Ông Võ Trí Thành: Làm đặc khu để ‘thử nghiệm thể chế hay kiếm tiền’?



Quan điểm này được Tiến sĩ Võ Trí Thành – nguyên Phó Viện trưởng Viện Quản lý kinh tế Trung ương (CIEM) nêu tại Hội thảo chính sách lớn mạnh kinh tế xã hội tại doanh nghiệp hành chính – kinh tế đặc thù doanh nghiệp ngày 3/11.

Nói về những chính sách vượt bậc, khó khăn tại dự Luật đặc khu hành chính kinh tế đặc thù, ông Trần Duy Đông – Vụ trưởng Vụ Quản lý các khu kinh tế (Bộ Kế hoạch & Đầu tư) cho biết, ngoài quy định doanh nghiệp chính quyền địa phương tinh gọn, hiệu quả, dự luật cũng đưa ra chính sách ưu đãi đầu tư về thuế, tiền thuê đất vượt bậc quy định hiện hành và khó khăn được với các đặc khu trên toàn cầu.

Ngoài ra, quyền tự do buôn bán của các nhà đầu tư được tôn trọng triệt để hơn, thu hẹp còn 108 ngành buôn bán có điều kiện thay vì 243 điều kiện; đồng thời mở mang và tạo điều kiện thuận lợi hơn cho nhà đầu tư trong nước và nước ngoài trong tiếp cận đất đai, thế chấp của cải trên đất và sở hữu nhà đất…

Góp ý, theo Tiến sĩ Võ Trí Thành, dự Luật hiện vẫn tương đối gượng nhẹ và chưa phân định rõ đặc khu sẽ là nơi thử nghiệm thiết chế hay kiếm tiền ưng chuẩn lớn mạnh du hý, casino… Vì thế chính sách và những ưu ái đưa ra tại dự luật chưa rõ, chưa hẳn vượt bậc.

“Các chính sách cho đặc khu cần vượt ra ngoài các ưu đãi thường ngày trong các công trình luật của Việt Nam, để lôi kéo vốn đầu tư nước ngoài”, ông nhắc.

ong-vo-tri-thanh-lam-dac-khu-de-thu-nghiem-the-che-hay-kiem-tien

Theo Tiến sĩ Võ Trí Thành, dự Luật đặc khu hành chính kinh tế đặc thù vẫn gượng nhẹ, chưa xác định rõ là nơi thử nghiệm thiết chế hay kiếm tiền.

Lấy ví dụ lớn mạnh đặc khu tại Thượng Hải, Thâm Quyến (Trung Quốc), ông Thành cho biết, sau 1 thời kì lớn mạnh Trung Quốc đã sửa đổi, bổ sung thêm nhiều “đặc khu trong đặc khu”. Đây là nơi diễn đạt tiêu chí thể nghiệm các cơ chế mới về lĩnh vực vốn đầu tư – nhà băng, tiền tệ và kỹ thuật mới.

“Chúng ta chẳng thể né được các cơ chế mở mà nên bằng lòng và coi đây là nơi thể nghiệm những ‘trò chơi’ mới, cách chơi mới trong thanh toán, tiền tệ… cố nhiên ở trong khuôn khổ có thể kiểm soát được”, ông Thành nhắc.

Còn theo ông Patrick Tay – Phó tổng giám đốc đảm đương mảng khuyên dăn chính sách kinh tế PWC, dự luật đã đưa ra được những nền móng không thể bỏ qua cần có, nhưng cần đặt cái nhìn thăng bằng lợi ích của các bên, nhất là người dân.

“Phải cam kết rằng người dân tại các nơi như Vân Đồn, Phú Quốc… cảm nhận được hưởng lợi rõ rệt khi những nơi này trở thành đặc khu, chứ không chỉ riêng nhà đầu tư”, ông Patrick Pay lưu ý.

Góp ý cụ thể vào chính sách đất đai, Giáo sư Đặng Hùng Võ – nguyên Thứ trưởng Bộ Tài nguyên & môi trường đề xuất, giá đất thu hồi của dân để lớn mạnh đặc khu cần theo giá thị trường. Luật cũng cần nghiên cứu cho phép nhà đầu tư nước ngoài được quyền trực tiếp đàm phán đấ đai với hộ gia đình giống nhà đầu tư trong nước. “Chỉ khi luật pháp công bằng thì nhà đầu tư và người nước ngoài mới đồng đẳng trong đầu tư vốn vào lớn mạnh đặc khu”, ông nhắc.

Bên cạnh đó, ông Võ cho biết Việt Nam đưa ra nhiều chính sách miễn giảm thuế nhưng không phải gần như giảm thì đã là tốt. Cụ thể cần quy định dùng đất phải trả tiền, nếu không sẽ khiến mất tính khó khăn, dùng đất kém hiệu quả. “Chúng ta có thể giảm thuế, cho thuê đất nhưng không phải gần như giảm là tốt. Trong các chính sách ưu đãi có những chính sách mở hết cỡ sẽ tốt, trái lại“, ông Võ nhắc.

Phản hồi từ ban soạn thảo, ông Trần Ngọc Đông giảng giải, hiện dự luật đang đưa ra chính sách miễn, giảm thuế đất với 1 số ngành ưu ái và 1 số công trình cụ thể, chứ không phải miễn cho hồ hết nhà đầu tư. Tuy vậy, ban soạn thảo sẽ tiếp thụ quan điểm góp ý để hoàn thiện dự luật trước khi trình Quốc hội vào ngày 10/11 tới.

Anh Minh