Cựu tổng giám đốc PVN đã sai phạm gì?



Ông Phùng Đình Thực, nguyên Tổng giám đốc Tập đoàn Dầu khí (PVN) từ năm 2009-2014, nguyên Chủ tịch PVN công đoạn 2011-2014 vừa bị Cơ quan An ninh khởi tố, thăm dò về Cố ý làm cho trái quy định của Nhà nước về điều hành kinh tế gây hậu quả nguy hiểm. Ông bị cấm đi khỏi nơi cư trú.

Sinh năm 1954, ông Thực tốt nghiệp Học viện Hoá dầu Bacu (Liên Xô cũ) chuyên ngành khai thác dầu khí năm 1977. Ông là tấn sĩ kỹ thuật về kỹ thuật dầu khí biển, từng đảm đương các chức phận Giám đốc Xí nghiệp khai thác dầu khí (1993-1996), Chánh kỹ sư Vietsovpetro (1997-2001); Tổng giám đốc Công ty Thăm dò khai thác dầu khí (2001-2005).

Từ năm 2009 ông giữ vai trò Phó bí thơ Đảng ủy, Ủy viên Hội đồng quản trị kiêm Tổng giám đốc PVN. Từ năm 2011 đến khi về hưu vào năm 2014, ông là Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch Hội đồng người tham gia PVN. Đây là công đoạn hoạt động buôn bán của PVN liên tục tăng, từ 34.000 tỷ đồng năm 2011 lên 43.000 tỷ đồng vào năm 2014. Tuy nhiên, những sai trái trong đầu tư của PVN đã để lại nhiều hậu quả nguy hiểm.

Nhà chức trách cho hay, ông Thực bị xác định đã có sai phép trong giai đoạn chỉ đạo thực hành công trình Nhà máy Nhiệt điện Thái Bình 2, công trình do PVN chỉ định cho Tổng tổ chức cổ phần Xây lắp dầu khí Việt Nam (PVC) thực hành. Việc khởi tố nằm trong tiến trình thăm dò vụ án “Cố ý làm cho trái quy định của Nhà nước về điều hành kinh tế gây hậu quả nguy hiểm; Tham ô của cải”, xảy ra tại PVN và PVC.

cuu-tong-giam-doc-pvn-da-sai-pham-gi

Ông Phùng Đình Thực. Ảnh: Anh Minh

Điều tra trước nhất của cơ quan thăm dò cho thấy, sai phép lớn tại công trình Nhiệt điện Thái Bình 2 chính yếu trong chỉ định thầu các thỏa thuận kiểu dáng, mua sắm, vun đắp (EPC). Bên cạnh đó, dù mới có chủ trương giao PVC thực hành gói thầu EPC và thỏa thuận EPC chưa được ký, nhưng PVN đã chuyển 8,2 triệu USD và gần 1.320 tỷ đồng cho Ban điều hành công trình này. Nhờ phần rót vốn từ tập đoàn mẹ, PVC được tạm thời ứng 1.312 tỷ đồng và 6,6 triệu USD để triển khai công trình. Song, số tiền này không tiêu dùng vào việc thực hành công trình mà được lãnh đạo PVC thời điểm đó là ông Trịnh Xuân Thanh chi vào những mục đích trả nợ khác.

Trước đó, theo kết luận của Ủy ban Kiểm tra Trung ương tại phiên họp thứ 14, ông Phùng Đình Thực được cho là thiếu sứ mệnh trong việc ký tên trong nhận xét không đúng đối với Trịnh Xuân Thanh khi chuyển công việc về Bộ Công Thương. Khi đó, ông Thực nhận xét ông Thanh trong công đoạn 2007-2012 đã “lãnh đạo và vun đắp PVC vượt qua cạnh tranh và đạt được những kết quả nhất quyết”. Ở công đoạn sau năm 2012 đến 2013, tuy tổ chức làm cho ăn thua lỗ nhưng ông Thực vẫn nhận định là do thị phần vun đắp, BĐS có nhiều cạnh tranh, thách thức.

“Dù đã cùng tập thể lãnh đạo đưa ra nhiều biện pháp tháo dỡ gỡ nhưng tổ chức vẫn làm cho ăn thua lỗ và với cương vị Chủ tịch HĐQT PVC, đồng chí Trịnh Xuân Thanh có phần sứ mệnh”, văn bản nhận xét về Trịnh Xuân Thanh do ông Phùng Đình Thực ký, nêu.

Xác định cấp dưới có “phần sứ mệnh” trong việc để tổ chức thua lỗ kéo dài, song ban lãnh đạo PVN thời điểm đó không đưa ra hình thức xử lý nào. Ngược lại, nhờ bản giám định cán bộ này, ông Trịnh Xuân Thanh hoàn thiện thủ tục chuyển từ PVN sang Bộ Công Thương và sau đó nắm giữ nhiều chức phận cần thiết tại tỉnh Hậu Giang như Tỉnh ủy viên, Phó người đứng đầu tỉnh… trước khi bị phát hiện sai phép, bỏ trốn ra nước ngoài và bị bắt vào tháng 8/2017.

Cũng theo kết luận của Ủy ban Kiểm tra Trung ương, cựu Chủ tịch PVN cũng không chỉ đạo coi xét vi phạm của ông Nguyễn Xuân Sơn khi làm cho Tổng giám đốc Oceanbank. Đồng thời, nguyên Bí thư Đảng ủy PVN cũng chịu sứ mệnh cùng tập thể Ban thường vụ Đảng ủy, Hội đồng người tham gia khi làm cho quy trình buộc phải cấp có thẩm quyền bổ nhậm ông Nguyễn Xuân Sơn từ Phó tổng giám đốc lên Chủ tịch Hội đồng người tham gia, Bí thư Đảng ủy PVN năm 2014.

Ngoài ra, ông Thực cũng có sứ mệnh liên đới đến những thiếu sót, vi phạm tại Dự án Nhà máy cung ứng xơ sợi Polyeste Đình Vũ (PVTex) và các công trình nhiên liệu sinh vật học.

PVTex là công trình do PVN nắm giữ trên 75% vốn cổ phần, tổng vốn đầu tư lên tới 325 triệu USD (tương đương gần 7.000 tỷ đồng). Sau khi hoàn tất và đi vào cung ứng buôn bán, công trình đã để thua lỗ hơn 1.400 tỷ đồng. Trong khi đó, từ khi chạy thử và vận hành vào tháng 5/2014 đã liên tục đối mặt với việc không bán được hàng, tạm thời giới hạn cung ứng. Dự án đã chậm tiến độ tới 2 năm, khi đi vào hoạt động, vận hành khoảng 7 tháng đã lỗ hơn 1.085 tỷ đồng, doanh số không đủ bù tầm giá tối thiểu.

Trước thực tại thua lỗ liên tục, PVN đã từng buộc phải nhà nước cần có hỗ trợ bằng cơ chế đặc trưng đưa nhà máy hoạt động ổn định và thu hồi vốn đầu tư. Theo báo cáo, PVN đang phải gánh chịu tất cả khoản công nợ đã vay để thực hành công trình cũng như khoản lỗ gần 1.500 tỷ đồng của nhà máy.

Đặc biệt, trước đó, năm 2013 – công đoạn ông Thực đang làm cho Chủ tịch PVN, Thủ tướng đã đề xuất Tập đoàn này phải thoái vốn khỏi PVTex từ 56% xuống 36%. Tuy nhiên, đi ngược chỉ đạo trên, nghị quyết của Bộ Công Thương và các nghị quyết của Tập đoàn Dầu khí Việt Nam đã đẩy tỉ lệ vốn của PVN tại tổ chức này tăng lên 75%.

* 5 công trình thua lỗ, đắp chiếu của PVN

5 dự án thua lỗ nghìn tỷ, đắp chiếu của PetroVietnam

5 công trình thua lỗ ngàn tỷ, đắp chiếu của PetroVietnam

Nguyễn Hà – Anh Minh