3 mối đe dọa với kinh tế toàn cầu năm 2018



Sau 1 năm kinh tế được giám định hơi tốt, các nhà phân tách đã đưa ra dự đoán tương tự cho năm 2018, do đà tăng trưởng đang đi theo hướng sẽ còn cao hơn năm 2017. Các nhà kinh tế học đều đang rất tự tín. Nomura là 1 ví dụ: “Tăng trưởng toàn cầu đang tự củng cố tốt hơn bất kỳ thời điểm nào trong 20 – 30 qua”.

Dù vậy, họ cho rằng vẫn có 3 mối đe dọa lớn với kinh tế toàn cầu trong năm nay, khởi hành từ nhà băng trung ương, thương nghiệp và bong bóng.

Ngân hàng trung ương giảm nới lỏng tiền tệ

3 mối đe dọa với kinh tế toàn cầu năm 2018

Một phần thành công kinh tế của năm 2017 đến từ sự liên kết giữa chính sách nới lỏng tiền tệ kỷ lục, và nỗ lực của các nhà băng trung ương nhằm giúp toàn cầu quen dần với việc rút kích thích.

Tuy nhiên, sang năm 2018, Cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed) dự định nâng lãi thêm 3 lần nữa. Ngân hàng trung ương châu Âu (ECB) đang dần giảm quy mô chương trình mua lại của cải. Trung Quốc cũng đang nâng lãi suất tham chiếu.

Những động thái này đều được các nhà hoạch định chính sách cân nhắc rất kỹ. Tuy vậy, sai trái vẫn có thể xảy ra. Bất kỳ cú sang số mạnh tay nào cũng có thể khiến cho dùng và đầu tư giảm mạnh.

Ví dụ, tại Mỹ, khối nợ công ty hiện giờ là gần 8.800 tỷ USD, theo Hiệp hội Các thị phần Tài chính và Chứng khoán Mỹ (Sifma). Con số này tăng 35% diễn ra từ 2010 và là 1 lực đẩy lớn với sự tăng trưởng của các công ty.

“So với rủi ro về bình ổn giá, rủi ro về ổn định vốn đầu tư là mối đe dọa nguy hiểm hơn với tăng trưởng”, Chetan Ahya – nhà nghiên cứu tại Morgan Stanley nhận định trong báo cáo triển vọng 2018.

Việc nhà băng trung ương thắt chặt tiền tệ để kìm nén tăng trưởng quá nóng hoặc lạm phát sẽ khiến cho nguồn hỗ trợ thiếu hụt. Nguy cơ này không chỉ có ở Mỹ, mà còn cả châu Âu, Nhật Bản và Trung Quốc.

Căng thẳng thương nghiệp toàn cầu

3 mối đe dọa với kinh tế toàn cầu năm 2018 - 1

Một rủi ro khác với tăng trưởng toàn cầu là từ chính sách thương nghiệp của Mỹ. Trong chiến dịch tranh cử, Tổng thống Mỹ – Donald Trump đã đưa ra ý kiến “Nước Mỹ trên hết”. Khi nhậm chức, ông cũng đã thực hành hàng loạt động thái nhằm che chở lợi quyền của nước Mỹ, đặc trưng trong vấn đề thương nghiệp.

Mỹ đã rút khỏi Hiệp định Đối tác Xuyên Thái Bình Dương (TPP), mở cuộc thăm dò về thép du nhập và đề xuất thương lượng lại Hiệp định Thương mại Tự do Bắc Mỹ (NAFTA). Tuy nhiên, thâm hụt thương nghiệp của Mỹ vẫn tăng, bất chấp hàng xuất khẩu tăng. Còn thâm hụt với Trung Quốc tuy giảm, nhưng vẫn chưa khiến cho ông Trump ưng ý.

“Những khoản thâm hụt thương nghiệp đồ sộ này cần giảm chóng vánh”, ông cho biết trên Twitter trong chuyến thăm châu Á tháng 11 năm ngoái.

Nếu những lời kể này thành sự thật, kinh tế năm 2018 sẽ rất nhanh chuyển thành hà khắc. Giới quan sát đều dự đoán nửa đầu năm 2018, chiến tranh thương nghiệp giữa Mỹ và Trung Quốc có thể nổ ra.

Ông Trump đưa ra ý tưởng đánh vào thương nghiệp với kỳ vọng gây áp lực buộc Trung Quốc có động thái giúp kìm nén chương trình vũ khí hạt nhân của Triều Tiên. Trong vòng vài tháng tới, Trump và quan chức thương nghiệp Mỹ được kỳ vọng ban bố kết quả từ các cuộc thăm dò lớn (với các vấn đề như thép hay sở hữu trí não), có thể khiến cho hàng Trung Quốc bị áp thuế du nhập. Trung Quốc tháng trước cũng kêu gọi Mỹ từ bỏ tư duy Chiến tranh Lạnh và “giới hạn bóp méo” về các dự tính kế hoạch của nước này.

Bong bóng vỡ vạc vụn

3 mối đe dọa với kinh tế toàn cầu năm 2018 - 2

Các loại bong bóng rất khó đong đếm, cho đến khi chúng vỡ vạc vụn. WB ước tính tốc độ tăng trưởng kinh tế toàn cầu đã giảm từ 4,4% năm 2000 xuống 1,9% năm 2001, khi bong bóng dotcom nổ. Khủng hoảng vốn đầu tư cũng khiến cho tăng trưởng giảm từ 4,3% năm 2007 xuống -1,7% năm 2009.

Việc tự nhiên mất các công cụ vốn đầu tư sẽ khiến cho các công ty và người dùng giới hạn tiêu xài, khiến cho tăng trưởng sút giảm, cần lao bị thải hồi và châm ngòi cho hàng loạt vụ phá sản. Năm 2017 đã chứng kiến nhất nhiều bong bóng. Bitcoin là rõ ràng nhất.

Đồng tiền công nghệ số này có lúc tăng tới gần 20 lần trong năm qua, mà không có nền móng kiên cố, khiến cho nhiều nhà kinh tế cảnh báo đây là “bong bóng của các bong bóng”. Nếu Bitcoin vỡ vạc, tác động của nó có thể còn lan đến các thị phần vốn đầu tư truyền thống, như chứng khoán.

Hà Thu(theo Reuters)