Hội bảo vệ người tiêu dùng ‘bất ngờ’ khi điện tăng giá



Trả lời nghi vấn của tạp chí tại cuộc họp chiều 1/12 về điều chỉnh tăng giá thành lẻ điện, ông Nguyễn Mạnh Hùng – Phó chủ toạ kiêm Tổng thư ký Hội Tiêu chuẩn và đùm bọc người tiêu sử dụng Việt Nam (Vinatas) cho biết “nghe ban bố giá điện tăng tôi cũng đột ngột, đáng ra cần có sự chuẩn bị từ trước để người tiêu sử dụng tiếp cận tha hồ hơn”.

Theo ông Hùng, giá điện tăng không chỉ liên đới trực tiếp đến chi trả của người tiêu sử dụng, mà điện là đầu vào của lĩnh vực cung ứng, phải chấp thuận nhiều sản phẩm khác tăng giá.

hoi-bao-ve-nguoi-tieu-dung-bat-ngo-khi-dien-tang-gia

Ông Nguyễn Mạnh Hùng – Phó chủ toạ kiểm Tổng thư ký Vinastas cho biết cũng đột ngột khi biết tin tức tăng giá điện vào chiều tối qua (30/11). Ảnh: H.T

Ông Nguyễn Minh Đức – Ban Pháp chế Phòng Thương mại & công nghiệp Việt Nam (VCCI) san sẻ, việc rà soát giá thành cung ứng điện đã có bước tiến nhưng vẫn cần sáng tỏ hơn khi đoàn rà soát 2 năm vừa qua đã có sự tham dự của đại diện VCCI và Vinastas. Tuy nhiên, quy định tăng giá lại chưa có sự tham dự của bên mua điện, mà chỉ có bên bán được quy định.

Phó tổng thư ký Vinastas cũng nhận định thêm, giả thử đại diện người tiêu sử dụng được tham vấn, giá thành điện sẽ sáng tỏ, có lợi hơn cho Nhà nước và người dân. “Trong quan hệ mua bán giả thử chỉ có người bán ra quy định về giá, mà không có sự tham vấn quan niệm từ người mua thì chưa hợp lý”, ông Hùng đề cập.

Tuy nhiên, về phía Bộ Công Thương, giải đáp nghi vấn của VnExpress về chừng độ tác động, hưởng lợi của người dân từ đợt tăng giá điện lần này, ôngNguyễn Anh Tuấn – Cục trưởng Cục Điều tiết điện lực (Bộ Công Thương) cho hay, quy định điều chỉnh tăng giá điện được đưa ra trên cơ sở vật chất tham vấn, giám định tác động của các Bộ, lĩnh vực tới điều hành kinh tế vĩ mô, cũng như giám định tác động tới các hộ tiêu sử dụng điện.

“Giá điện tăng nhưng tránh tối đa tác động tới đời sống người dân”, ông Tuấn khẳng định, đồng thời phân tách, tăng giá điện sẽ khiến cho giá thành của các hộ buôn bán nhà cung cấp tăng thêm 5,7%; cung ứng 1,4 – 6,4%. Với quý vị sinh hoạt sử dụng điện tác động cao nhất giả thử tiêu sử dụng trên 400 kWh 1 tháng khi giá thành “đội” thêm là 34.800 đồng; phải chăng nhất là 3.200 đồng 1 tháng giả thử sử dụng dưới 50 kWh…

hoi-bao-ve-nguoi-tieu-dung-bat-ngo-khi-dien-tang-gia-1

Ông Nguyễn Anh Tuấn – Cục trưởng Cục Điều tiết điện lực (Bộ Công Thương). Ảnh: Hoài Thu

Lãnh đạo Cục Điều tiết điện lực cũng cho hay, theo thống kê năm 2016 có khoảng 5,4 triệu quý vị tiêu thụ điện từ 50-100 kWh; 4,1 triệu hộ tiêu thụ dưới 50 kWh, chiếm 17%; 5,2 triệu hộ sử dụng điện tới 200 kWh… Trong lần điều chỉnh giá điện này, Chính phủ vẫn hỗ trợ cho hộ nghèo, hộ chính sách có mức tiêu sử dụng điện dưới 50 kWh, tương đương 51.000 đồng 1 tháng.

“Với mức hỗ trợ này thì khoảng 3,5-4 triệu hộ được hỗ trợ hằng năm, khoảng hơn 2.500 tỷ đồng 1 năm”, ông Tuấn đề cập.

Còn theo tính toán của cơ quan chức năng, với mức giá điện điều chỉnh, giá thành tiền điện tăng thêm của các hộ nghèo là 4.500 đồng 1 tháng. Đối với các hộ dân tiêu thụ điện ở mức đến 100kWh 1 tháng mức chi trả tăng thêm 9.172 đồng 1 tháng.

“Việc tăng giá điện sẽ khiến cho giá thành của các công ty hành chính sự nghiệp với mức tác động là 4,97%. Còn theo tính toán của Tổng cục Thống kê, việc tăng giá điện làm cho tăng CPI năm 2017 là 0,08%, tăng chỉ số cung ứng 0,07%”, ông Tuấn cho hay.

Còn ông Võ Quang Lâm, Phó tổng giám đốc Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) cho hay, dự trù năm 2018 chỉ số CPI tác động 0,1% và GDP là 1,66%.

Chênh lệch tỷ giá phân bổ dần tới năm 2020

Giá điện đã tăng thêm 6,08% từ 1/12/2017 với mức giá thành lẻ mới là 1.720,65 đồng 1 kWh (chưa bao gồm thuế VAT).

Theo số liệu của cơ quan kiểm toán độc lập, hiện Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) đang gánh gần 9.800 tỷ đồng không cân bằng tỷ giá chưa phân bổ lũy kế đến hết năm 2016 của các tổ chức cung ứng, buôn bán điện do tổ chức mẹ EVN sở hữu 100% vốn và các tổ chức cổ phần có vốn góp chi phối.

Bộ Công Thương cho hay, việc tăng giá thành điện có xét tới các nhân tố tăng giảm giá thành đầu vào và các khoản giá thành chưa tính vào giá thành cung ứng, buôn bán điện năm 2016 và giá thành ước thực hành năm 2017 theo quy định tại Quyết định 24 về cơ chế điều chỉnh mức giá thành điện lẻ bình quân.

Tuy nhiên, ông Nguyễn Anh Tuấn nhìn nhận, giả thử gần như số tiền gần 9.800 tỷ không cân bằng tỷ giá mà đưa hết vào giá điện thì áp lực tăng giá rất lớn. “Trong đợt điều chỉnh giá điện này cũng chỉ đưa 1 phần không cân bằng tỷ giá vào trong giá thành. Theo quy định của Thủ tướng từ nay đến năm 2020 sẽ đưa dần không cân bằng tỷ giá vào trong giá điện”, ông Tuấn cho hay.

Còn theo ông Võ Quang Lâm, năm 2017 công việc tăng cường bóp chắt giá thành của tập đoàn đã được thực hành nghiêm. Tính chung các khoản khác, từ đầu năm đến nay EVN đã bóp chắt được 1.546 tỷ đồng.

Năm 2016, Tập đoàn Điện lực Việt Nam đạt kế quả kinh doanh bán điện là 265.510 tỷ đồng, tương ứng giá thành điện thương phẩm bình quân thực hành là 1.661,57 đồng 1 kWh. “Ông lớn” lĩnh vực điện báo lãi trên 2.658 tỷ đồng từ các hoạt động cung ứng buôn bán trong năm 2016, nhưng riêng cung ứng buôn bán điện vẫn lỗ gần 594 tỷ đồng.

Anh Minh