Thống đốc: ‘Đủ công cụ để không gây đổ vỡ ngân hàng’



Lần đầu đăng đàn tư vấn chất vấn với 40 nghi vấn ở nhiều vấn đề của Thống đốc Lê Minh Hưng được các đại biểu thẩm định là quyến rũ với cách tư vấn cương trực, trôi chảy và sinh động. Trong số đó, các nghi vấn về thời kỳ xử lý nhà băng yếu kém, đặc trưng là nhà băng 0 đồng, được nhiều đại biểu quan tâm chất vấn.

Trả lời đại biểu Tô Bích Châu (TP HCM), Thống đốc khẳng định, trong bất cứ trường hợp nào xử lý nhà băng yếu kém cũng là “an toàn bộ máy, bảo đảm lợi ích người gửi tiền, không gây đổ vỡ vạc nhà băng”. Ông cho rằng, tăng cường cơ cấu lại, có bảo đảm hoạt động nhà băng sẽ bảo đảm chiến lược an toàn, ổn định hơn.

“NHNN có nhiều công cụ khác nhau để kiểm soát diễn biến, bảo đảm không có hoạt động nào ngoài tầm kiểm soát”, ông nhấn mạnh.

thong-doc-du-cong-cu-de-khong-gay-do-vo-ngan-hang-page-2

Thống đốc Lê Minh Hưng tư vấn chất vấn sáng nay.

Không tiêu dùng ngân sách xử lý nhà băng yếu kém, nợ xấu

Hơn 1 lần tại diễn đàn Quốc hội, Thống đốc Lê Minh Hưng nhấn mạnh, sẽ không tiêu dùng nguồn ngân sách để xử lý nhà băng yếu kém. Đáp lại quan niệm đại biểu Võ Thị Như Hoa (Đà Nẵng) về xử lý nhà băng yếu kém, ông Hưng cho biết, đã có nhiều biện pháp xử lý nhà băng đề nghị và các biện pháp này không tiêu tiêu dùng trực tiếp ngân sách Nhà nước và đã được quy định cụ thể tại Luật sửa đổi các công ty nguồn hỗ trợ. NHNN đã và sẽ thực hành nhiều biện pháp, 1 trong số đó được ông Hưng nhấn mạnh vẫn là hoàn thiện khung khổ pháp lý.

“Việc Quốc hội phê chuẩn Luật sửa đổi các công ty nguồn hỗ trợ sẽ giúp NHNN có hạ tầng xử lý vấn đề này tốt hơn”, ông đề cập. Theo ông, việc vun đắp phương án để xử lý triệt để các nhà băng yếu kém cần thời kì. Thống đốc khẳng định, điều cần thiết nhất là đã ổn định tâm lý người gửi tiền, hạn chế rút tiền hàng loạt, lây lan sang bộ máy.

“Cơ bản hoạt động các nhà băng 0 đồng đã ổn định, lỗ lũy kế giảm dần”, ông Hưng tin tức.

Sở hữu chéo đã được nhận biết và xử lý

Trả lời về sở hữu chéo, Thống đốc cho biết sau khi đẩy nhanh tiến độ xử lý vi phạm sở hữu chéo, bắt buộc các cổ đông vi phạm chuyển nhượng, thoái vốn, sáp nhập, hiệp lực mua lại cổ phần, căn bản trạng thái này đã được khắc phục, các nhà băng sáng tỏ và đại chúng hơn. Ông Hưng khẳng định trạng thái đội ngũ cổ đông lớn thao túng đã được nhận biết và xử lý.

Cụ thể, đến nay không còn tư nhân nào sở hữu trên 5% vốn. Số cặp công ty nguồn hỗ trợ sở hữu chéo trực tiếp lẫn nhau đã giảm từ 7 cặp năm 2012, đến nay còn 2. Sở hữu cổ phần trực tiếp lẫn nhau giữa nhà băng và công ty từ 56 cặp năm 2012, bây giờ còn 2 . Số công ty nguồn hỗ trợ có cổ đông sở hữu chiếm trên 15% còn 4, khi mà năm 2012 là 19.

Mặc dù vậy, ông Hưng cũng thừa nhận sở hữu khó phát hiện, kiểm soát với trường hợp cố tình, nhờ người đứng tên hộ, đòi hỏi thanh tra kỹ lưỡng hoặc cơ quan chức năng qua khảo sát mới phát hiện được.

Thống đốc cho rằng giả thử Dự thảo sửa đổi Luật Tổ chức nguồn hỗ trợ được Quốc hội phê chuẩn sẽ khắc phục triệt để các trạng thái bây giờ. Trong dự thảo, NHNN đã sửa đổi 1 số quy định về định nghĩa người có liên đới để xác định được cổ đông hưởng lợi chung kết. Ngoài ra, sửa đổi tiêu chí, điều kiện với chức danh người cầm đầu HĐQT, theo hướng chặt chẽ hơn, đưa vào quy định góp vốn mua cổ phần các công ty nguồn hỗ trợ.

Về nợ xấu, nhiều đại biểu nghi ngờ con số tỷ lệ thực tiễn có thể cao hơn mức 3% mà NHNN báo cáo. Thống đốc Lê Minh Hưng huấn luyện, báo cáo của NHNN nêu rõ “đây là số liệu nợ xấu nội bảng của các công ty nguồn hỗ trợ”. Theo đó, tới cuối tháng 9/2017 nợ xấu ở mức 2,34%, giảm so với mức 2,46% vào cuối 2016.

Thống đốc cho biết, chỉ từ 15/8, khi Nghị quyết 42 có hiệu lực, đến nay đã có 15.000 tỷ đồng nợ xấu được xử lý. Nhờ có Nghị quyết này mà tổng nợ xấu được thu vén từ đầu năm đã lên 78.000 tỷ. “Riêng VAMC dự tính năm nay xử lý được 20.000 tỷ đồng.

Cho vay nhà đất hơn 400.000 tỷ đồng

Trước lo ngại của đại biểu Sỹ Cương (Ninh Thuận) về nguồn hỗ trợ sẽ “chảy” nhiều vào thị phần nhà đất, có năng lực gây bong bóng thị phần này, Thống đốc Lê Minh Hưng cho biết, hiện nguồn hỗ trợ cho vay nhà đất đạt trên 400.000 tỷ đồng, chiếm khoảng 6,5% tổng dư nợ nguồn hỗ trợ nền kinh tế.

“Tốc độ tăng nguồn hỗ trợ rẻ hơn so với năm ngoái và các loại nguồn hỗ trợ toàn bộ máy”, ông nhấn mạnh và nhắc lại loạt công cụ chính sách mà NHNN ứng dụng để kiểm soát cho vay lĩnh vực này, như nâng hệ số rủi ro, điều chỉnh tỷ lệ vốn ngắn hạn cho vay trung dài hạn và chỉ cho vay phân khúc đất đai xã hội, nhàng nhàng, thu nhập rẻ…

Trả lời nghi vấn Đại biểu Hoàng Đức Thắng “tăng trưởng nguồn hỗ trợ sẽ đạt 18% năm nay, bộ máy nhà băng an toàn, vốn sẽ đi vào cung cấp buôn bán”, Thống đốc Lê Minh Hưng khẳng định, đây không phải là chiến lược đề nghị mà phụ thuộc vào từng sức khoẻ nhà băng.

Với lĩnh vực cho vay rủi ro như chứng khoán, nhà đất, NHNN đã có biện pháp kiểm soát nguồn hỗ trợ vào nhà đất như nâng hệ số rủi ro, điều chỉnh tỷ lệ vốn ngắn hạn cho vay trung dài hạn và chỉ cho vay phân khúc đất đai xã hội, nhàng nhàng, thu nhập rẻ…

Đối với lĩnh vực chứng khoán tỷ trọng bây giờ rẻ, giảm mạnh so với 2016. Cụ thể tỷ trọng cho vay hiện khoảng 10.000 tỷ đồng, giảm 40% so với cuối 2016. Các nhà băng phải có tỷ lệ nợ xấu dưới 3% mới được cho vay; nhà băng chỉ được cho vay đầu tư chứng khoán ngừng 5% vốn điều lệ,… “Quan diểm NHNN rõ ràng, chặt chẽ. Với các quy định này chúng tôi tin tưởng đủ chặt để kiểm soát rủi ro”, ông Hưng khẳng định.

Không có hạ tầng cho thấy ‘3 tỷ USD chuyển tiền mua đất đai Mỹ’

Trả lời đại biểu Cúc (Bà Rịa – Vũng Tàu) về 3 tỷ USD “có đúng là chuyển tiền ra nước ngoài mua nhà hay không?”, Thống đốc cho rằng không có hạ tầng nào cho thấy đây là con số chuyển tiền mua đất đai Mỹ. Ông cho biết, số liệu này được các chuyên viên địa ốc của Mỹ ban bố phê chuẩn việc thực hành phiếu khảo sát nên có thể là gồm cả người Việt Nam định cư ở Mỹ nhưng chưa có quốc tịch Mỹ hoặc công dân Việt Nam nhưng sinh sống ở các đất nước khác và đến Mỹ mua nhà.

Theo ông, hiện có 43 công trình nhà đất đầu tư ra nước ngoài, trong đó 17 công trình đầu tư vào Mỹ, chiếm 1 phần ba vốn đầu tư ra nước ngoài.

Thống đốc cho biết NHNN đã có cơ chế kiểm soát gần như chuyển tiền ra nước ngoài, xử phạt hành chính trong chính sách vi phạm chuyển tiền ra nước ngoài…

Hành vi ăn lận thẻ đang gia tăng

Về ăn lận trong trả tiền thẻ ATM, Thống đốc Lê Minh Hưng cho biết, hành vi này đang gia tăng đáng lo ngại tại Việt Nam và các nước. Theo thống kê của Visa, tổng hành vi ăn lận trong trả tiền thẻ là hơn 21 tỷ USD, bình quân 100 USD đàm phán thẻ thì thiệt hại là 7 cent, tương đương 0,07%. Mức thiệt hại của Việt Nam chỉ bằng 1 phần ba mức bình quân toàn cầu.

“Nhưng đúng là hiện tượng này đang có chiều hướng gia tăng”, ông đề cập.

Thống đốc nhận định nguồn cội là do nghiêm mật của nhà băng có lỗ hổng, người tiêu dùng không nghiêm mật tốt tin tức tư nhân; công ty hài lòng thẻ còn lỗ hổng trong nghiêm mật tin tức. “Cá biệt có công ty hài lòng thẻ móc ngoặc với kẻ xấu, thực hành ăn lận, cướp đoạt của nả của chủ thẻ”, ông cho biết. Vì thế Ngân hàng Nhà nước đã ban hành nhiều chính sách, quy định pháp lý từ an ninh an toàn, chuyển bộ máy từ thẻ từ sang thẻ chip để nghiêm mật bộ máy cao hơn; tăng cường rà soát, giám sát bộ máy thẻ…