TS Võ Trí Thành: Tiền tích trữ trong dân không đưa vào sản xuất rất lớn



Làm sao để huy động nguồn lực trong dân góp sức vào tăng trưởng kinh tế, 1 lần nữa được Tiến sĩ Võ Trí Thành, nguyên Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu điều hành kinh tế Trung ương (CIEM) nêu tại hội thảo “Đảm bảo tính nhất quán trong điều chỉnh chính sách cho tăng trưởng” do Bộ Kế hoạch & Đầu tư đơn vị ngày 19/9.

“Nguồn lực của Việt Nam còn rất nhiều”, Tiến sĩ Thành khai mạc bài phát biểu của mình. Lập luận này được ông đưa ra dựa trên phân tách, mỗi năm khoản tiền không tốn của dân gửi tại các đơn vị nguồn vốn chiếm 28-30% GDP. Trong khi đó, ở góc độ đầu tư quốc gia, mỗi năm nhu cầu vốn đầu tư bình quân khoảng 32% GDP. Bên cạnh đó, nguồn tiền ODA, đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) hiện chiếm khoảng 1/4 tổng đầu tư của quốc gia, tương đương 6-8% GDP. Cộng khoản đầu tư và vốn ODA, FDI mỗi năm thì con số này vượt khoảng 3-4 điểm % số người Việt không tốn mà không sử dụng vào đầu tư buôn bán.

“So sánh vậy để thấy nguồn lực tàng trữ trong dân mà không đưa vào phân phối, buôn bán rất lớn. Tiền này có thể được đưa ra nước ngoài, mua vàng, đôla tàng trữ… Hãy khai phá nó, góp vào tăng trưởng kinh tế”, ông Thành đề cập.

ts-vo-tri-thanh-mot-phan-nguon-luc-tai-chinh-nguoi-viet-chuyen-ra-nuoc-ngoai-dau-tu

Theo Tiến sĩ Võ Trí Thành, hiện nguồn lực nguồn vốn trong dân còn nhiều nhưng không huy động được vào đầu tư, mà lại “đổ” vào tàng trữ vàng, đô la và 1 phần chuyển ra nước ngoài.

Chuyện huy động vàng, ngoại tệ trong dân để góp phần nguồn lực cho tăng trưởng quốc gia được hơi nhiều chuyên gia nói tới cách đây không lâu. Không dưới 3 lần trong chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc cũng “thúc” Ngân hàng Nhà nước sớm đưa ra đề án huy động nguồn lực nguồn vốn này. Gần đây nhất, tại cuộc họp Chính phủ cuối tháng 8, quan niệm huy động nguồn lực vàng, đôla trong dân lại được lãnh đạo Chính phủ nói lại.

Thực tế ý tưởng huy động vàng trong dân đã từng được nhắc cách đây 4-5 năm khi thị phần vàng còn nhiều đảo lộn. Hồi giữa năm 2016, sau yêu cầu của Hiệp hội vàng về huy động 500 tấn vàng trong dân vào phân phối buôn bán, đã có những tranh biện hơi gay gắt về chuyện nên hay không huy động nguồn lực này. Bên cạnh những quan điểm đồng tình thì cũng có quan niệm không ủng hộ khi cho rằng giả định huy động vàng trong dân, cơ quan điều hành sẽ đi trái lại các quy luật kinh tế cũng như chủ trương chống đôla hóa, vàng hóa…

Dù chưa có con số thống kê cụ thể về nguồn lực vàng, ngoại tệ đang “ẩn mình” trong dân, nhưng theo các chuyên gia giả định tiếp diễn duy trì mức lãi suất huy động đồng USD ở mức 0% 1 năm như ngày nay, thì sẽ khó lôi kéo. Thay vào đó, chỉ cần tăng lãi suất đồng bạc xanh nhích lên mức 0,25 – 0,5% 1 năm sẽ giảm thiểu được nguy cơ chảy máu ngoại tệ, huy động vốn ngoại tệ “chảy” vào nhà băng thay vì nằm im trong két sắt. Việc huy động này cũng đáp ứng nhu cầu ngoại tệ trong nước, nhất là thời điểm cuối năm thường tăng cao, khi mà Việt Nam vẫn phải vay ngoại tệ với lãi suất 1,5-2% 1 năm.

Dưới góc nhìn thận trọng, Tiến sĩ Võ Trí Thành lưu ý huy động nguồn lực ở đây phải được hiểu là có cơ chế chính sách tạo môi trường vĩ mô ổn định, cải thiện môi trường buôn bán và những điều kiện gia nhập thị phần – những điểm lâu nay vẫn được coi là rào cản với tổ chức. “Môi trường buôn bán tốt, trị giá và niềm tin vào đồng bạc Việt được củng cố, sẽ kích thích nguồn lực vàng, ngoại tệ vận động vào phân phối, buôn bán mà không cần nhà băng hay bất kỳ ai huy động”, ông Thành phân tách.

Ngoài gợi ý cần huy động nguồn lực nguồn vốn trong dân, nguyên Phó viện trưởng CIEM cũng cho rằng, trong lúc dồn sức đạt kế hoạch tăng trưởng 6,7% nhà chức trách chẳng thể lơ là công đoạn canh tân, cải thiện điều kiện gia nhập thị phần lâu nay khiến cho tổ chức nản chí.

Chia sẻ thêm, ông Đậu Anh Tuấn – Trưởng ban Pháp chế Phòng Thương mại & Công nghiệp Việt Nam (VCCI) cho hay, trong lúc Chính phủ, các Bộ, lĩnh vực coi năm 2017 là năm giảm phí cho tổ chức thì vẫn có những chính sách thu của địa phương khiến cho họ nản chí.

Trưởng ban Pháp chế nhắc lại tâm cảnh của ông khi nhận thư kêu cứu của tổ chức gửi qua email cách đây 3 ngày. Bức thư nhắc những phản ứng của 1 tổ chức tại Thái Nguyên khi phải chi hàng trăm triệu mỗi năm trả phí cảng khi nhập hàng qua cảng Hải Phòng. Nghịch lý ở chỗ, hàng nhập về cảng Hải Phòng chỉ lưu lại ít thời kì, sau đó được chuyển sang các tàu nhỏ, chuyên chở bằng các con phố sông nhưng vẫn phải trả phí lớn.

“Doanh thu mỗi năm của tổ chức khoảng 800 tỷ đồng, nộp ngân sách 30 tỷ. Với mức phí phải đóng thêm 300 triệu đồng 1 năm, đang khiến cho tổ chức vào các con phố cùng, buộc phải thu hẹp quy mô. Hải Phòng có thể có lợi qua việc thu phí cảng với tổ chức, nhưng lại làm giảm thu ngân sách Nhà nước, là lực cản khả năng khó khăn của tổ chức”, ông đề cập.

Trưởng ban Pháp chế VCCI chốt lại, Việt Nam cần cách tổng thể về thuế, phí, chi thường xuyên, chi đầu tư… gắn với canh tân hệ thống, mới đủ sức giải trình với các nhà đầu tư, người dân.

Anh Minh