn vẫn là những bài toán mà ngân hàng này cần nỗ lực khắc phục sau đó.

Thanh Thanh Lan