Đại gia ngoại chùn tay thâu tóm 2 ‘ông lớn’ ngành bia



Thoái vốn tại 2 “ông lớn” lĩnh vực bia gồm Tổng tổ chức Bia-Rượu-Nước giải khát Hà Nội (Habeco, BHN) và Tổng tổ chức Bia-Rượu-Nước giải khát Sài Gòn (Sabeco, SAB) đang là hai trong những thương vụ được nhà đầu tư chầu chực nhất hiện giờ.

Điều này không hẳn không có tiêu chuẩn khi thị phần bia Việt Nam tăng trưởng với tốc độ làng nhàng 9,3% về sản lượng tiêu thụ trong 3 năm qua, khi mà ở chiều trái lại tăng trưởng nhu cầu ở địa bàn Đông Nam Á và toàn cầu rẻ hơn đáng kể. Câu chuyện tăng trưởng đưa lĩnh vực bia Việt Nam trở thành 1 trong những lĩnh vực quyến rũ, lôi kéo được sự quan tâm đặc trưng từ những đối tác ngoại và điều này cũng giúp việc thoái vốn tại Habeco và Sabeco trở thực tình điểm chú ý.

Tuy nhiên, trong bối cảnh việc thoái vốn còn nhiều vướng mắc và kéo dài, giá cổ phiếu của bộ đôi tổ chức này liên tục tăng mạnh. Thị giá cổ phiếu tăng cao 1 mặt nâng trị giá vốn hóa của hai tổ chức lên hàng tỷ USD, nhưng lại làm cho cho thị phần khởi đầu đưa ra góc nhìn không mấy hăng hái về triển vọng của những đợt thoái vốn trong ngày mai. Đặc biệt, khi những nhà đầu tư nước ngoài khởi đầu tỏ ra không náo nức với mức định giá mới từ thị phần.

dai-gia-ngoai-chun-tay-thau-tom-2-ong-lon-nganh-bia

Cổ phiếu của bộ đôi tổ chức đứng đầu về cung cấp bia là Sabeco và Habeco đang được thẩm định là quá cao so với trị giá thực.

Cuối tháng 8/2016, Thủ tướng đã chỉ đạo Bộ Công Thương phải thực hành các bước để thoái vốn tại Sabeco và Habeco, đồng thời đưa cổ phiếu của hai tổ chức này lên sàn chứng khoán.

Theo phương án dự định khi đó, đa số vốn nhà nước tại Habeco khoảng 9.000 tỷ đồng (gần 82% vốn điều lệ) sẽ được thoái trong năm 2016. Còn lịch trình thoái vốn tại Sabeco sẽ được chia làm cho 2 đợt. Đợt 1 thoái 53,6% vốn điều lệ, tương đương 24.500 tỷ đồng trong năm 2016 và đợt 2 sẽ thoái tiếp phần còn lại, khoảng 16.000 tỷ đồng trong 2017.

Tuy nhiên, sau hơn 1 năm tính từ lúc khi có chỉ đạo thoái vốn, lịch trình thực hành của việc này tại hai “ông lớn” lĩnh vực bia vẫn “giậm chân tại chỗ” và chưa có động thái cụ thể hơn.

Trong báo cáo mới được Ban chỉ đạo Đổi mới và Phát triển tổ chức đưa ra, việc thoái vốn hiện mới chỉ “chốt” được ở phía Sabeco, khi mà Habeco vẫn trục trặc. Bộ Công Thương hiện nắm giữ là 89,59% vốn điều lệ tại Sabeco và dự định sẽ bán 53,59%. Còn việc thoái vốn tại Habeco hiện vẫn gặp vướng mắc với cổ đông tiêu chí Carlsberg do chưa đạt được đồng thuận về quyền dành đầu tiên, cũng như những vướng mắc về giá thương lượng.

Trong khi lịch trình thoái vốn vẫn chưa có động thái rõ ràng, bộ đôi cổ phiếu này vẫn tiếp diễn “làm cho mưa, làm cho gió” trên sàn chứng khoán.

Dù sau màn chào sàn thiện cảm, cả hai cổ phiếu lĩnh vực bia đã đồng loạt điều chỉnh sâu do thiếu nguồn tin hỗ trợ. Tuy nhiên, khi những nguồn tin thoái vốn 1 lần nữa xuất hiện vào giữa năm 2017, thị giá của SAB và BHN đều bứt phá. Tính tới phiên thương lượng gần nhất, cổ phiếu SAB của Sabeco đạt ngưỡng 272.000 đồng, tương đương với vốn hóa khoảng 7,7 tỷ USD, khi mà cổ phiếu BHN cũng đạt gần 118.000 đồng, tương đương mức vốn hóa của Habeco hơn 1,2 tỷ USD.

Cổ phiếu của Sabeco cũng đóng vai trò trụ cột trong việc đưa VN-Index vượt mốc 800 điểm trong thời kì vừa mới đây. So với nhiều cổ phiếu bluechip khác trên thị phần, cổ phiếu SAB có những đặc điểm làm cho cho việc đẩy giá tiện lợi hơn rất nhiều, từ lượng cổ phiếu trôi nổi rẻ, nhu cầu cao từ thị phần, cho tới kỳ vọng hăng hái của nhà đầu tư vào đợt thoái vốn.

Việc cổ phiếu tăng mạnh giúp tăng tiến trị giá vốn hóa và trị giá phần vốn Nhà nước tại hai tổ chức này, nhưng ở chiều trái lại, các tổ chức chứng khoán lại đưa ra góc nhìn không mấy hăng hái về định giá, cũng như triển vọng những đợt thoái vốn sắp tới.

Chiếu theo quy luật xác định giá basic trong đợt thoái vốn vừa mới đây thì những tổ chức lớn như Sabeco hay Habeco khi thoái vốn nhà nước sẽ xác định giá tiêu chuẩn theo giá thị phần, tức thị không bán dưới giá thương lượng của cổ phiếu trên thị phần chứng khoán. Nhưng với mức định giá có phần quá cao từ thị phần ngày nay, nhiều năng lực sẽ trở thành rào cản cho những đợt thoái vốn sắp tới.

Trả lời phỏng vấn của Bloomberg, Chủ tịch và giám đốc điều hành của Asahi, Akiyoshi Koji cho rằng “định giá của Sabeco quá cao và giá cổ phiếu không giảm xuống”. Công ty chứng khoán TP HCM (HSC) trong báo cáo mới ban bố cũng thẩm định, “nhiều tổ chức nước ngoài như Heineken, Kirin và Thai Bev có vẻ quan tâm mặc dầu tầm giá vẫn là vấn đề”.

Theo doanh nghiệp này, mức định giá của Sabeco đang “đắt theo bất kỳ bí quyết định giá nào”. Cổ phiếu các tổ chức bia trong địa bàn hiện thương lượng với P/E dự phóng 2018 là 22,5 lần, khi mà ở mức giá ngày nay, cổ phiếu SAB có P/E dự phóng là 35 lần. Mức định giá này từ thị phần cũng cao hơn rất nhiều so con số 16 lần của Asahi, 21 lần đối với Carlsberg và 20 lần đối với Heineken.

“Sabeco là 1 của nả tốt và ngày nay không còn nhiều của nả tương tự. Mức định giá cao hơn bình quân các tổ chức cùng lĩnh vực trong địa bàn là hợp lý đối với nhà đầu tư tiêu chí nhưng liệu nhà đầu tư tiêu chí có hài lòng mua Sabeco ở mức giá thị phần ngày nay hay không lại là vấn đề khác”, báo cáo của HSC viết.

Thực tế câu chuyện dị biệt giữa định giá từ thị phần và cổ đông tiêu chí cũng được thẩm định là rào cản lớn nhất cho việc thương lượng giữa Habeco và cổ đông tiêu chí Carlsberg.

Trong cuộc phỏng vấn với Bloomberg cuối năm 2016, ông Tayfun Uner – CEO Carlsberg Vietnam khi đó cho rằng, định giá số cổ phần Habeco của Bộ Công Thương vào khoảng 48.000 đồng mỗi cổ phần là hợp lý. Tuy nhiên, tính từ lúc khi lên sàn chứng khoán, cổ phiếu BHN chưa bao giờ trở lại ngưỡng định giá này trong khoảng 1 năm vừa mới đây. Mức giá ngày nay của cổ phiếu Habeco cũng cao hơn gấp đôi so với con số này.

Minh Sơn