Đường sa lầy sai phạm của cựu Chủ tịch PVN



Bộ Công an vừa ban bố việc khởi tố vụ án hình sự, bắt trợ thì giam, khám xét với ông Nguyễn Quốc Khánh – cựu Chủ tịch Hội đồng người tham gia Tập đoàn Dầu khí Việt Nam (PVN) về tội Cố ý khiến cho trái quy định của Nhà nước về chủa quản kinh tế gây hậu quả nguy hiểm. Cùng ngày, trên hạ tầng Tờ trình của VKSND Tối cao, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã “trợ thì đình chỉ việc thực hành nhiệm vụ, quyền hạn của đại biểu Quốc hội” với ông Khánh.

Ông Nguyễn Quốc Khánh sinh năm 1960 tại Hà Tĩnh, có bằng kỹ sư địa chất vật lý chuyên ngành nghề dò la địa chất dầu khí tại Đại học Dầu khí Baku (Liên Xô cũ, nay là Azerbaijan).

Cựu Chủ tịch PVN đã có nhiều năm công việc trong ngành nghề dầu khí và từng giữ nhiều chức phận không được lãng quên tại tập đoàn này: Tổng giám đốc Công ty Chế biến và Kinh doanh hàng hóa dầu (PDC) trước khi doanh nghiệp này hiệp lực với Petechim để thành lập Tổng doanh nghiệp Dầu Việt Nam (PVOil) – 1 người tham gia của PVN.

Tháng 7/2009, ông được bổ nhậm khiến cho 1 trong 7 Phó tổng giám đốc PVN và giữ chức phận đó trong vòng hơn 3 năm trước khi trở thành Tổng giám đốc vào tháng 11/2014.

duong-sa-lay-sai-pham-cua-cuu-chu-tich-pvn

Ông Nguyễn Quốc Khánh – cựu Chủ tịch PVN bị bắt, khởi tố về tội Cố ý khiến cho trái quy định Nhà nước về chủa quản kinh tế gây hậu quả nguy hiểm. Ảnh: PVN

Trước khi được bổ nhậm khiến cho Chủ tịch kiêm nhiệm Tổng giám đốc PVN vào tháng 1/2016, ông Khánh đã có khoảng nửa năm trợ thì quyền chức danh Chủ tịch khi người tiền nhiệm Nguyễn Xuân Sơn thôi chức và bị bắt sau đó do liên đới tới những sai phép tại Ngân hàng thương nghiệp cổ phần Đại Dương (OceanBank).

Ngồi ở cương vị mới hơn 1 năm thì tháng 3/2017 Thủ tướng có quy chế để ông Khánh thôi giữ chức phận này và về nhận nhiệm vụ tại Bộ Công Thương. Từ đó cho tới thời điểm bị bắt ngày 8/12, ông Khánh là cán bộ công việc tại Văn phòng Ban chỉ đạo đất nước về tăng trưởng điện lực đặt tại Bộ Công Thương. Sau lệnh bắt trợ thì giam, khởi tố ông Khánh, tối 8/12, Bộ Công Thương cho biết đã trợ thì đình chỉ công việc với ông này.

Thời gian ông Khánh giữ chức Chủ tịch PVN cũng là thời kỳ tập đoàn này buôn bán lao dốc do tác động từ giá dầu rớt giá. Kết thúc năm 2016 PVN đạt kế quả kinh doanh 452.500 tỷ đồng nhưng do giá dầu bình quân chỉ ở mức 45 USD 1 thùng, rẻ hơn 15 USD so với năm 2015, nên khoản tiền mà PVN thu về giảm hơn 100.000 tỷ (gần 4,3 tỷ USD).

Theo kết luận của Uỷ ban Kiểm tra Trung ương, là người đứng đầu PVN thời kỳ 2011-2015, ông Khánh phải chịu bổn phận về những vi phạm, thiếu sót của Ban Thường vụ Đảng ủy PVN nhiệm kỳ 2010 – 2015. Cựu Chủ tịch PVN cũng phải chịu bổn phận trong việc tham vấn quy chế chỉ định gói thầu EPC Nhà máy nhiệt điện Long Phú 1, Nhiệt điện Vũng Áng 1, Nhà máy nhiệt điện Thái Bình 2 vi bất hợp pháp luật, gây hậu quả nguy hiểm.

Đây đều là những công trình ông Nguyễn Quốc Khánh trực tiếp đảm nhận chỉ đạo, thực hành khi giữ chức Phó tổng giám đốc PVN và từng được kỳ vọng sẽ góp phần xin hứa an ninh năng lượng đất nước. Sau 5 – 6 năm thi công, hiện các công trình này vẫn trong trạng thái thi công, tổ vốn do thời kì thi công kéo dài. Trong số đó cái tên Nhiệt điện Thái Bình 2 đang được nói tới nhiều nhất khi “dính” tới loạt cựu sếp PVN rơi vào vòng lao lý.

Tại công trình Nhiệt điện Thái Bình 2, ông Khánh được cho là người liên đới trực tiếp tới sai phép khi tham vấn lãnh đạo đắt tiền PVN chuyển 8,2 triệu USD và gần 1.320 tỷ đồng cho Ban chủa quản công trình này khi ký kết EPC với Tổng doanh nghiệp Xây lắp dầu khí Việt Nam (PVC) – nhà thầu công trình, chưa được ký. Nhờ phần rót vốn từ tập đoàn mẹ, PVC được trợ thì ứng 1.312 tỷ đồng và 6,6 triệu USD để triển khai công trình. Song, số tiền này không tiêu dùng vào việc thực hành công trình mà được lãnh đạo PVC thời điểm đó là ông Trịnh Xuân Thanh chi vào những mục đích trả nợ khác.

Còn tại công trình Nhiệt điện Vũng Áng 1 do PVN khiến cho chủ đầu tư, được hưởng cơ chế đặc trưng của công trình điện thúc bách, khi còn là Phó tổng giám đốc PVN ông Khánh đã ký văn bản chỉ đạo Công ty cổ phần tập đoàn Hoành Sơn được cấp than cho công trình này khi chưa có giám định rõ uy tín nguồn than.

Theo kết luận thanh tra của Bộ Công Thương tại công trình này, sản lượng than do doanh nghiệp Hoành Sơn cung cấp cho công trình trong hơn 1 năm gần 791.000 tấn, tương đương 1.500 tỷ đồng. Ngoài ra, bộ máy hấp thụ than, trong thời kỳ 2015-2016, có nhiều lần trục trặc phải tiến hành dọn dẹp, tôn tạo dẫn đến không xin hứa kỹ năng hấp thụ bằng đường biển theo như mẫu mã và công suất quy định.

Nhà chức trách cũng cho biết, ông Nguyễn Quốc Khánh cũng bị liên đới bổn phận liên đới đến những thiếu sót, vi phạm tại Dự án Nhà máy cung ứng xơ sợi polyeste Đình Vũ (PVTex) và các công trình nhiên liệu sinh vật học, 5 trong số 12 công trình thua lỗ ngàn tỷ của ngành nghề Công Thương đang được giải quyết.

Tổng vốn đầu tư đã rót vào 5 công trình này trên 21.250 tỷ đồng. Đến cuối 2016, tổng lỗ lũy kế, trừ công trình Ethanol Phú Thọ do giới hạn cung ứng khi mới thi công vun đắp được 78%, là hơn 9.000 tỷ đồng.

Riêng với 3 công trình nhiên liệu sinh vật học, theo Thanh tra Chính phủ, tổng tiền trả tiền đến hết năm 2014 hơn 5.400 tỷ, đều chưa mang đến hiệu quả.

Trong số các biện pháp xử lý những công trình thua lỗ, phương án vỡ nợ được nói với công trình PVTex, nhưng phương án này chỉ được chọn giả thử cổ phần hoá, thoái vốn tại PVTex không thành công.

Hồi tháng 7, Phó thủ tướng Trương Hòa Bình đã bắt buộc Bộ Công an khẩn trương dò la, xử lý sai phép tư nhân, doanh nghiệp với 3 công trình trong số 5 công trình thua lỗ của PVN là PVTex, Nhà máy nhiên liệu sinh vật học Ethanol Phú Thọ và Ethanol Dung Quất.

* Các công trình thua lỗ ngàn tỷ của ngành nghề dầu khí

5 dự án thua lỗ nghìn tỷ, đắp chiếu của PetroVietnam

5 công trình thua lỗ ngàn tỷ, đắp chiếu của PetroVietnam

Nguyễn Hoài